tanınmış markanın ilk hecesini aynen içeren, görsel benzerlik taşıyan ve alt marka algısı yaratabilecek davalı markasının tescilinin karıştırılma ihtimali, haksız rekabet ve itibar zedelenmesi nedeniyle yıdk kararının iptali.

Tanınmış markanın ilk hecesini aynen içeren, görsel benzerlik taşıyan ve alt marka algısı yaratabilecek davalı markasının tescilinin karıştırılma ihtimali, haksız rekabet ve itibar zedelenmesi nedeniyle YIDK kararının iptali.

Özet: Davacı, 1990 yılından beri tescilli ve tanınmış markasının ilk hecesini aynen içeren davalıya ait marka başvurusunun, karıştırılma ihtimali, markasının itibarından haksız kazanç sağlama ve ayırt edici niteliğine zarar verme gerekçeleriyle hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiş; ilk derece mahkemesi, davacının markasının otomotiv sektöründeki tanınmışlığını ve markalar arasındaki görsel benzerliği tespit ederek, davalının markasının tesciline ilişkin itirazın reddi kararını, davacının markasının tanınmış olduğu sektörle ilintili mal ve hizmet sınıfları yönünden iptal ederek davayı kısmen kabul etmiştir.

11. Hukuk Dairesi 2025/5882 E. , 2026/3139 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1226 Esas, 2025/1465 Karar

HÜKÜM : Kurum kararının iptali davasının reddine, hükümsüzlük davasının kısmen kabulüne

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/404 E., 2023/112 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkiline ait tanınmış ... markasının 1990 yılından beri Türkiye'de tescilli olduğunu, davalı şirketin "..." ibareli 2020/121719 sayılı markanın 01, 02, 04, 06, 07, 08, 09, 10, 11, 12, 13, 14, 10, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44... . sınıflarda tesciline yönelik müvekkilinin itirazının Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) tarafından nihai olarak reddedildiğini, oysa davaya konu markanın ilk üç harfinin müvekkilinin markasının ilk hecesini oluşturan "..." ibaresini aynen içerdiğini, davalı markadaki "..." ibaresi garaj sözcüğünün kısaltması olduğundan markanın tüketiciler nezdinde doğrudan müvekkilinin markasını çağrıştıracağını, davaya konu marka müvekkilinin markasının tescilli olduğu sınıflarda tescil edilmek istendiğinden markalar arasında emtia benzerliği şartının da gerçekleştiğini, müvekkilinin markasının tanınmış marka niteliğinde olmasının markalar arasında karıştırılma ihtimalini artırdığını, davalının esasen müvekkilinin markasının bu tanınmışlığından haksız kazanç elde etmeyi amaçladığını, davaya konu markanın tescil edilmesi halinde müvekkilinin markasının ayırt edici niteliği ve itibarının zarar göreceğini, davalının müvekkilinin ticaret unvanı içinde yer alan bir ibareyi marka olarak kullanmak istemesinin haksız rekabet teşkil ettiğini, davalının marka başvurusunun kötüniyetli olduğunu ileri sürerek YİDK kararının iptaline ve tescili halinde 2020/121719 sayılı markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Diğer davalı şirket, davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut uyuşmazlıkta emtia ayniyeti/benzerliği/türdeşliği şartının gerçekleştiği, 08, 13, 15, 17, 19, 23, 26, 33, 34, 40, 42, 44... . sınıflara giren mal ve hizmetler ve 08, 13, 15, 17, 19, 23, 26, 33, 34. sınıflara giren emtiaların 35. sınıf altında satışı hizmetleri yönünden ise bir benzerliğin/türdeşliğin gerçekleşmemiş olduğu, taraf markalarında esas/tek unsur hüviyetinde kullanılmış olan “...” ve “...” ibarelerinin ilk üç harfinin, yani ilk hecesindeki harflerin, dizinleri de dahil olacak şekilde aynı olmasının, markaları görsel açıdan benzer kılmaya yettiği, davalının “...” markasının davacının “...”lu markalarının serisinin bir devamı olarak algılanabilecek nitelikte bir türemeye sahip ve alt marka algısı yaratmaya uygun nitelikte olduğu, davacının “...” markasının tanınmışlığını dosya kapsamında ispatlayamadığı, ancak “...” markasının otomotiv sektöründe tanınmışlığı dosya içeriğinde yeterli delil olmasa dahi, herkes tarafından bilinen fiili bir olgu olduğundan, markaların benzer olması nedeniyle, davalının söz konusu ibareyi, davacının markasının tanınmış olduğu sektörle ilintili mal ve hizmetler olduğu değerlendirilen, 12. sınıfa giren emtiaların tamamı, bunların 35. sınıf altında satışı hizmetleri ile 37. sınıf altında “Kara araçları servis istasyonu hizmetleri (bakım, tamir ve akaryakıt dolumu)”nde kullanması halinde, haksız bir yararın sağlanması, tanınmış markanın itibarına zarar verilmesi veya tanınmış markanın ayırt edici karakterinin zedelenmesi şartlarının gerçekleşebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile YİDK kararının başvuru kapsamındaki 01, 02, 04, 06, 07, 09, 10, 11, 12, 14, 16, 18, 20, 21, 22, 24, 25, 27, 28, 36, 37, 38, 39, 41... . sınıflara giren tüm mal ve hizmetler ile 35.sınıf “ Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri, reklam amaçlı tasarım hizmetleri; alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri. Büro hizmetleri; sekreterlik hizmetleri, gazete aboneliği düzenleme hizmetleri, istatistiklerin derlenmesi, büro makinelerinin kiralanması hizmetleri, bilgisayar veri tabanlarındaki bilginin sistematik hale getirilmesi, telefon cevaplama hizmetleri. İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme (başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri. Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri. Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için 01, 02, 04, 06, 07, 09, 10, 11, 12, 14, 16, 18, 20, 21, 22, 24, 25, 27, 28. sınıftaki malların bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, kataloglar ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)." hizmetler yönünden kısmen iptaline, 2020/121719 sayılı markanın 01, 02, 04, 06, 07, 09, 10, 11, 12, 14, 16, 18, 20, 21, 22, 24, 25, 27, 28, 36, 37, 38, 39, 41... . sınıflara giren tüm mal ve hizmetler ile 35.sınıf “ Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri, reklam amaçlı tasarım hizmetleri; alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri. Büro hizmetleri; sekreterlik hizmetleri, gazete aboneliği düzenleme hizmetleri, istatistiklerin derlenmesi, büro makinelerinin kiralanması hizmetleri, bilgisayar veri tabanlarındaki bilginin sistematik hale getirilmesi, telefon cevaplama hizmetleri. İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme (başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri. Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri. Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için 01, 02, 04, 06, 07, 09, 10, 11, 12, 14, 16, 18, 20, 21, 22, 24, 25, 27, 28. sınıftaki malların bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, kataloglar ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir).“ hizmetler yönünden kısmen hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiş, hüküm, davalı TÜRTPATENT vekilince istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu başvurunun esas unsurunu oluşturan "..." ibaresi ile davacının "..." asıl unsurlu markaları arasında, ortalama alıcılar nezdinde görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları genel izlenim itibariyle ilişkilendirilme ihtimalini de içerecek şekilde iltibas tehlikesinin bulunmadığı, dava konusu başvuruya yeterli ayırt ediciliğin sağlandığı, taraf markalarının sadece ilk hecesinin aynı olmasının, işaretlerin bütünü itibariyle bıraktığı izlenim farklı bulunduğundan, iltibasa sebebiyet vermeyeceği, tarafların marka işaretleri benzer bulunmadığından, emtia benzerliği şartı yönünden değerlendirme yapılmasına gerek görülmediği gibi davacı markalarının tanınmış olmasının da sonuca etkili bulunmadığı gerekçesiyle davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, YİDK kararının iptali istemli davanın reddine, diğer davalı istinaf başvurusu yapmadığından marka hükümsüzlüğü istemli davanın kısmen kabulü ile davalı gerçek kişi adına tescilli, 2020/121719 sayılı markanın 01, 02, 04, 06, 07, 09, 10, 11, 12, 14, 16, 18, 20, 21, 22, 24, 25, 27, 28, 36, 37, 38, 39, 41... . sınıflara giren tüm mal ve hizmetler ile 35.sınıf "Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri, reklam amaçlı tasarım hizmetleri; alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri. Büro hizmetleri; sekreterlik hizmetleri, gazete aboneliği düzenleme hizmetleri, istatistiklerin derlenmesi, büro makinelerinin kiralanması hizmetleri, bilgisayar veri tabanlarındaki bilginin sistematik hale getirilmesi, telefon cevaplama hizmetleri. İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme (başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri. Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri. Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için 01, 02, 04, 06, 07, 09, 10, 11, 12, 14, 16, 18, 20, 21, 22, 24, 25, 27, 28. sınıftaki malların bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, kataloglar ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)." hizmetler yönünden kısmen hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davalının marka başvurusuna davacı tarafça yapılan itirazın reddine dair nihai Kurum kararının iptali ve hükümsüzlük istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince, tarafların marka işaretlerinin görsel, işitsel ve anlamsal açılardan benzediği, aynı zamanda hükümde sayılan mal ve hizmet sınıflarınında ayniyet gösterdiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince ise taraf markaları arasında iltibas yaratacak düzeyde benzerlik bulunmadığı gerekçesiyle davalı Kurumun istinaf başvurusunun kabulü ile YİDK kararını iptali istemli davanın reddine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, davalı başvurusu ile davacının mesnet markaları arasında 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 6. maddesi anlamında ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma ihtimali olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

SMK'nın 6/1 hükmü "Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir." hükmünü havi olup; dosya kapsamındaki deliller ve alınan bilirkişi raporu da gözetildiğinde; davalının markasının kapsamına alınmak istenilen 01, 02, 04, 06, 07, 09, 10, 11, 12, 14, 16, 18, 20, 21, 22, 24, 25, 27, 28, 35 (satış hizmetleri hariç), 36, 37, 38, 39, 41... . sınıflara giren tüm mal ve hizmetler ve 35. sınıf altında 01, 02, 04, 06, 07, 09, 10, 11, 12, 14, 16, 18, 20, 21, 22, 24, 25, 27, 28. sınıflardaki tüm emtiaların satışı hizmetleri yönünden somut uyuşmazlıkta emtia ayniyeti/benzerliği/türdeşliği şartının gerçekleştiği tespit edilmiştir. Marka işaretlerinin benzerliğine gelince, başvurunun standart karekterle yazılmış "..." ibaresinden oluştuğu, renk ve şekil unsurlarından yoksun olduğu, itiraza dayanak davacı markalarının ise standart karekterle yazılı "...", "...", "... ...", "... ...", "...", "...", "... ...", "...", "...", "b m. ...", "... ı-shift", "... v40 r-design" ibarelerinden oluştuğu ve şekil unsuru da içerdiği görülmektedir. Dolayısıyla; taraf markalarında esas unsur olarak kullanılmış olan “...” ve “...” ibarelerinin ilk üç harfinin aynı olmasının, karşılaştırılan işaretleri görsel, işitsel ve anlamsal açılardan benzer kıldığı, zira tüketicilerin markaların başlangıçlarında yer alan ilk unsurlara daha fazla odaklandığı, davalının “...” markasının davacının “...” ibareli markalarının serisinin bir devamı olarak algılanabilecek nitelikte bir türemeye sahip olduğu, karşılaştırılan işaretlerin görsel, işitsel ve anlamsal açılardan benzediği ve 01, 02, 04, 06, 07, 09, 10, 11, 12, 14, 16, 18, 20, 21, 22, 24, 25,

27, 28, 35 (satış hizmetleri hariç), 36, 37, 38, 39, 41... . sınıflara giren tüm mal ve hizmetler ve 35. sınıf altında 01, 02, 04, 06, 07, 09, 10, 11, 12, 14, 16, 18, 20, 21, 22, 24, 25, 27, 28. sınıflardaki tüm emtiaların satışı hizmetleri yönünden iltibas tehlikesinin bulunduğu, aynı zamanda davacının "..." markasının otomotiv sektöründe tanınmışlığı da gözetildiğinde 12. sınıfa giren emtiaların tamamı, bunların 35. sınıf altında satışı hizmetleri ile 37. sınıf altında “Kara araçları servis istasyonu hizmetleri (bakım, tamir ve akaryakıt dolumu)” yönünden kullanması halinde de haksız bir yararın sağlanması, tanınmış markanın itibarına zarar verilmesi veya tanınmış markanın ayırt edici karakterinin zedelenmesi şartlarının da gerçekleşebileceği söz konusu olacaktır. O halde, yapılan bu tespitler doğrultusunda Mahkemece uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'un 373/2 hükmü uyarınca dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesi'ne gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 02.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.