Kamulaştırmasız el atılan okul alanı vasıflı taşınmaz bedelinin tahsili davasında, Bölge Adliye Mahkemesinin tapu iptali ve hazine adına tescil düzeltmeli kararına yönelik temyiz incelemesi.
Özet: Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili talebiyle açılan davada, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, davalı idarenin istinaf başvurusu üzerine bölge adliye mahkemesince ilk derece hükmü kaldırılarak, davacıya ait payın tapu kaydının iptaliyle Maliye Hazinesi adına okul olarak tesciline dair düzeltmelerle davanın yeniden kabulüne karar verilmiş olup, davalı idare bu kararı husumet yokluğu, faiz başlangıcı, asıl sorumlu idare, davacının iyiniyeti ve haksız kazanç iddiaları ile taşınmazın değerlendirme tarihine ilişkin itirazlar ileri sürerek temyiz etmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/8935 E.  ,  2026/2469 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/3541 Esas, 2025/510 Karar
KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : Mersin 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/35 Esas, 2022/183 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; Mersin ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkii, 2 48... parsel sayılı taşınmazın paydaşlarından biri olduğunu, davaya konu parsel üzerinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okul bulunduğunu, kamulaştırma yapılmaksızın el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, dava konusu edilen zararın kaynağı olarak gösterilen imar uygulamasının ... Belediye Başkanlığı tarafından yapıldığını, asıl sorumlunun ... Belediye Başkanlığı olduğunu, davacı yan tarafından tazmin talep edilmesine rağmen, parselin imar planının ve imar uygulamasının iptalinin istenmemiş olduğuna dikkat edilmesi gerektiğini, davacı tarafından uğrandığı iddia edilen bir zarar bulunmadığı gibi, bu davanın açılmasında hukuki bir menfaat de bulunmadığını, davacı tarafın imar planına girmiş arsayı satın alarak, işbu davayı açma yoluna giderek haksız kazanç elde ederek kendine kanun ile tanınmış olan hakkı kötüye kullanarak kamu aleyhine zenginleşeceğini, taşınmazın değerlendirme tarihi olarak, davacının taşınmazı edindiği tarihinin esas alınması gerektiğini, işbu davayı açmakta iyiniyetli olmadığını, davacının, söz konusu taşınmazı satın alırken söz konusu taşınmazın imar planında okul alanı olarak ayrılmış olduğunu bilmemesinin mümkün olmadığını, söz konusu taşınmazın imar planında okul alanı olarak ayrılmış olmasının, davacının taşınmaz üzerindeki tasarrufunu kısıtlamadığını, davacı söz konusu taşınmazı imar planında okul alanı olarak gösterilmesine rağmen satın alabilmiş ise yine aynı şekilde satabileceğini ve üzerinde tasarruf edebileceğini belirterek yerel mahkeme kararının itirazları doğrultusunda kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın arsa olarak kabulü ile, arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca, uygun emsal incelemesi yapılarak değer biçilmesinde yöntem itibarıyla bir isabetsizlik görülmediği ancak; dava konusu taşınmazdaki davacıya ait 607/9598 paya ilişkin tapu kaydının iptali ile Maliye Hazinesi adına tapuya tesciline karar verilmesi gerekirken, sözkonusu paya ilişkin tapu kaydının iptali ile Hazine adına okul olarak terkinine karar verilmesi, tescile dair hüküm kurulmamasının hatalı olduğu gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde yöntem itibarıyla bir isabetsizlik bulunmamaktadır.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı idare vekili yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
16.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.