izmir bölge adliye mahkemesi 17. hukuk dairesinin, ticari ilişki kurulamadığı iddiasıyla bedelsiz kaldığı öne sürülen 6.000.000 tllik çeklere ilişkin ihtiyati tedbir talebinin reddine dair istinaf kararı.

İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinin, ticari ilişki kurulamadığı iddiasıyla bedelsiz kaldığı öne sürülen 6.000.000 TLlik çeklere ilişkin ihtiyati tedbir talebinin reddine dair istinaf kararı.

Özet: Bu hukuki evrak, bir ticari ilişkinin gerçekleşmemesi iddiasıyla verilen 6.000.000 TL değerindeki iki çekin bedelsiz kaldığı ileri sürülerek talep edilen ihtiyati tedbirin, ilk derece mahkemesince sunulan delillerin yaklaşık ispat düzeyine ulaşmadığı ve iade faturalarındaki çelişkiler gerekçesiyle reddedilmesi üzerine yapılan istinaf başvurusunu incelemektedir; başvuruda bulunan taraf, ticari ilişkinin kurulmaması, çeklerin kötü niyetle üçüncü kişilere ciro edilmesi ve telafisi güç zararların önlenmesi amacıyla çeklerin ödenmemesi ve takibe konu edilmemesi için tedbir kararı talep etmiş, istinafta ise ihtiyati tedbir için tam ispat yerine yaklaşık ispatın yeterli olduğu argümanını sunmuştur.

T.C.

İZMİR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

17. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : 2026/1377

KARAR NO : 2026/1843

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 01/06/2026

NUMARASI : 2026/147 Esas 2026/147 Karar

DAVA : İHTİYATİ TEDBİR

KARAR TARİHİ : 09/09/2026

KARAR YAZIM TARİHİ: 09/09/2026

İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2026/147 Esas 2026/147 Karar sayılı dava dosyasından yapılan yargılama sonucunda ihtiyati tedbir isteğinin reddine dair verilen karara karşı ihtiyati tedbir talep eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya, Dairemize gönderilmiş olmakla HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: İhtiyati tedbir isteyen vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında ticari ilişki kurulması amacıyla görüşmeler yapıldığını, bu görüşmeler sonucunda da mal teminine dayalı bir ticari ilişkinin kurulacağı düşüncesiyle .....bank ... Şubesi'ne ait 31/05/2026 keşide tarihli, 0048787 seri numaralı, 3.000.000,00 TL bedelli ve 30/06/2026 keşide tarihli, 0048788 seri numaralı, 3.000.000,00 TL bedelli olmak üzere toplam 6.000.000,00 TL bedelli iki adet çekin düzenlenerek karşı tarafa teslim edildiğini ancak süreç içerisinde taraflar arasında kararlaştırılan edimlerin yerine getirilmediğini, planlanan ticari ilişkinin fiilen gerçekleşmediğini ve çeklerin düzenlenmesine sebep olan temel hukuki ilişkinin tamamen ortadan kalktığını; bu sebeple de müvekkili tarafından çek bedelleriyle örtüşecek şekilde iade faturalarının düzenlendiğini, bu durumun çeklerin bedelsiz hale geldiğini ortaya koyduğunu, buna rağmen karşı tarafın, kötü niyetli olacak şekilde çekleri müvekkilene iade etmediğini ve aksine çekleri üçüncü kişilere ciro ettiğini, karşı tarafın bu kötü niyetli davranışı üzerine taraflarınca İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'nda 26/05/2026 tarihinde suç duyurusunda bulunulduğunu; müvekkilinin iradesi ve bilgisi dışında çeklerin üçüncü kişilerin eline geçtiğini, çeklerin kambiyo takibine konu edilmesinin ve tahsil edilmeye çalışılmasının kuvvetle muhtemel olduğunu, çeklerin tahsil edilmesi halinde müvekkilinin, gerçekte doğmamış ve hukuki dayanağı bulunmayan bir borcu ödemek zorunda kalacağını ve telafisi güç ve imkânsız zararlarının doğacağını, söz konusu çeklerin iptali, borcun olmadığının tespiti ve çekin ödenmemesi için İİK'nın 72/2. maddesi ve diğer ilgili hükümler gereğince ihtiyati tedbir isteme zorunluluğunun doğduğunu belirterek, ...bank ...Şubesi'ne ait 31/05/2026 keşide tarihli, 0048787 seri numaralı, 3.000.000,00 TL bedelli ve 30/06/2026 keşide tarihli, 0048788 seri numaralı, 3.000.000,00 TL bedelli çeklerin açacakları dava sonuna kadar ödenmemesi için teminatsız olarak (mahkeme aksi kanaatte ise uygun görülecek bir teminat karşılığında) tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasına ve bu konuda ...Bankası... Ortaklığı'na yazı yazılmasına; çekler hakkında icra takibi açılamaması için takip yasağı kararı verilmesine; çeklerin ibraz tarihinin yakın olması göz önüne alınarak ödeme yasağı kararının bankaya teslimi için taraflarına elden takip yetkisi verilmesine; yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

MAHKEMECE: "... ihtiyati tedbir isteyen vekilli dilekçesinde "taraflar arasında kurulacağına inanılan ticari ilişki kapsamında tedbire konu iki adet çekin karşı tarafa verildiğini ancak ticari ilişkinin fiilen kurulamaması sebebiyle çeklerin bedelsiz kaldığını" ileri sürerek ihtiyati tedbir isteğinde bulunmuştur. Çek, bir ödeme aracı olup, kural olarak peşin alışveriş için düzenlendiği kabul edilir. Bunun aksinin yazılı delillerle ispatı gerekir. Olayda; ihtiyati tedbir isteyenin ileri sürdüğü şekilde taraflar arasındaki ticari ilişkinin gerçekleşip gerçekleşmediği, ticari ilişkinin niteliğinin ne olduğu, çeklerin bedelsiz kalıp kalmadığı gibi hususlar belirgin değildir. İhtiyati tedbir isteyenin düzenlemiş olduğu iade faturalarından hareket ederek aradaki ticari ilişkinin gerçeklemediğinin kabulü olanaklı değildir. Kaldı ki dilekçede mal teminine ilişkin bir ticari ilişkiden söz edilmiş iken, ihtiyati tedbir isteyen tarafça düzenlenen iade faturalarında hizmet "araç ve iş makinesi kiralama hizmeti" olarak belirtilmiştir. Bu koşullarda; uyuşmazlığın çözümünün yargılamayı gerektirmesi, sunulan delillerin çeklerin bedelsiz kaldığına ilişkin iddiayı yaklaşık olarak ispatlar nitelikte bulunmaması karşısında, yerinde görülmeyen isteğin mahkememizce reddine karar vermek gerekmiştir.' gerekçesi ile;

İhtiyati tedbir isteğinin REDDİNE," şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ:

İhtiyati tedbir talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece çeklerin bedelsiz kaldığı hususunun yaklaşık ispat seviyesinde ortaya konulamadığını, ihtiyati tedbir aşamasında aranan ispat ölçüsü tam ispat olmayıp yaklaşık ispat olduğunu, müvekkili tarafından karşı tarafa teslim edilen toplam 6.000.000,00 TL bedelli çeklere ilişkin temel ilişkinin gerçekleşmediğini bu nedenle çek bedellerine karşılık iade faturalarının düzenlendiği ve çeklerin iadesinin talep edildiği dosya kapsamındaki belgeler ile ortaya konulduğunu, ihtiyati tedbir talebinin amacı da zaten uyuşmazlığın esasının çözümlenmesi değil, dava sonunda verilecek kararın etkisiz hale gelmesini önlediğini, Mahkeme, yaklaşık ispat incelemesini aşarak esas hakkında yapılacak değerlendirmeyi tedbir aşamasında gerçekleştirdiğini, diğer taraftan mahkeme kararında, iade faturalarının tek başına yeterli olmayacağı belirtilmiş ise de ihtiyati tedbir talebinin yalnızca iade faturalarına dayanmadığını, mahkeme tarafından dilekçede yer alan açıklamalar ile iade faturalarında yer alan açıklamalar arasında çelişki bulunduğunu, tedbire konu çekler toplam 6.000.000,00 TL bedelli olduğunu, çeklerin üçüncü kişiler tarafından tahsil edilmesi halinde müvekkili gerçekte mevcut olmayan bir borcu ödemek zorunda kalacağını, sonrasında açacağı davalar ile zararını telafi etmeye çalışacağını, bu durum telafisi güç ve imkânsız zararların doğmasına neden olacağını istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Talep , ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar res'en gözetilerek ve yine HMK 357/1.maddesindeki, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar istinaf incelemesi sırasında dinlenemez ve yeni delillere dayanılamaz hükmü çerçevesinde yapılmıştır.

Talep eden vekilince, Taraflar arasında mal teminine dayalı bir ticari ilişkinin kurulacağı düşüncesiyle ...bank ... Şubesi'ne ait 31/05/2026 keşide tarihli, 0048787 seri numaralı, 3.000.000,00 TL bedelli ve 30/06/2026 keşide tarihli, 0048788 seri numaralı, 3.000.000,00 TL bedelli olmak üzere toplam 6.000.000,00 TL bedelli iki adet çekin düzenlenerek karşı tarafa teslim edildiği, ancak taraflar arasında kararlaştırılan edimlerin yerine getirilmediği, planlanan ticari ilişkinin fiilen gerçekleşmediği, müvekkili tarafından çek bedelleriyle örtüşecek şekilde iade faturalarının düzenlendiği, bu durumun çeklerin bedelsiz hale geldiğini ortaya koyduğu, çeklerin müvekkilene iade edilmediği ve aksine çekleri üçüncü kişilere ciro ettiği, , çeklerin kambiyo takibine konu edilmesinin ve tahsil edilmeye çalışılmasının kuvvetle muhtemel olduğu, beyanı ile söz konusu çeklerin iptali, borcun olmadığının tespiti ve çekin ödenmemesi için İİK'nın 72/2. maddesi ve diğer ilgili hükümler gereğince ihtiyati tedbir isteme zorunluluğunun doğduğu, çeklerin açacakları dava sonuna kadar ödenmemesi için tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulması ve bu konuda ... Bankası ..Ortaklığı'na yazı yazılması; çekler hakkında icra takibi açılamaması için takip yasağı kararı verilmesi; çeklerin ibraz tarihinin yakın olması göz önüne alınarak ödeme yasağı kararının bankaya teslimi için taraflarına elden takip yetkisi verilmesi talep edilmiştir.

Mahkemece talebin reddine karar verilmiş, karara karşı talep eden vekilince istinaf yoluna başvurulmuştur.

Davacı tarafça çeklerin fotokopileri ve davacı tarafından davalıya düzenlenen araç ve iş makinası kiralama hizmeti açıklamalı iki adet 3.000.000,00 'er TL bedelli iki adet iade faturası düzenlenmiştir.

Davacı tarafça sunulan iade faturası ve çek fotokopilerinin iddiasını yaklaşık olarak ispat edemediği

Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, davacının iddiasına yaklaşık ispat düzeyinde ispatlayamadığının anlaşılmasına göre davacı vekilinin tüm istinaf itirazları yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK m. 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/06/2026 tarih ve 2026/147 Esas 2026/147 Karar sayılı dosyasında ihtiyati tedbirin reddine ilişkin olarak verilen ARA KARAR, usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Başvuru sırasında harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

3-İstinaf kanun yolu başvurusunda bulunan ihtiyati tedbir isteyen davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından istinaf kanun yoluna başvuran ihtiyati tedbir isteyen davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

5-Kararın tebliği ve gider avansı iadesine ilişkin işlemlerin yerel mahkemece yerine getirilmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362/(1)-f maddesi gereğince kesin olmak üzere 09/09/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi