bursa 2. asliye ticaret mahkemesinin, ticari satımdan kaynaklanan kur farkı alacağı nedeniyle başlatılan icra takibine itirazın iptali davasına dair gerekçeli kararı.

Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin, ticari satımdan kaynaklanan kur farkı alacağı nedeniyle başlatılan icra takibine itirazın iptali davasına dair gerekçeli kararı.

Özet: Bu hukuki evrak, davacının, yıllardır döviz cinsinden faturalandırılan ticari hizmet veya ürün alacaklarına ilişkin gecikmeli ödemelerden doğan kur farkını, taraflar arasındaki yerleşik ticari ilişkiye dayanarak talep ettiği icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali istemini konu almaktadır; davalı ise kur farkı talebine dair yazılı bir sözleşme ya da teamül bulunmadığını, ödemelerin güncel kur üzerinden Türk lirası cinsinden yapıldığını ve davacının kendi yükümlülüklerini yerine getirmediğini savunarak davanın reddini ve tazminat talep etmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/

KARAR NO : 2026/

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLLERİ : Av.

Av.

DAVALI :

VEKİLİ : Av.

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 08/11/2024

KARAR TARİHİ : 17/09/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 23/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili şirket davalı şirkete yıllara sari hizmet verdiğini, verilen hizmet karşılığı faturalar dolar olarak kesilmekte, Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca döviz olarak kesilen faturalar günlük kur üzerinden hesaplanarak, TL değeri de faturalarda yer aldığını, fatura alacağının süresi içinde ödenmemesi halinde döviz karşılığı borcun, VUK gereğinde zorunlu olarak TL. Üzerinden faturalandırılıp ödeme günü yerine daha sonraki bir günde ödenmesi halinde, fiili ödeme günündeki kur ile ödenmesi gereken tarihteki kur farkının talep edilmesi gerektiğini, bugüne kadar da müvekkili şirketle davalı şirket bu şekilde çalışmışlar, kesilen kur farkı faturaları davalı şirket tarafından ödendiğini, ne var ki, icra takibine konu kur farkı faturası, borcumuz yoktur itirazı ile iade edildiğini, ... 5. Genel İcra Dairesinin 2024/... E. Sayılı dosyası ile yapılan icra takibine de davalı şirket tarafından itiraz edildiğini, davaya konu icra takibi dayanağı fatura incelendiğinde, VUK. 215. Maddesine uygun olarak düzenlendiği ve döviz cinsinden hazırlandığı ortaya çıkacağını, yıllardır taraflar arasındaki ticari ilişki döviz cinsinden yapıldığını, Bugüne kadar müvekkili şirketle davalı şirket bu şekilde çalıştıklarını, tarafların ticari defterleri incelendiğinde, bu güne kadar düzenlenen tüm faturaların döviz cinsinden olduğu, kesilen kur farkı faturalarının da ticari defterlere işlendiği ve ödendiği görüleceğini, ... 5. Genel İcra Dairesinin 2024/... E. Sayılı dosyasına vaki itirazın iptaline, % 20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmolunmasına, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalıya tahmiline,karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı şirket arasında kumaş alım satımına ilişki 2022 yılından beri mevcut olup taraflar ticari faaliyetlerde bulunulduğu, Bu tarihten itibaren alım ve satıma ilişkin faturalar tanzim edilmiş ve müvekkili şirket tarafından düzenli olarak ödemeler gerçekleştirildiğini, Lakin davacı şirket tarafından 600 kilogramlık kumaş hazır olmasına rağmen davacı şirket bu kumaşların tesliminden kaçınmış ürünleri alınamayarak müvekkilini maddi zarara uğratıldığını, müvekkili şirket ile davacı arasında herhangi bir yazılı sözleşme bulunmadığı sabit olduğunu, Davacının fatura ve sipariş formlarını göstererek yazılı bir sözleşmenin varlığını kabul etmesi hukuken mümkün olmadığını, kaldı ki davacı taraf ikame edilen dava ve evveliyatındaki icra takibine herhangi bir dayanak belge de sunmamış olup soyut iddialardan ileriye gidemediğini, faturalar dışında taraflar arasında herhangi bir yazılı sözleşme olmayıp faturaların sadece dövize endeksli olması gösterilerek kur farkı talep edilebileceği sonucuna ulaşılması mümkün olmadığını, müvekkili şirket ödemelerini Türk Lirası çeki üzerinden yaptığını, Bu ödemeler de güncel kur üzerinden hesaplanarak bakiyeden mahsup edildiğini, davacı şirket tarafından 2024 tarihi itibariyle kur farkı adı altında faturalar tanzim edilerek gönderildiğini, iş bu faturalar süresi içerisinde iade edilmiş ve akabinde ihtarname çekildiğini, ticari ilişkide herhangi bir kur farkına ilişki sözleşme veya teamül bulunmamasına rağmen ve süregelen ticari ilişki de kur farkı talebi bulunmayan davacı yan haksız ve mesnetsiz kazanç elde etme maksadıyla kur farkı faturaları kesmiş bu faturalara ilişkin de gerekli itirazlar yapıldığını,davacı yan iddiasını hem icra takip dosyasına hem de ikame edilen davaya iddiasını ispatlayacak hiçbir delil sunmamış olup teslim edilmeyen ürünler hakkında süreci sürüncemede bırakma gayreti ve haksız kazanç elde etme maksadıyla işbu davayı ikame ettiğini, hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, kötü niyetli olarak ikame edilen icra ve akabinde dava yönünden iddia edilen alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, tarafların karşılıklı beyan-itiraz dilekçeleri, icra takip dosyası, ticari defterler, faturalar, bilirkişi raporu, yazılan müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:

Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. Maddesine göre açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.Davacı tarafından cari hesap-kur farkı alacağına dayalı olarak ilamsız takip talebinde bulunmuştur. İcra Dairesi tarafından davalı borçluya ilamsız takiplerde ödeme emri usulüne uygun tebliğ edilmiş ve davalı tarafından yasal süre içindeborca itiraz etmiştir.Mahkememiz dosyasının yargılaması sırasında mali müşavir bilirkişi tarafından davalı tarafa ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde inceleme yapılarak rapor düzenlenebilmesi için defter inceleme günü verilmiştir.SMMM bilirkişi tarafından tanzim edilen raporda özetle; Davalı taraf ... Konfeksiyon Tekstil İth.İhr.San.Tic.Ltd.Şti nin - ticari defter bilgileri talebe bağlı olarak USD olarak değerlendirildiğinde 29.02.2024 tarihinde davalı tarafın davacı tarafa takip tutarı olan 8.879,33 USD borçlu gözüküyorken 01.07.2024 tarihinde davalı taraf tarafından davacı tarafa nolu 3.828,00 USD tutarında ve nolu 1.183,20 USD tutarında alıştan iade faturası düzenlemiş olduğu ve icra takip tarihi itibari ile davalı tarafın davacı tarafa 3.868,13 USD borçlu olduğu görüldüğü, davalı taraf ... Konfeksiyon Tekstil İth.İhr.San.Tic.Ltd.Şti tarafından 2022- 2023-2024 yılına ait ticari defterleri ibraz edildiği,Davalı tarafın 2022 yılına ait Yevmiye Defteri, Defteri kebir Envanter Defterlerinin 6102 sayılı TTK nu 64/3 maddesine ve V.U.K 220-221-222 Maddelerine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yapılmış olduğu,davalı tarafın 2023 ve 2024 yılında E-defter mükellefi olduğu görülmekte ve davalıya ait Yevmiye ve Defteri Kebir defterlerinin aylık olarak alınması gereken beratlarının 6102 sayılı TTK 64/3 maddesi ve 1 Sıra nolu Elektronik Defter Genel tebliğine göre süresinde yapılmış olduğu,(Elektronik defter tutma sürecinde hesap döneminin ilk ayının beratının alınması açılış onayı, son ayının beratının alınması ise kapanış onayı yerine geçer) davalı taraf ... Konfeksiyon Tekstil İth.İhr.San.Tic.Ltd.Şti nin ticari defter bilgileri talebe bağlı olarak USD olarak değerlendirildiğinde icra takip tarihi itibari ile davalı tarafın davacı tarafa 3.868,13 USD borçlu olduğu görüldüğü görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Mahkememiz dosyasının yargılaması sırasında mali müşavir bilirkişi tarafından davacı tarafa ait ticari defter ve bağlı kayıtları üzerinde inceleme yapılarak rapor düzenlenebilmesi için davacının adresinin bağlı bulunduğu ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmasına karar verilmiştir.SMMM bilirkişi tarafından tanzim edilen raporda özetle;Davacı ... Tekstil A Ş.'nin 2024 yıllarına ilişkin Yevmiye Defteri ve defter-i Kebir (Büyük Defter) Açılış ve Kapanış onaylarının; T.T.K'nun 64. Madde, V.U.K'nun 220. Madde ile 222. Maddeleri ile 1. Sıra Numaralı Elektronik Defter Genel Tebliği hükümlerinde öngörülmüş olan esaslara uygun olarak düzenlenmiş olduğu, 2024 yılı defter kayıtlarının Tek Düzen Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği ve Muhasebe İlke ve kurallarına uygun olarak tutulduğu ve tutulması gereken zorunlu defterlerin birbirlerini doğruladığı tespit edildiği, 2023 ve 2024 yılı hesap hareketlerinin incelenmesi neticesinde bahsi geçen yıllarda hesap hareketlerinin Davacı ... Tekstil A Ş şirketince kesilen fatura kayıtları ile Davalı şirket ... Kon. Ltd. Şti.nce düzenlenen iade faturalarından oluştuğu, davalı şirket ... Kon. Ltd. Şti.'nin cari hesabının 2024 yılında 120.01.599 Alıcılar Muhasebe Alt Hesap kodlu muhasebe hesabının açılış bakiyesinin 2023 yılından 60.938,45- TL borçlu bakiyeli olarak devrolduğu, Davacı ... Tekstil A Ş'nin, davalı şirket ... Kon. Ltd. Şti'ne 2024 yılında toplam 21 adet belge ile 1.899.196,88-TL toplam tutarlı fatura düzenlediği, Öte yandan Davalı şirket ... Kon. Ltd. Şti.'nin 2024 yılında davacı şirkete 15 adet belge ile 1.382.147,05-TL tutarlı iade faturası düzenlediği, Davacı ... Tekstil A.Ş nezdinde yer alan Davalı şirket ... Kon. Ltd. Şti.'nin cari hesabının takip edilen 120.01.599 Alıcılar Muhasebe Alt Hesap kodlu muhasebe hesabının 2024 yılında 1(60.938,45-TL Açılış fişi * 1.899.196,88-TL 21 adet düzenlenen fatura tutarı) =1.960.135,33-TL Borç bakiyesi - 1.382.147.05-TL davalı ... Kon. Ltd. Şti'.nce düzenlenen 15 adet iade faturası toplam bedeli)= 577.988,28-TL Borçlu devrettiği, (31.12.2024 tarih 16.331 nolu yevmiye fişi ile oluşturulan kapanış fişinde 236.379,39-TL tutarlı kapanış işlemi gerçekleştirildiği, söz konusu kapanış işlemi sonucu cari hesap bakiyesinin 341.608,89-TL tutarlı borç bakiyeli tutarın kapanış kaydının gerçekleşmediği), açıklanan tespitler çerçevesinde Davalı şirket ... Kon. Ltd. Şti.'nin cari hesap bakiyesinin ... Kon. Ltd. Şti. 577.988,28-TL Borçlu, ( Davacı ... Tekstil A Ş alacaklı )devrettiği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Toplanan tüm deliller ve dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde açılan dava; davacı tarafça kur farkı ve cari hesaptan kaynaklı alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalı tarafça itiraz edilmesi üzerine açılmış itirazın iptali ve takibin devamına karar verilmesine ilişkindir. Taraflar arasında ticari ilişki olduğu , tarafların ticari defter ve bağlı kayıtlarında yapılan inceleme neticesinde sabit olsa da kur farkının ödenmesine dair taraflarca sözleşme yapılmadığı anlaşılmıştır.Kur farkının ödenmesi konusunda taraflar arasında teamülün oluşup oluşmadığı da önemlidir.Yapılan incelemelerde tarafların yabancı para biriminden ticari ilişkisi olduğu tespit edilmekle birlikte, SMMM bilirkişi tarafından davalının ticari defter ve bağlı kayıtları incelenmiştir. 29/02/2024 tarihi itibariyle davalının davacıya kur farkından kaynaklı 8.879,33 usd borçlu olduğu, icra takibinin başladığı tarih olan 01/07/2024 tarihinde ise davalı tarafça iki adet iade faturasının tanzim edildiği, neticeten davalının davacıya borcunun 3.868,13 usd olduğu tespit edilmiş ise de Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir.” (6102 Sayılı TTK 21/1) Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (6102 Sayılı TTK 21/2).Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır ve fatura nedeniyle mal veya hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir.Yapılan incelemeler neticesinde davalı tarafça iade faturalarının süresinden sonra yani takip gününde kesildiği anlaşıldığından,ayrıca işbu iade faturalarının ( 3.828 usd ve 1.183,20 usd bedelli ) davacı tarafça davalıya da iade edildiğinin tespit edildiği,iadeleşmenin devam ettiği,(davalının işbu faturalara istinaden davacıdan alacaklı olduğu da somutlaştıramadığından) takip tarihinde davalının davacıya 8.879,33 usd borcu olduğu kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne(takibin 8.879,88 usd olduğu gözetilerek kısmen kabul kararı verilmiştir) dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.(Davanın kabul-red oranı gözetilerek davalı taraf yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulmuştur)

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,

1-Davanın KISMEN KABULÜNE; buna göre davalının ... 5. Genel İcra Dairesi’nin 2024/... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın KISMEN İPTALİNE, takibin 8.879,33 USD asıl alacak üzerinden, asıl alacak olan 8.879,33 USD’ye takip tarihinden itibaren işletilecek devlet bankalarının USD cinsinden bir yıl vadeli mevduata uyguladığı en yüksek mevduat faizi ile birlikte aynen veya fiili ödeme günündeki ...’nin efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığı olarak DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin reddine,

2-Alacak likit olduğundan kabul edilen asıl alacağın %20'si oranında hesaplanan 58.248,40 TL(takip tarihindeki kur üzerinden hesaplanan) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 19.894,74 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 3.511,72 TL'nin mahsubu ile bakiye 16.383,02 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

4-Arabuluculuk Ücret Tarifesi kapsamında ... Hazinesinden karşılanan arabuluculuk ücreti olan 3.600,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye ÖDENMESİNE,

5-Davacı tarafından yapılan 12.850,00 TL yargılama gideri, 427,60 TL başvuru harcı, 3.511,72 TL peşin harç olmak üzere toplam 16.789,32 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 46.598,72 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 18,04 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

8-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içinde mahkememize veya mahkememize iletilmek üzere herhangi bir nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi’ne verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesi’nde ... başvurma hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/09/2026

Katip

¸E-imzalıdır.

Hakim

¸E-imzalıdır.