Devlet memurlarının bağımsız ve tarafsız ücretli sigorta hakemliği yapmasının 657 sayılı Kanuna aykırı olmadığına hükmedilmesi ve dosya gönderilmeme işleminin iptali.
Özet: Bir devlet memurunun ücret karşılığı sigorta hakemliği yapmasını engelleyen idari bir kararın hukuka aykırı olduğu tespit edilmiş; zira 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun kazanç getirici faaliyet yasağının sigorta hakemliğini kapsamadığı, bilakis sigortacılık mevzuatındaki düzenlemeler ve hakemlik ücreti ödenmesine ilişkin istisnanın geçerli olduğu, sigorta hakemliğinin bağımsız, uzmanlık gerektiren ve memurun mesai saatleri dışında gerçekleştirilen bir faaliyet olduğu gerekçesiyle ilgiliye dosya gönderilmemesi işleminin iptaline karar verilmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YİDARİ DAVA DAİRELERİ KURULUEsas No : 2024/2893Karar No : 2025/1494 TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Kurumu 2-... Komisyonu VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : Danıştay İkinci Dairesinin 12/06/2024 tarih ve E:2021/18231, K:2024/3630 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Hazine ve Maliye Bakanlığı emrinde uzman olarak görev yapan ve Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde tutulan Hayat Dışı Sigorta Hakemi listesinde kayıtlı olarak sigorta hakemliği yapan davacı tarafından; Sigorta Tahkim Komisyonunun 25/07/2018 tarihli e-posta mesajı ekinde yer alan Devlet memurlarınca belirli bir ücret karşılığında sigorta hakemliği yapılamayacağının bildirilmesine ilişkin Hazine ve Maliye Bakanlığının 18/07/2018 tarih ve E.18991 sayılı genel yazısının ve anılan işleme istinaden Sigorta Tahkim Komisyonunun tarafına dosya gönderilmeyeceğine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.Daire kararının özeti: Danıştay İkinci Dairesinin 12/06/2024 tarih ve E:2021/18231, K:2024/3630 sayılı kararıyla;657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 28/1. fıkrası, 87. maddesi ile 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesinin 1., 8., 18. ve 19. fıkralarına yer verilerek; I- Dava konusu düzenleyici işlemin iptali istemi bakımından; Danıştay İkinci Dairesinin 12/06/2024 tarih ve E:2020/366, K:2024/3629 sayılı kararıyla Hazine ve Maliye Bakanlığının "Devlet memurlarınca ücretli olarak sigorta hakemliği faaliyeti yapılamayacağı hususunun ilgili sigorta hakemlerine duyurulmasına" ilişkin 18/07/2018 tarih ve E.18991 sayılı genel yazısının iptaline karar verildiği anlaşıldığından, anılan düzenleyici işlemin iptali istemi hakkında ayrıca karar verilmesine yer bulunmadığına, II- Dava konusu bireysel işlemin iptali istemi bakımından; Sigorta Tahkim Komisyonunun, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesi ile sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında, sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözümü amacıyla özel hukuk hükümlerine tabi olarak kurulduğu, söz konusu düzenlemenin gerekçesinden, Tahkim sistemi ile sigorta sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların, bu alanda uzmanlaşmış hakemler tarafından, basit, süratli ve adil bir biçimde çözümlenmesinin amaçlandığı, bu kapsamda Komisyona intikal eden uyuşmazlıkların çözümünün, Komisyon nezdinde tutulan listeye kayıtlı bağımsız ve tarafsız sigorta hakemlerince gerçekleştirildiği, uyuşmazlığın çözümünde görev alan hakem veya hakemlere, Komisyon tarafından hakem ücreti ödendiği, sigorta hakemlerinde aranan niteliklerin de aynı maddede belirtildiği, sigorta hakemliği yapamayacak kişiler arasında Devlet memurlarına yer verilmediği, Diğer taraftan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 28. maddesinde, Devlet memurlarının ticaret ve diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunma yasağı düzenlendiği, aynı Kanun'un 87. maddesinin 2. fıkrasında, hakem, tasfiye memuru ve bilirkişilere takdir olunan ücretlerin ödenmesine ilişkin hükümlerin saklı olduğu, Bu bağlamda; sigorta hakemliği faaliyetinin, Devlet memurluğunun devamı niteliğinde bir faaliyet olmadığı, özel bilgi birikimi ve uzmanlık gerektirdiği, tamamen bağımsız ve tarafsız bir şekilde, mesai saatleri dışında gerçekleştirildiği; sigorta hakemlerinin, uyuşmazlık bazında Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından görevlendirildikleri ve hakem ücretinin Komisyon tarafından ödendiği; hakemlik faaliyetinin Devlet memurlarının kazanç getirici faaliyetlerde bulunma yasağı kapsamında olmadığı ve Devlet memuru hakemlere takdir olunan ücretlerin ödenmesine ilişkin hükümlerin saklı olduğunun 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda düzenlendiği dikkate alındığında, dava konusu düzenleyici işleme istinaden Sigorta Tahkim Komisyonunun davacıya dosya gönderilmeyeceğine ilişkin kararında, kamu yararı ve hizmet gerekleri bakımından hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle, Sigorta Tahkim Komisyonunun 25/07/2018 tarihli e-posta mesajı ekinde yer alan Devlet memurlarınca belirli bir ücret karşılığında sigorta hakemliği yapılamayacağının bildirilmesine ilişkin Hazine ve Maliye Bakanlığının 18/07/2018 tarih ve E.18991 sayılı genel yazısının iptali istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, dava konusu düzenleyici işleme istinaden Sigorta Tahkim Komisyonunun davacıya dosya gönderilmeyeceğine ilişkin kararının iptaline karar verilmiştir.TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idare Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından, Sigorta Tahkim müessesesi kapsamındaki sigorta hakemliğinin, 657 sayılı Kanun kapsamında ikinci görev yasağının istisnası sayılabilmesi için, bu hususun kanunda açıkça düzenlenmiş olması ve ücret ödenmesine ilişkin yasal bir temel bulunması gerektiği, bu çerçevede, dava konusu işlem hakkında iptal kararı verilmiş olması gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm kurulmasının hukuka uygun olmadığı belirtilerek temyize konu Daire kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.Davalı idare Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından, Hazine ve Maliye Bakanlığının, (mülga) Devlet Personel Başkanlığından görüş aldığı ve söz konusu görüşte, Devlet memurlarının ücretli olarak sigorta hakemliği yapamayacaklarının belirtildiği; bu itibarla, konuya ilişkin açık bir yasal düzenleme yapılıncaya kadar Devlet memuru hakemlerin sigorta hakemliği faaliyetinde bulunamayacakları gerekçesiyle, anılan Bakanlık personeli hakemlere yeni görevlendirme yapılmaması ve mevcut hakemlik faaliyetlerinin durdurulması talebi üzerine, Sigorta Tahkim Komisyonu Yönetim Kurulunun 08/06/2018 tarihli toplantısında alınan karar doğrultusunda, davacının isminin aktif hakem listesinden çıkarıldığı ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliğin 14. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca oluşturulan ayrı bir listede izlenmesine karar verildiği; bu bağlamda, tesis edilen işlemlerin hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyize konu Daire kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi,c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU:Açıklanan nedenlerle;1.Davalı idarelerin temyiz istemlerinin reddine,2.Yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen dava konusu işlemin iptaline, kısmen dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin Danıştay İkinci Dairesinin 12/06/2024 tarih ve E:2021/18231, K:2024/3630 sayılı kararının ONANMASINA,3. Kesin olarak, 03/07/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.