Araç kasko sigortası kapsamında pert total kabul edilen aracın sovtaj değerinin hatalı tespiti ve hukuki dinlenilme hakkı ihlali iddiasıyla açılan tazminat davasının temyiz incelemesi.
Özet: Kaskolu aracın kaza sonrası pert total hale gelmesiyle ilgili tazminat uyuşmazlığında, davacı sigortalının talebi üzerine verilen tazminat kararının itiraz hakem heyetince aracın rayiç değerinden sovtaj bedeli düşülerek 700.000 TLye indirilmesi sonrası, davalı sigorta şirketi kararı, sovtaj bedeline ilişkin ek bilirkişi raporunun kendilerine tebliğ edilmeyerek hukuki dinlenilme haklarının ihlal edildiğini, sunulan daha yüksek sovtaj teklifinin dikkate alınmadığını ve sovtaj değerinin hatalı tespit edildiğini ileri sürerek temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2025/108-2025/104 İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; davacının aracının davalıya Kara Araçları Kasko Sigortası Poliçesi ile sigortalı olduğunu, 15.02.2024 tarihinde davacının aracının tek taraflı trafik kazasına karışarak hasar gördüğünü, davacı tarafından haricen aracın onarımının yaptırıldığını, davalının davacının aracında meydana gelen hasarı tazmin etmesi gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak şimdilik 10,00 TL araç hasar bedeli tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; talep artırım dilekçesiyle talebini 1.150.000,00 TL'ye yükseltmiş, ıslah dilekçesi ile dava değerini 700.000,00 TL olarak belirlemiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, davalı tarafça alınan araştırma raporuna göre, sigortalı aracın fiziki olarak görülemediği, aracın onarımının yapıldığı servisin taşınmış olduğu, bu sebeple hasar ile ilgili tespit yapılamadığı, davacının anlaşmasız serviste aracının onarımını yaptırması sebebiyle kasko poliçesindeki özel şartlarda yer alan %25 tenzil muafiyetinin uygulanması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARIUyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamında sigorta eksperi bilirkişiden alınan 26.09.2024 tarihli kök bilirkişi raporunda, davacının aracındaki toplam hasar bedelinin KDV dahil 1.575.516,28 TL, aracın kaza tarihindeki ikinci el hasarsız rayiç bedelinin 1.150.000,00 TL olarak tespit edildiği, aracın onarımının ekonomik olmadığı kanaatine varıldığı, söz konusu rapora göre aracın pert totale ayrılması gerektiği, davalının aracın kaza tarihindeki rayiç bedelinden sorumlu olduğu gerekçesiyle başvurunun kabulüne, 1.150.000,00 TL tutarındaki tazminatın 20.04.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... kuruluşundan alınarak davacıya ödenmesine, davacının maliki olduğu 07... plakalı aracın davacı tarafça davalı ... kuruluşuna bırakılmasına karar verilmiştir.IV. İTİRAZUyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının aracının yargılama sırasında üçüncü kişiye satıldığının anlaşıldığı, dosya kapsamında sigorta eksperi bilirkişiden alınan 13.12.2024 tarihli ek bilirkişi raporunda, davacının aracının sovtaj değerinin 450.000,00 TL olarak belirlendiği, dosya kapsamında daha önce alınan 26.09.2024 tarihli kök bilirkişi raporunda davacının aracın kaza tarihindeki ikinci el hasarsız rayiç bedelinin 1.150.000,00 TL olarak tespit edildiği, rayiç bedel olan 1.150.000,00 TL'den sovtaj bedeli olan 450.000,00 TL'nin mahsup edilmesi sonucu bakiye 700.000,00 TL tazminata hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının kısmen kabulüne, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, başvurunun kısmen kabulüne 700.000,00 TL tazminatın 20.04.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... şirketinden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalı vekili temyiz dilekçesinde; sovtaj değerine ilişkin ek bilirkişi raporunun taraflarına tebliğ edilmediğini, hukuki dinlenilme haklarının ihlal edildiğini, sovtaj bedelinin doğru tespit edilmediğini, Hakem heyeti kararında, sovtaj bedeli belirlenirken ... Otomotiv Şirketi ile yapılan görüşmeye dayanılarak sovtaj bedelinin 450.000,00 TL olduğunun belirtildiğini, ancak bu tutarın hangi objektif kriterlere göre tespit edildiğine dair bir açıklama yapılmamış olduğunu, oysa taraflarınca yapılan piyasa araştırmaları sonucunda, ... firmasından alınan sovtaj teklifinin 715.000,00 TL olduğunu, bu teklifin dosyaya sunulduğunu, buna göre, aracın rayiç bedelinden çıkarılması gereken sovtaj bedelinin 715.000,00 TL olduğunu, kalan tazminat bedelinin ise 435.000,00 TL olması gerektiğini, ancak hakem heyetinin ... Otomotiv’in 450.000,00 TL olarak belirlediği sovtaj değerini herhangi bir detaylandırma yapmadan kabul etmiş olduğunu, taraflarınca sunulan somut belgenin ise dikkate alınmadığını, hasarın tespiti ve tazminat bedelinin hesaplanmasında, aracın “rayiç” (piyasa) değeri, “sovtaj” indirimi ve aracın onarım edilebilirlik durumunun dikkate alınması gerektiğini, aracın hasar değerlemesinde eksiksiz ve objektif değerlendirme yapılması, piyasa koşullarına, aracın yaşı, model ve mevcut onarım imkanlarına uygun hesaplama yöntemlerinin kullanılmasının gerektiğini, davalı tarafça yaptırılan araştırma raporunun olumsuz sonuçlandığını, söz konusu araştırma raporunda, sigortalı araca ilişkin fiziki inceleme yapılamadığı, bu nedenle aracın mevcut durumunun ve hasarın boyutunun objektif olarak tespit edilemediğinin belirtilmiş olduğunu, ayrıca, raporda sigortalı aracın onarımının yapıldığı bildirilen ... isimli servise ilişkin ciddi belirsizlikler bulunduğunu, söz konusu servisin kapalı olduğu, servisin geçmişte faaliyet gösterip göstermediğine dair net bilgi alınamadığı, aracın onarımının gerçekten burada yapılıp yapılmadığı ve onarım sırasında hangi parçaların değiştirildiğinin belirlenememiş olması, hasarın objektif tespiti hususunda usul yönünden önemli eksikliklere yol açtığını, üstelik, aracın onarım sonrası eski parçaların bilirkişiye teslim edilmesi gerektiği halde böyle bir teslimatın yapıldığına dair hiçbir belge veya delil sunulamadığını, raporda ayrıca, sigortalı davacının eşinin geçmişte eksper çalışanı olduğunun tespit edildiğini, davacının eşinin aracı üçüncü bir kişiye satmış olduğunu, araç fiziki olarak görülemediğinden, onarım ve satış süreçlerine ilişkin net bilgiler elde edilemediğini, hesaplanan tazminat tutarının fahiş olduğunu, piyasa verileri ile bağdaşmadığını, aracın satılmış ve onarım sonrası üçüncü kişiye devredilmesi göz önüne alınarak, hasar tazminatının yeniden hesaplanması gerektiğini, aracın modeli, markası ve kilometresine göre hesaplanan miktarın fahiş olduğunu, bilirkişi raporunda araçta oluşan hasar bedelinin dayanaksız olarak belirlendiğini, yasal faize hükmedilmesi gerektiğini, avans faizine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, davacı lehine 1/5 oranında nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, davalı ... şirketi tarafından Kara Araçları Kasko Sigortası Poliçesi ile teminat altına alınan davacının aracının karıştığı trafik kazası sonucu hasar görmesi sonucu talep edilen araç hasar tazminatına ilişkindir. 1.1982 T.C. Anayasası'nın 36... Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 27 maddesi uyarınca, taraflar dinlenmeden iddia ve savunmalarını beyan etmeleri için davet edilmeden hüküm verilemez. Yine HMK'nın 280 maddesi hükmüne göre "Bilirkişi, raporunu, varsa kendisine incelenmek üzere teslim edilen şeylerle birlikte bir dizi pusulasına bağlı olarak mahkemeye verir; verildiği tarih rapora yazılır ve duruşma gününden önce birer örneği taraflara tebliğ edilir." Bilirkişi rapor örneğinin taraflarca okunup değerlendirilebilmesi, varsa itirazlarını dile getirebilmeleri ya da belirsizlik gösteren hususlar hakkında açıklama yapılmasını temin amacıyla veya yeni bilirkişi incelemesini talep edebilmeleri için taraflara tebliğ edilmesi zorunluluğu öngörülmüştür.Somut olayda, İtiraz Hakem Heyetince aracın sovtaj değerinin tespit edilmesi amacıyla sigorta eksperi bilirkişiden alınan 13.12.2024 tarihli ek bilirkişi raporunun davalı vekiline tebliğ edildiğini gösteren belgenin dosya arasında bulunmadığı, davalı vekilinin söz konusu bilirkişi raporunun taraflarına tebliğ edilmediği yönünde temyiz itirazında bulunduğu anlaşılmıştır. Davalı vekiline bilirkişi raporuna itiraz etme veya beyanda bulunma hakkı verilmeden, karar verilmiş olması Anayasa ve HMK ile koruma altına alınan hukuki dinlenilme ve savunma hakkı kısıtlanması niteliğindedir. Bu nedenle davalı vekiline aracın sovtaj değerinin tespit edilmesi amacıyla sigorta eksperi bilirkişiden alınan 13.12.2024 tarihli ek bilirkişi raporunun usulüne uygun şekilde tebliği ile davalı tarafın rapora karşı beyanda bulunmasına olanak sağlanması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.2.Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.VI. KARAR1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle bozma ilamının kapsam ve şekline göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,Peşin alınan harcın istek halinde davalıya iadesine,Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 11.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.