Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, kaçak kat ilavesi nedeniyle açılan müdahalenin önlenmesi ve eski hale getirme davasında teknik riskler ile gerekçe eksikliği tespit ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararını bozmuştur.
Özet: Müdahalenin önlenmesi ve eski hale getirme davasında, davalı tarafından projeye aykırı olarak binaya kaçak katlar ilave edilmesi üzerine ilk derece mahkemesi ve istinaf mahkemesi davanın kabulüne karar vermiş; ancak Yargıtay, hükme esas bilirkişi raporunda kaçak katların yıkımının mevcut binada teknik hasara yol açacağının belirtilmesine rağmen, ilk derece mahkemesinin bu hususu gerekçelendirmeksizin yıkım kararı vermesini usul ve yasaya aykırı bularak, gerekçeli karar yazma yükümlülüğüne dikkat çekmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/8967 E.  ,  2026/2474 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/3523 Esas, 2025/1051 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2016/390 Esas, 2020/361 Karar
Taraflar arasındaki müdahalenin önlenmesi ve eski hale getirme davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 5 03... parselde kayıtlı taşınmazda 4 nolu mesken nitelikli bağımsız bölümün maliki olduğunu, diğer bağımsız bölümlerin ise davalıya ait olduğunu, davalının mimari proje ve yönetim planına aykırı olarak binanın girişini değiştirip ikinci kata alarak projede binanın girişi olan ortak bölümü kendisine ait ... Market olarak kullanılan dükkana ilave ettiğini, yine binaya iki adet kaçak kat ilave ettiğini beyanla davalının müdahalesinin men'ine ile taşınmazın eski hale getirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; projeye aykırılık iddiası ve aykırılığın giderilmesi talebinin yerinde olmadığını, söz konusu projede müvekkil bakımından aykırılık halinin söz konusu olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının onaylı mimari projeye aykırı olarak bağımsız bölümün mimari durumunda 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'na (634 sayılı Kanun) aykırı şekilde tadilat ve inşaat yaparak müdahalede bulunduğu, bu hususta kat malikleri kurulundan usulüne uygun karar alınmadığı, dava konusu binada projeye aykırı değişikliklerin olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; projeye aykırılıkların asıl olarak davacı tarafından yapıldığını, dava konusu taşınmazın imar affından yararlandığını, davanın konusuz kaldığını, dosya kapsamında hükme esas alınan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, yeterli ve gerekçeli bilirkişi raporu benimsenerek verilmiş olan davanın kabulüne ilişkin kararda yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek ve resen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, müdahalenin önlenmesi ve eski hale getirilmesi istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda; zemin + 1 normal kattan oluşan 1970 yılında inşa edildiği anlaşılan binanın üzerine sonradan kaçak olarak ilave edilmiş olan 2. normal kat ve çatı katın yıkımının talep edildiği, ancak binanın yaşı itibarıyla eskimesi, 1999 yılında yaşanan depremin yapılarda oluşturduğu kayıplar dikkate alındığında yıkım esnasında yapının iki katında da teknik hasar oluşacağı belirtilmesine rağmen gerekçesi açıklanmaksızın davanın kabulü ile iki katlı kaçak yapılaşmanın eski hale getirilmesine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
3. 6100 sayılı Kanun'un 297 nci maddesine göre mahkemece verilen kararın hüküm sonucu kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, istek sonuçlarından her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların mümkünse sıra numarası altında birer birer, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi ve verilen karar ile iki tarafın leh ve aleyhine hükmedilen görev ve hakların gayet açık ve anlaşılır biçimde yazılması gerekmektedir.
Mahkemece dava konusu taşınmazla ilgili statikten anlayan uzman inşaat bilirkişisinden rapor alınarak yapılacak olan eski hale getirme işlemlerinin binanın statiğine zarar verip vermeyeceğinin tespiti yaptırılarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi, projeye aykırılıkların ve müdahalelerin neler olduğunun ve ne şekilde eski hale getirileceğinin infazda tereddüt yaratmayacak şekilde açıkça belirtilmesi gerekirken aksi düşünce ile yazılı olduğu şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Davalıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
16.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.