Otoyol işletmecisi şirketin yap-işlet-devret modeli otoyolda ihlalli geçiş yapan araç kiralama firması sahibine karşı açtığı itirazın iptali davasında verilen istinaf kararı.
Özet: Bir yap-işlet-devret otoyolunu işleten davacı şirket, otoyoldan yapılan ihlalli geçişler nedeniyle ödenmeyen geçiş ücretleri ve bu ücretin on katı tutarındaki cezanın tahsili amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep ederken, söz konusu cezaların idari değil, özel hükümlere tabi bir alacak niteliğinde olduğunu ve bu nedenle asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğunu savunmaktadır; araç kiralama firması sahibi olan davalı ise, ihlalli geçiş bildirimlerinin ruhsat sahibi yerine araç sürücülerine yapılması nedeniyle tebligatın usulüne aykırı olduğunu iddia ederek borca itiraz etmektedir.
T.C. ... BAM .... HUKUK DAİRESİ
T.C....BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ .... HUKUK DAİRESİDOSYA NO : KARAR NO : T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ... .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : ...NUMARASI : ... Esas ... KararDAVACI : ... - VEKİLİ : Av. ... - DAVALI : ... -VEKİLLERİ : Av. ... - DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)KARAR TARİHİ :KARAR YAZIM TARİHİ :... .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih ... Esas ... Kararın yapılan İstinaf icnelemesi sonucunda;TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin 3996 sayılı Bazı yatırım ve hizmetlerin yap-işlet-devret modeli çerçevesinde yaptırılması hakkında kanun ve 2011/1807 sayılı 3996 sayılı bazı yatırım ve hizmetlerin yap-işlet-devret modeli çerçevesinde yaptırılması hakkında kanunun uygulama usul ve esaslarına ilişkin bakanlar kurulu kararı çerçevesinde özel yetkili bir anonim şirket olarak kurulduğunu, ülkenin en büyük alt yapı projelerinden biri olan ...otolyolu projesinin yap-işlet-devret modeli ile yapımı ve işletilmesini, Karayolları Genel Müdürlüğü ile imzalamış olunan 27/09/2010 tarihli Uygulama Sözleşmesi çerçevesinde üstlenildiğini, yapım işlerinin tamamlanması ile 24/06/2016 tarihli ve 29752 sayılı Resmi Gazetede ilan edilmek suretiyle 01/07/2016 tarihinde işletmeye açıldığını, davaya konu borcun sebebini teşkil eden ihlalli geçiş fiiili olduğunu, ihlalli geçişin müvekkili şirket tarafından yapımı ve işletmesi üstlenen otoyolun geçiş ücreti ödenmeksizin kullanılması ve tahakkuk eden ücretin geçişi takip eden 15 günlük kanuni ödeme süresi içinde de ödenmemiş olması anlamına geldiğini, bu itibarla ihlalli geçişi takip eden 15 günlük süre içinde geçiş ücretine herhangi bir ceza tahakkuk ettirilmediğini, kullanıcıların bu süre içinde sadece geçiş ücretini ödemekle yükümlü olduğunu, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden işletici şirket tarafnıdan geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edileceği, müvekkili şirketin işletici şirket sıfatıyla geçiş tutarının 10 katı tutarındaki ceza tutarının genel hükümlere göre tahsil etme hak ve yetkisinin olduğunu, ceza tutarının %60'ının hazine payı olduğu, müvekkili şirketin söz konusu ceza tutarının takipten imtina etme seçeneği bulunmadığını, bu itibarla müvekkili şirketin tahakkuk eden cezanın tahsili ilçin azami çabayı göstermekle yükümlü olduğunu, otoyoldan ihlalli geçiş yapan aracın sahibinden geçiş ücreti ile bu ücretin on katı tutarında ceza müvekkili şirket tarafından genel hükümlere göre yani özel alacak olarak tahsil edilebileceğini, davalı gerçek kişinin oto kiralama firması sahibi olduğunu beyan ve ikrarla ticari faaliyeti sebebiyle söz konusu hizmetten faydalandığından dolayı tüketici sıfatı bulunduğunu bu nedenle uyuşmazlık konusu olayda asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğunu, borçlu tarafından aleyhine uygulanan para cezalarının idari yaptırım kararı olduğunu ve hukuka aykırı olduğundan bahisle ... .... Sulh Ceza Hakimliğine yapılan başvuru ... Değişik iş, ... .... Sulh Ceza Hakimliğine yapılan başvurunun ise 2017/128 Değişik iş sayılı dosyalarından verilen kararlarla müvekkili şirket tarafından tahakkuk ettirilen para cezasının idari para ceza niteliğinde olmadığı özel hükümlere tabi para cezası niteliğinde olması sebebiyle usulden reddedildiğini, bu nedenlerle davalının ... .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı yaptığı itirazın iptaline ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.Davalı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili ... aleyhine davacı tarafça muhtelif plakalı araçların ihlalli geçişleri nedeni ile doğan ve yasal süresi içinde ödenmeyen geçiş tutarları ve yasadan kaynaklı para cezası bedellerinin tahsili amacı ile icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin ... isimli firmanın sahibi olduğunu, söz konusu icra takibine konu yapılan ve ihlalli geçiş yaptığı iddia edilen .........plakalı araçlarda ruhsat sahibi olduğunu, davacının dava dilekçesinde belirttiği ve kabul ettiği gibi ihlalli geçişin yapıldığı esnada bildirimin ruhsat sahibi olan müvekkiline değil araç sürücüsüne teslim edildiğini, söz konusu borcu kabul anlamına gelmemekle birlikte yapılan bildirim 7201 Sayılı Tebligat Kanununun 10.maddesine aykırı şekilde yapıldığını, üzerinde durulması gereken husus muhattap olarak bildirimin sürücüye yapılmış olduğunu, davacı dava dilekçesinde davacı şirketin yasal olarak araç sahiplik bilgilerine ceza tahakkuk ettirilmeden erişilemediği ve dolayısıyla bu süre içinde herhangi bir bildirim yapılmadığı hususunun belirttiğini, ancak davacı giriştiği icra takibini haklı bir zemine oturtmaya çalışmışsa da müvekkilin ödemesi gereken giriş ücreti tebliğ dahi edilmeden yani böyle bir bildirimden haberi dahi olmadan bir de ödenmeyen geçiş ücretinin on katı tutarındaki ceza talep edilmesinin hukuka ve kanuna aykırı olduğunu, uygulamada Karayollarına bağlı otoyol, köprü vs. HGS ve OGS kaçak geçitlerinde Karayolları tarafından ruhsat sürücüsüne SMS yolu ile bilgilendirme yapıldığını, yine Karayolları tarafından ruhsat sahiplerine gönderilen kaçak geçit ihbarnamesinde 15 gün içinde ödendiği takdirde kaçak geçiş cezası ile birlikte geçiş cezası toplamı üzerinden de %15'lik bir indirim bildirimine ihtarnameye eklendiğini, ayrıca müvekkil araç kiralama sözleşmelerini ... Emniyet Müdürlüğü'ne de bildirildiğini, davacı tarafın icra takibi başlatmakta kötü niyetli olduğunu, bu nedenlerle açılan davanın reddine karar verilerek, %20 oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : İlk derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucu; davacının davanın kabulüne, davalının ... .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takip dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin aynen devamına,- İİK'nun 67.maddesi gereğince icra inkar tazminatının koşulları oluştuğundan asıl alacak olan 973,85 TL'nin %20'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :Davacı vekili vermiş olduğu istinaf dilekçesinde; davasının ilk derece mahkemesi tarafından kabul edildiğini, ancak icra inkar tazminatına hükmedilirken icra takibine konu takip meblağının ve dava değeri olan 10.712,35 TL üzerinden değil de, geçiş ücreti olan 973,85 TL üzerinden icra inkar tazminatına hükmedildiğini, bu nedenle icra inkar tazminatına yönelik hükmün ve gerekçenin ortadan kaldırılarak İİK'nın 67/... hükmüne uygun olacak şekilde "dava değeri olan 10.172,35 TL üzerinden hesaplanacak %20 oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesi" olarak düzeltilmesini ve istinaf giderlerinin davalı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.Davalı vekili vermiş olduğu istinaf dilekçesinde; müvekkilin araç kiralama işi ile uğraştığını, dava konusu ihlalli geçişlerin kiralayan şahıslar tarafından yapıldığını, müvekkile geçiş ücreti tebliğ dahi edilmeden ceza talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, ... ....Asliye Ticaret mahkemesinin ... Esas sayılı ... tarihli kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak davanın kabulü ile birlikte davanın yeniden görülmesi, davanın istinaf mahkemesinde yeniden görülmesi mümkün değilse hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden karar verilmek üzere yerel mahkemesine gönderilmesine, ayrıca davacının istinaf başvurusuna cevap olarak ise; asıl alacağın %20'si oranında oranında icra-inkar tazminatının kabulüne dair kararına ilişkin istinaf talepleri hem somut hem de usul ve yasaya uygun olmadığından reddini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve HUKUKİ SEBEPLER: Dava; davacı tarafından işletilen köprü ve oto yolda davalıya ait muhtelif plakalı araçların ihlalli geçişleri nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarları ve yasadan kaynaklı cezai şartın tahsili talebi ile başlatılan icra takibine itirazın iptali ve icra-inkar tazminatı istemine ilişkindir. Mahkemece; davanın kabulüne ve asıl alacak miktarı üzerinden hesaplanan %20 icra-inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş olup, davacı istinaf dilekçesinde icra-inkar tazminatının takip talebi veya davadaki talep esas alınarak verilmesi gerektiğini, mahkemenin asıl alacak üzerinden icra-inkar tazminatına hükmetmesinin yasal olmadığını belirtmiş, Davalı vekili ise; müvekkilin araç kiralama işi ile uğraştığını, dava konusu ihlalli geçişlerin kiralayan şahıslar tarafından yapıldığını, müvekkile geçiş ücreti tebliğ dahi edilmeden ceza talep edilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir. 6100 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30/... maddesine göre; geçiş ücretleri ve cezalardan araç malikleri sorumlu olup, davalının istinaf talebinin reddi gerektiği, 02/07/2012 tarih 6352 sayılı Kanun'un 11.maddesi ile değişik İİK 67/... maddesi gereği; icra-inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı v.b tazminatların tesbitinde takip talebi veya davadaki talep esas alınması gerektiğinden, takip ve dava değeri olan 10.712,35 TL üzerinden icra-inkar tazminatına hükmolunması gerekirken asıl alacak üzerinden hükmolunmasının yasaya uygun olmadığı görüş ve kanaatine karar verilmiştir.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;A) Davalının istinaf başvurusunun HMK 353/...-b-... maddesi gereğince esestan REDDİNE,B) Davacının istinaf başvurusunun KABULÜ ile; ...-... .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih ... Esas ... sayılı kararının HMK 353/...-b-... maddesi gereğince KALDIRILMASINA; ...-Davanın KABULÜNE; davalının ... ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin aynen devamına, 3-İİK'nun 67 maddesi gereğince icra-inkar tazminatının koşulları oluştuğundan asıl alacak olan 10.712,35 TL'nin %20'si üzerinden hesap edilen ....142,47 TL icra-inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 731,76 TL harçtan, peşin olarak alınan 129,39 TL'nin mahsubu ile bakiye 602,37 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, ...-Davacı tarafından sarf edilen 69,00 TL yargılama gideri ile peşin olarak yatırılan 129,39 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 6-Davacı vekili yararına A.A.Ü.T 13/... maddesi gereğince ölçümlenen ....180,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 7-HMK'nın 333.maddesi gereğince kullanılmayan gider avansların hüküm kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine, İstinaf yargılaması yönünden; ...-İstinaf yoluna başvuran davalı tarafından yatırılması gereken 694,86 TL istinaf karar harcından peşin olarak alınan (31,40 TL +151,54 TL olmak üzere toplam) 182,94 TL harcın mahsubu ile bakiye 511,92 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, ...-İstinaf yoluna başvuran davalı tarafından masraf yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, gider avansından artan tutarın istek halinde davalıya iadesine, 3-İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından peşin olarak yatırılan 31,40 TL istinaf karar harcının kendisine iadesine, 4-İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan (posta masrafı olmak üzere ) 23,50 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, gider avansından artan tutarın istek halinde davacıya iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu oy birliği ile KESİN OLARAK karar verildi. ... ... ... ... Üye Üye Katip Başkan ... ... ... ... (E-imza) ( E-imza) ( E-imza) (E-imza)