Kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin tahsili davasında ilk derece ve bölge adliye mahkemelerince verilen kabul kararlarının davalı idarece temyizi.
Özet: Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında, ilk derece mahkemesinin kabul kararını her iki tarafın istinaf etmesi üzerine bölge adliye mahkemesi, taşınmazların arsa niteliğinde değerlendirilmesi ve husumetin davalı idareye yöneltilmesi gibi temel konularda isabetsizlik görmezken, hatalı parsel alanı belirtilmesi, faiz başlangıç tarihi ve oranının yanlış belirlenmesi gibi eksiklikleri düzelterek davanın kabulüne yeniden hükmetmiş, davalı idare ise bu kararı iddia edilen el atmanın yokluğu, husumet eksikliği, zamanaşımı ve belirlenen bedelin fahiş olduğu gerekçeleriyle temyiz etmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/10549 E.  ,  2026/2427 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/514 Esas, 2025/848 Karar
KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : Trabzon 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/27 Esas, 2024/391 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Trabzon ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 25... , 2, 3 ve 4 parsel sayılı taşınmazların imar planında ilkokul alanı olarak ayrıldığını, müvekkillerinin mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri sürerek taşınmazlar bedelinin el atma tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; talebin zamanaşımına uğradığını, Milli Eğitim Bakanlığının dava konusu taşınmazlar için kamulaştırma sorumluluğu bulunmadığını, husumet yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, talep edilen faiz oranlarına ve faiz başlangıç tarihlerine de itiraz ettiklerini ileri sürerek davanın reddi ile yargılama gideri ve ücret-i vekâletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; takdir edilen bedelin düşük olduğunu, emsal karşılaştırmasının hatalı olduğunu, kararda faiz başlangıç tarihinin belirtilmemesinin doğru olmadığını ileri sürmüştür.
2.Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; idare aleyhine harca hükmedilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu, taşınmaza herhangi bir fiili el atma bulunmadığını, husumet yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, belirlenen tazminat miktarının fahiş bir bedel olduğunu, yapılan hesaplamaları kabul etmediklerini, davacılar lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, hükmedilen faiz oranlarına ve faiz başlangıç tarihlerine itiraz ettiklerini ileri sürerek mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazların arsa niteliğinde oldukları kabul edilerek emsal kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde, okul alanı tahsisli taşımaz bakımından husumetin davalıya yöneltilmesinde, taşınmazların takyidatlardan ari olarak tesciline karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, davacılar lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesinin yerinde olduğu, ancak dava konusu 1 25... parsel sayılı taşınmaz yönünden; 14.06.2024 havale tarihli Piribey İpek'e ait fen bilirkişi raporunda 3B ile gösterilen 932,74 m²lik kısmının tapu kaydının iptaline karar verilmesi gerekirken alanın 2B olarak belirtilmesi bu surette infazda tereddüt yaratılması, belirlenen tazminat tutarına dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekirken hükümde faiz tarihinin belirtilmemesi, belirlenen tazminat bedeline yasal faiz işletilmesi gerekirken kamu alacaklarına uygulanan en yüksek oranda faiz uygulanmasına karar verilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacıların idareye başvuru şartını yerine getirmediğini, müvekkili idarenin taşınmaza herhangi bir el atmasının bulunmadığını, Milli Eğitim Bakanlığının taşınmaz için kamulaştırma sorumluluğu bulunmadığından husumet yöneltilemeyeceğini, davacıların taşınmaza malik olduktan itibaren 5 yıllık süre geçmediğinden davanın reddi gerektiğini, belirlenen bedelin fahiş olduğunu, bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmediğini, maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, ıslah edilen tutar için ıslah tarihinden faiz işletilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, temel olarak davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazlar bedelinin davalı idareden tahsili talebidir.
2. Değerlendirme
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi doğru olduğu gibi bedelin sorumlu davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davalı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
4. Fiilen el atılmayan dava konusu taşınmazda davacı payına düşen tazminat bedeli yönünden 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 4'ün üçüncü fıkrası uyarınca ve Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi bozmayı gerektirir.
Ne var ki, bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,
2. Davalı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (8) numaralı bendinde yer alan "812.718,66" sayısının çıkartılması, yerine "30.000,00" sayısının yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
16.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.