adana bölge adliye mahkemesi, çek alacağı nedeniyle verilen ihtiyati haciz kararının yetki itirazı üzerine kaldırılmasına ilişkin ilk derece mahkemesi kararını istinaf inceliyor.

Adana Bölge Adliye Mahkemesi, çek alacağı nedeniyle verilen ihtiyati haciz kararının yetki itirazı üzerine kaldırılmasına ilişkin ilk derece mahkemesi kararını istinaf inceliyor.

Özet: Bir alacaklı tarafından 1.500.000 TL bedelli bir çeke istinaden talep edilen ihtiyati haciz kararı, borçlunun çek keşide yeri ve ikametgahının farklı bir ilde olması gerekçesiyle mahkemenin yetkisiz olduğu itirazı üzerine ilk derece mahkemesince kaldırılmış olup, alacaklı bu karara karşı, borçlunun yetki itirazında yetkili mahkemeyi göstermemesi ve mahkemenin resen yetkisizlik kararı veremeyeceği iddialarıyla istinaf yoluna başvurmuştur.

T.C. ADANA BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2026/2195 - 2026/95

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

22. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2026/2195

KARAR NO : 2026/95

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 14/05/2026

NUMARASI : 2026/125 D. İş Esas ve 2026/125 Karar

İHTİYATİ HACİZ

TALEP EDEN :

VEKİLİ : Av.

KARŞI TARAF :

DAVANIN KONUSU : İhtiyati Haciz

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 25/09/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 25/09/2026

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/05/2026 tarih, 2026/125 D. İş Esas ve 2026/125 Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :

İhtiyati haciz talep eden vekili dava dilekçesinde özetle; çek nedeni ile toplam 1.500.000,00.TL alacaklı olduğunu, vadesinde ve yapılan ihtarlara rağmen borçluların borcunu ödemediğini, bu nedenlerle; 2004 sayılı İİK.nun 257 vd. maddeleri gereğince borçluların borcuna ve masraflarına yeter miktarda menkul ,gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince 07/04/2026 tarihli kararla ihtiyati haczin kabulüne karar verilmiştir.

Karşı taraf itiraz dilekçesinde özetle; dosyada alınan haciz kararının dayanak icra takibi hakkında verilen .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2026/339 E. ve 2026/198 K. sayılı 24/04/2026 tarihli ilamı ile borçlu müvekkilin yerleşim yerinin muhatap bankanın ve çek keşide yerinin Mersin olduğu tespit edilerek Adana İcra Dairelerinin yetkisizliğine karar verildiğini, alacaklının açık kabul beyanı ile hiçbir duraksamaya yer vermeyecek şekilde sübut olduğunu, durumun karşı tarafça kabul edildiğini ve mahkeme kararıyla hüküm altına alındığını, bu nedenlerle; ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin ihtiyati haciz eden tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/05/2026 tarih, 2026/125 D. İş Esas ve 2026/125 Karar sayılı kararında, ihtiyati haciz talebine dayanak belgenin ... ... Şubesine, 31/03/2026 tarihli, ... çek seri no'lu 1.500.000,00.TL bedelli çek aslı olduğunu, çek keşide yerinin Mersin olduğunu, keşidecinin ... olduğunu, adresinin Mersin olduğunu, hamilin çek borçlusuna çeki ibraz zorunluluğu bulunması nedeniyle çeklerde hamilin yerleşim yeri mahkemesi yetkili olmadığını, TBK'nun 89/1. maddesi hükmü uygulanmayacağına göre Adana mahkemelerinin yetkili olmadığını, bu itirazın da borçlu vekili tarafından usulünce süresi içerisinde ihtiyati hacze itiraz dilekçesi ile yapılmış olduğunu, bu nedenlerle; ihtiyati haciz kararına itirazın kabulü ile borçlu ... hakkında 07/04/2026 tarih 2026/125 D. İş esas ve karar sayılı kararına istinaden uygulanan ihtiyati hacizlerin kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

İHTİYATİ HACİZ TALEP EDEN TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; borçlu tarafça ihtiyati haciz kararına itiraz dilekçesinde açıkça yetkili mahkeme gösterilmediğini, taraflarca getirilme ilkesi hususunun da göz önünde bulundurulduğunda yetki itirazında bulunan tarafın yetkili mahkemeyi de belirtmek zorunda olduğunu, yerel mahkemenin "taraflarca getirilme ilkesi"ni ihlal ederek borçlu yerine geçtiğini ve re'sen yetkili yer tayin ettiğini, hukuk mahkemelerinin taleple bağlı olduğunu, kamu düzeninden olmayan işlerde re'sen karar vermeye yetkili olmadığını, icra takibindeki yetki kabulünün ihtiyati haczin yetkisini etkilemeyeceğini, çekin karşılıksız çıkmasının alacağı "götürülecek borç" haline getirdiğini, alacaklı yeri mahkemesinin yetkili olduğunu, bu nedenlerle; istinaf başvurusunun kabulüne, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/06/2026 tarihli ek kararının kaldırılmasına, borçlunun yapmış olduğu yetki itirazının reddine, müvekkil şirket lehine verilen ihtiyati haciz kararının devamına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER :

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/04/2026 tarih, 2026/125 D. İş Esas ve 2026/125 Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Talep, çeke dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkindir.

İhtiyati haciz talep eden vekili, ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... seri numaralı, 31/03/2026 tarihli, 1.500.000-TL bedelli çeke dayanarak alacağın temini amacıyla borçlu ... hakkında ihtiyati haciz talebinde bulunmuştur.

Mahkeme 07/04/2026 tarihli kararıyla talebi kabul ederek %15 teminat karşılığında 1.500.000,00-TL alacak yönünden borçlunun menkul ve gayrimenkulleri ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar vermiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden ... tarafından, Adana mahkemelerinin yetkisiz olduğu, Mersin mahkemelerinin yetkili olduğundan bahisle ihtiyati haczin kaldırılması talep edilmiştir.

Mahkemece, 14/05/2026 tarihli ek kararla; çekten kaynaklanan ihtiyati haciz talebinde Adana mahkemelerinin yetkili olmadığı gerekçesiyle yetki itirazının kabulü ile itiraz eden ... yönünden ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmiştir.

İİK'nın 265/1. maddesi uyarınca borçlu, kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı, haczin uygulanmasından veya haciz tutanağının tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir.

Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı; borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde veya muhatap bankanın bulunduğu yerde ihtiyati haciz talebinde bulunabilecektir.

Bölge Adliye Mahkemeleri kararları arasında görüş ayrılığı bulunması nedeniyle uyuşmazlığın giderilmesi amacıyla verilen Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 24.11.2025 tarih, 2025/5752 Esas, 2025/6984 Karar sayılı ilamında; muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borcun, bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazanacağı, HMK'nın 10. maddesi uyarınca ifa yeri olarak TBK'nın 89. maddesi gereğince alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin de ihtiyati haciz talebinde yetkili hale geleceği açıklanmıştır. Öte yandan talep çeke dayalı olup, muaccel bir alacak olduğundan borçlunun esasa yönelik itiraza da yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamına göre, ihtiyati hacze dayanak çekin bankaya ibraz edildiği ve karşılıksız kaşesi vurulduğu ihtiyati haciz talep edenin yerleşim yerinin ... Mahallesi ... Caddesi No:57 .../Adana adresi olduğu anlaşılmaktadır. Anılan Yargıtay içtihadı doğrultusunda alacaklının yerleşim yerinin bulunduğu Adana mahkemelerinin de ihtiyati haciz talebi yönünden yetkili olduğu gözetildiğinde, ilk derece mahkemesince yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesi yerinde olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca 14/05/2026 tarihli ek kararının kaldırılmasına, ihtiyati hacze itiraz eden ...'ın yetki itirazının ve ihtiyati haczin kaldırılması isteminin reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf isteminin KABULÜNE,

2- .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/05/2026 tarih ve 2026/125 D. İş Esas ve 2026/125 Karar sayılı EK kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,

3-Borçlu ...'ın ihtiyati haciz kararına yönelik 16/04/2026 tarihli itirazının REDDİNE,

4-İstinaf talebi kabul edildiğinden talep eden tarafça yatırılan 732,00.TL istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana İADESİNE,

5-Yargılama için talep eden tarafından yapılan 2.002,00.TL istinaf yoluna başvurma harcı, 515,80.TL posta gideri olmak üzere toplam 2.517,80.TL'nin karşı taraftan alınarak ihtiyatı haciz talep edene VERİLMESİNE,

6-6100 Sayılı HMK'nın 302/5. maddesi uyarınca kararın tebliği ve harç tahsil işlemleri ile infazının yerel mahkeme tarafından YAPTIRILMASINA,

7-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE,

Dair, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesi hükmü gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-f. ve 2004 Sayılı İİK'nın 258/(3). maddeleri gereğince, 25/09/2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır