Ayıplı aracın misliyle değiştirilmesi kararına rağmen teslim edilmemesi sonucu doğan ikame araç kira bedeli ve Motorlu Taşıtlar Vergisi zararlarının tazmini ile temerrüt faizi başlangıcının tespiti davası.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının ayıplı olarak satın aldığı aracın misliyle değiştirilmesi kararına rağmen davalının yükümlülüğünü yerine getirmemesi sebebiyle muadil araç kiralamak ve motorlu taşıtlar vergisi ödemek zorunda kalmasından kaynaklanan bedellerin tahsili talebine ilişkindir; ilk derece mahkemesinin kısmen kabul kararı sonrasında, bölge adliye mahkemesi, kiralanan aracın süresi, motorlu taşıtlar vergisi hesaplaması ve faizin başlangıç tarihi gibi hususlarda ilk derece mahkemesinin kararında hesaplama ve hukuki hatalar bulunduğunu tespit ederek kararı incelemiştir.
11. Hukuk Dairesi         2025/5621 E.  ,  2026/3120 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/128 Esas, 2025/599 Karar
HÜKÜM : Davanın kısmen kabulü
İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2021/141 E., 2021/819 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı şirketten 0 kilometre olarak satın aldığı aracın ayıplı çıkmasından dolayı açtıkları dava üzerine aracın misli ile değiştirilmesine karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, yerel mahkeme kararının yerine getirilmesi amacıyla icra müdürlüğü nezdindeki dosya kapsamında 25.12.2018 tarihinde aracın davalıya teslim edilmeye çalışıldığını, ancak davalı tarafından bu aracın teslim alınıp ayıpsız mislinin veya bedelinin müvekkiline iade edilmediğini, aracın en son 22.11.2019 tarihinde icra deposuna teslim edildiğini, bu süreçte müvekkilin 21.11.2018'den 12.01.2021 tarihine kadar muadil bir araç kiralamak zorunda kaldığını, müvekkilinin kiraladığı bu araç için 17.12.2018-12.01.2021 döneminde 196.040,00 TL araç kira bedeli ve aracın 9.249,00 TL Motorlu Taşıtlar Vergisinin (MTV) ödendiğini ileri sürerek araç kiralama bedeli için ödenen 196.040,00 TL ile MTV için ödenen 9.249,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde, aracın taraflarına teslim edilmeye çalışılmasının yasal olmadığını, davacının bu aracı kendi insiyatifi ile kullanmadığını, talep edilen kira bedelinin fahiş olduğunu, araç teslim edilmeden araç bedelinin ödendiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı her ne kadar iadesine karar verilen dava konusu aracın kendi yedinde kaldığı döneme ilişkin de kira bedeli talep etmiş ise de, bu talebin yerinde bulunmadığı, zira bu dönemde iadesine karar verilen dava konusu aracın kullanıldığı ve kullanmasına engel bir durum olduğunun da ileri sürülmediği gibi ispatlanmadığı, bu taktirde talep edilebilecek dönemin aracın icra dairesine teslim edildiği tarih ile talep konusu tarih arası dönem olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre bu dönemde ödenmesi gereken kira bedeli toplamının KDV dahil 112.000,00 TL olduğu, bu dönemde davacının 2 kez, 31.01.20 20... .07.2020 tarihlerinde MTV borcunu ödeyeceği, bunun dışındaki dönemler için yaptığı ödemelerden ise vergi mükellefi olarak kendisinin sorumluluğunun bulunmadığı, bu miktarlar üzerinden davanın kabulünün gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, davacının aracı icra dairesine teslim ettiği 22.11.2019 tarihi ile 12.01.2021 tarihleri arasında ödemek zorunda kaldığı, ikame araç bedeli 112.000,00 TL'nin 12.06.2019 tarihinden itibaren, 2020 yılı için ödemesi gereken motorlu taşıtlar vergisinin 1.057,00 TL'sine 31.01.2020, 1.057,00 TL'sine 31.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine karar verilmiş, hüküm, taraflarca istinaf edilmiştir.
IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, bilirkişi tarafından düzenlenen raporda, satın alınan araç tipi veya muadili olan aracın aylık kira bedelinin KDV dahil 8.000,00 TL olacağı, 12.11.20 19... .01.2021 tarihleri arasındaki 1 yıl 2 aylık dönemde toplam kira bedelinin 112.000,00 TL olacağının belirtildiği, ancak aracın icra dairesine teslim tarihinin 22.11.2019 olduğu, bu durumda hesaplanacak dönemin 1 yıl, 1 ay ve 20 gün olacağı, aylık kira bedelinin KDV dahil 8.000,00 TL olarak belirlendiği gözetildiğinde 20 günlük kira bedelinin 5.333,33 TL, 1 yıl 1 ayın kira bedelinin ise 104.000,00 TL olmak üzere toplam kira bedelinin 109.333,33 TL olacağı, bu durumun gözetilmemesinin yerinde olmadığı, yine davacının talep tarihi 12.01.2021 olduğu halde, Mahkemece maddi hata sonucu talep tarihinin 12.01.2020 olduğu kabul edilerek 2021 yılının 1. döneminde tahakkuk eden MTV ödemesinin reddedilmesinin de hatalı olduğu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 117. maddesi hükmü uyarınca muaccel bir borcun borçlusunun alacaklının ihtarı ile mütemerrit olacağına ilişkin kanuni düzenleme gereğince davacı yanca davadan önce davalının temerrüde düşürüldüğünün iddia ve ispat edilememesine rağmen mahkemece dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin de doğru olmadığı, diğer hususlar yönünden ise usul ve yasaya aykırılığın bulunmadığı gerekçesiyle davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabulü ile, davacının aracı icra dairesine teslim ettiği 22.11.2019 tarihi ile 12.01.2021 tarihleri arasında ödemek zorunda kaldığı 104.000,00 TL ikame araç bedeli ve 2020 yılı için 2.114,00 TL, 2021 yılı için 1.153,00 TL olmak üzere 3.267,00 TL motorlu taşıtlar vergisinden oluşan toplam 107.267,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine karar verilmiş, hüküm, taraflarca temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, ayıplı aracın kullanılamaması nedeniyle ayıplı aracın muadili bir araç kiralanmak suretiyle ödenen araç ikame bedeli ve MTV bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
B.Değerlendirme ve Gerekçe
1.İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2. Davalının temyiz itirazlarına gelince, Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 31.10.2018 tarihli ve 2016/439 E. 2018/724 K. sayılı dava dosyasında verilen karar neticesinde icra müdürlüğünce dava konusu aracın misli ile değiştirilmesinin mümkün olmamasından dolayı infaz aşamasında araç bedelinin ödendiğinin davalı tarafından beyan olarak bildirildiği, ancak ödemeye ilişkin dosya içerisinde herhangi bir belgenin bulunmadığı, bu nedenle ödeme tarihinin belirli olmadığı anlaşılmakla birlikte Antalya 6. İcra Müdürlüğü'nün 2018/4709 talimat sayılı dosyasında bulunan 22.11.2019 tarihli haciz tutanağında dava konusu ayıplı olan 07... plakalı aracın çalışır vaziyette davalıya teslim edildiği, artık işbu davada davacı tarafından ayıplı araç bedelinin alınmasından sonraki dönem için kira bedeli ve MTV'nin tazminat olarak istenemeyeceği açık olduğundan, bu hususlar gözetilmeden eksik inceleme ve değerlendirme yapılarak hüküm kurulması doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.
VI. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, HMK'nın 373/2 hükmü uyarınca dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davalıya iadesine, 02.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.