8. Hukuk Dairesi, kadastro tespitine itiraz davasında, taşınmazların orman vasfının belirlenmesi için stereoskopik hava fotoğrafı ve eski tapu kayıt incelemeleri eksikliği nedeniyle ilk derece mahkemesi kararını bozmuştur.
Özet: Temyiz incelemesinde, davacı Orman İdaresinin bazı parsellerin orman sayılması talebiyle yaptığı başvuruyu kısmen kabul eden ilk derece mahkemesi kararının, taşınmazların orman niteliğinin tespiti için en eski hava fotoğraflarının stereoskopik incelemesinin yapılmaması, orman bütünlüğünün sağlanması amacıyla komşu parsellerle ilgili davaların birleştirilmesi gerekliliğinin değerlendirilmemesi ve tespitlere esas eski tapu kayıtları üzerinde detaylı araştırma eksikliği gibi nedenlerle yetersiz bulunarak bozulmasına karar verilmiştir.
MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi
SAYISI : 2014/11 E., 2015/1 K.İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA1. Mardin ili ... ilçesi ... köyü çalışma alanında, 2009 yılında yapılan kadastro sırasında, 1 08... , 2, 3, 4, 5, 11, 13, 14, 15, 16... parsel sayılı sırasıyla 14.459,13 m², 7.963,29 m², 13.339,30 m², 18.326,80 m², 32.604,48 m², 20.378,53 m², 23.898,24 m², 15.972.46 m², 11.621,46 m², 19.530,98 m² ve 21.881,56 m² yüzölçümündeki taşınmazlar, Kadastro Mahkemesinin 2008/44 Esas sayılı dosyasında dava konusu oldukları belirtilerek, kadastro tutanağının vasıf ve malik haneleri açık bırakılmak suretiyle tespit etmişlerdir.2. Davacı ... İdaresi vekili dava dilekçesinde; Mardin ili ... ilçesi ... köyü çalışma alanında 5304 sayılı Kanunla değişik 3402 sayılı Kanun'un 4. maddesi hükmüne göre yapılan orman kadastrosunda bazı ormanlık alanların orman dışında bırakıldığını ve dava dilekçesine ekli krokide işaretlenen taşınmazların, 1 01... sayılı orman parseline eklenmesi gereken, orman sayılan yerlerden olduklarını ileri sürerek, bu bölümlerin orman olarak Hazine adına tescilini talep etmiştir. 3. İlk Derece Mahkemesince, kadastro tutanak asılları dosya içine alınıp tespit tutanaklarında yazılı hak sahipleri davaya dahil edilerek yargılamaya devam edilmiştir.II. CEVAPDavalılar cevap dilekçelerinde; davanın reddini savunmuşlardır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayılı belirtilen kararı ile, "dava konusu 1 08... , 2, 3, 4 ve 18 parsel sayılı taşınmazların uzman orman bilirkişi raporuna göre orman sayılan yerlerden, diğer parsellerin ise orman sayılmayan yerlerden oldukları" gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 1 08... , 2, 3, 4 ve 18 parsellerin tespitlerinin iptali ile orman vasfıyla Hazine adına tesciline, dava konusu diğer parsellerin ise tespit gibi davalılar adına tapuya tesciline karar verilmiştir.IV. TEMYİZA. Temyiz Sebepleri Davacı ... İdaresi vekili temyiz dilekçesinde; davalı kişiler adına tespit edilen 1 08... , 11, 13, 14, 15... parsellerin de orman sayılan yerlerden olduğunu ileri sürerek, hükmün bozulmasını talep etmiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeDava, kadastro tespitine itiraza ilişkin olup, taraflar arasındaki uyuşmazlık, temyize konu taşınmazların orman sayılan yerlerden olup olmadıkları noktasında toplanmaktadır. İlk Derece Mahkemesince, yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermek için yeterli bulunmamaktadır. Şöyle ki; bölgede dava tarihi itibarıyla yapılıp kesinleşen orman tahdidi / orman kadastro çalışması bulunmadığından, dava konusu taşınmazların orman sayılan yerlerden olup olmadıklarının en eski tarihli hava fotoğrafı ve memleket haritasının uygulanması suretiyle belirlenmesi gerekmektedir. Eldeki davada, orman bilirkişi tarafından 1952 tarihli hava fotoğrafı incelemesi yapılmış ise de streoskopik bir inceleme yapılmadığından taşınmazların orman sayılan yerlerden olup olmadıkları anlaşılamamaktadır. Ayrıca; Derik Kadastro Mahkemesinin 2017/8 Esas sayılı dosyasında Dairemizce yapılan temyiz incelemesi neticesinde, Dairemizin 2025/5566 Esas, 2025/6772 Karar sayılı ilamıyla, dava konusu taşınmazlara komşu parsellerin davalı oldukları belirtilerek, orman bütünlüğünün bozulmaması açısından gerektiğinde dosyaların birleştirilmesi suretiyle inceleme yapılması ve buna göre karar verilmesi gereğine değinildiği anlaşılmaktadır. Öte yandan; temyize konu taşınmazlardan 1 08... , 11... parsel sayılı taşınmazların kadastro tutanaklarına göre, bu parsellerin tespitleri eski tapu kayıtlarına dayalı olarak yapılmış olmasına rağmen, İlk Derece Mahkemesince tespite esas tapu kayıtları yönünden herhangi bir araştırma da yapılmamıştır.Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için İlk Derece Mahkemesince öncelikle, mahkemenin 2017/8 Esas sayılı dosyası incelenerek bu dosyada dava konusu yapılan parseller ile eldeki davada davalı olan parsellerin komşu olup olmadığı belirlenmeli, taşınmazların komşu olmaları halinde orman bütünlüğünün bozulmaması açısından dosyaların birleştirilerek davaların birlikte görülmesi gerektiği düşünülmelidir. Ayrıca, dava ve temyize konu 1 08... , 11... parsellerin tespitlerine esas alınan tapu kayıtları, ilk oluşumlarından itibaren tüm tedavülleri ile birlikte getirilerek dosya içine alınmalı, yine yöreye ait en eski tarihli memleket haritası ve hava fotoğraflarının tamamı ile varsa amenajman planı ve komşu parsellere ait kadastro tutanakları, tutanaklar kesinleşmiş ise tapu kayıt örnekleri ve tapu kayıtları Mahkeme kararı sonucu oluşmuş ise mahkeme karar örnekleri ilgili yerlerden getirtilip dosya ikmal edildikten sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan aynı köyde ve komşu köylerde ikamet eden şahıslar arasından seçilecek ayrı ayrı 3’er kişilik yerel bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile önceki bilirkişiler dışında halen Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinde görev yapmayan bu konuda uzman orman mühendisleri arasından seçilecek 3 orman mühendisi bilirkişisi, bir fen bilirkişisi ve bir jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalıdır. Yapılacak bu keşifte, getirtilen belgeler dava konusu taşınmazlarla birlikte çevre araziye de uygulanmak suretiyle taşınmazların öncesinin bu belgelerde ne şekilde nitelendirildiği belirlenmeli; 3116, 47 85... sayılı Kanunlar karşısındaki durumu saptanmalı; zilyedlikle veya hukuki değeri kalmamış olan tapu kayıtlarıyla ormandan yer kazanılamayacağı, öncesi orman olan bir yerin üzerindeki orman bitki örtüsü yokedilmiş olsa dahi, salt orman toprağının orman sayılan yer olduğu düşünülmeli; toprak yapısı, bitki örtüsü ve çevresi incelenmeli; keşifte, hakim gözetiminde, taşınmazların dört yönden renkli fotoğrafları çektirilip, onaylanarak dosyaya eklenmeli; yukarıda değinilen diğer belgeler fen, jeodezi ve fotogrametri ile uzman orman bilirkişiler eliyle yerine uygulattırılıp; orijinal-renkli (renkli fotokopi) hava fotoğrafları ve memleket haritasının ölçeği kadastro paftası ölçeğine, yine kadastro paftası ölçeği de hava fotoğrafları ve memleket haritası ölçeğine (Net-Cad veya benzeri programlar kullanılarak) denetime elverişli olacak şekilde çevrildikten sonra komşu ve yakın komşu parselleri de içine alacak şekilde birbiri üzerine aplike edilmek suretiyle temyize konu dava konusu taşınmazlar, çevre parsellerle birlikte memleket haritası ve hava fotoğrafları üzerinde gösterilmeli; taşınmazların gerçek eğimi klizimetre aletiyle ölçülerek memleket haritalarındaki münhanilerden (yükseklik eğrilerinden) de faydalanılmak suretiyle belirlenmeli; stereoskopik hava fotoğraflarının stereoskop vasıtasıyla üç boyutlu incelemesi yapılarak, temyize konu taşınmazların niteliği ve kullanım durumu ile tasarruf sınırlarını belirgin olarak görünüp görünmediği belirlenmeli, taşınmazların üzerindeki bitki örtüsünün cinsi, yaşı, dağılımı, kapalılık oranı ile taşınmazların imar-ihyaya konu olup olmadığını, olmuş ise imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığını ve imar-ihyanın hangi tarihte tamamlandığını, taşınmazların ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığını ve dava konusu taşınmazların 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 17/2. maddesinde belirtilen orman içi açıklık vasfında olup olmadığını belirten müşterek imzalı, tereddüte mahal bırakmayacak şekilde, yalnız büro incelemesine değil, uygulamaya ve araştırmaya dayalı, bilirkişilerin onayını taşıyan krokili bilimsel verileri bulunan yeterli ve dosyadaki belgeler ile karşılaştırıldığında denetime elverişli rapor alınmalı; ayrıca temyize konu 1 08... , 11, 13 parsellerin tespitlerine esas alınan tapu kayıtları, orman mevzuatına göre hukuki değerlerini koruyup korumadıkları da gözetilmek suretiyle, yöntemince uygulanarak bu taşınmazları kapsayıp kapsamadıkları tespit edilmeli ve bundan sonra ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.İlk Derece Mahkemesince, bu hususlar gözden kaçırılarak, eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi; kabule göre de, temyize konu 1 08... , 11, 13, 14, 15... parsel sayılı taşınmazların kadastro tutanaklarının nitelik ve malik haneleri boş olduğu halde, infazda tereddüte yol açacak şekilde tespit gibi tescillerine karar verilmesi de usul ve yasaya uygun bulunmadığından, hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir. V. KARARAçıklanan sebeplerle; Davacı ... İdaresi vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428. maddesi uyarınca 1 08... , 11, 13, 14, 15... parseller yönünden BOZULMASINA,1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,10.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.