T.C. Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde asıl işveren tarafından ödenen işçilik alacaklarının alt işverenlerden rücuen tahsili talep edilen tazminat davasının gerekçeli kararı.
Özet: Bir kamu kurumu (davacı), taşeron firmalarla (davalılar) yaptığı hizmet alım sözleşmelerine dayanarak, daha önce işçilik alacaklarını ödediği eski bir çalışana yönelik kıdem ve ihbar tazminatının 20.818,12 TLlik kısmını davalı şirketlerden rücuen tahsil etmeyi talep etmektedir; davalılar ise savunmalarında, talebin zamanaşımına uğradığını, davanın görevli mahkemede açılmadığını, işçiye kendi dönemlerinde eksiksiz ödeme yaptıklarını veya işçinin çalışma koşullarını belirleyen davacı kurumun tek başına sorumlu olması gerektiğini veya sorumluluklarının yalnızca kendi dönemleriyle sınırlı kalması gerektiğini ileri sürmektedirler.
T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/673 Esas - 2024/199
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARARESAS NO : 2022/673 EsasKARAR NO : 2024/199HAKİM : ...KATİP : ...DAVACI : ...VEKİLLERİ : ...DAVALI : 1- ... ... VEKİLİ : ...DAVALI :2- ... VEKİLLERİ : ...DAVALI :3-... VEKİLİ : ...DAVALI : 4- ... DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ : 21/09/2022KARAR TARİHİ : 07/03/2024KARARIN YAZILDIĞI TARİH: ... Davacı vekili tarafından davalı aleyhine mahkememize açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda; TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; dava dışı ... tarafından işçilik alacaklarının tahsili için kurumlarınına müracaat edilmiş olup, dava dışı işçi ile yapılan anlaşma sonucu kıdem ve ihbar tazminatı işçiye müvekkil kurum tarafından ödendiğini, dava dışı işçiye 15/10/2019 tarihinde toplamda 32.491,11 TL ödeme yapılmış olup, davalı şirketler tarafından herhangi bir bedel ödenmemesi sebebiyle ödenen işçilik alacağından davalıların sorumluluğuna düşen 20.818,12 TL'nin rücuen tahsiline karar verilmesi, ... Genel Müdürlüğünün, davalılardan ihale yöntemi ile hizmet alımı yaptığı, ... Genel Müdürlüğü ile davalı şirketler arasında imzalanan sözleşme hükümleri gereğince, davalı şirketin elemanı olarak çalışan işçilere karşı SSK primleri ve tazminat gibi tüm sorumluluklar şirkete ait olup, ... Genel Müdürlüğü'nün işçiye ödeme yapılan tazminat bedellerine ilişkin hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, dava konusu olayda da müvekkil kurum ile davalı şirketler arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak iş Kanunun'ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu olduklarını, kurumları ile taraflar arasında hizmet alım sözleşmesi imzalanmış, düzenlenen sözleşmeye göre, sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukların yükleniciye ait olduğu sözleşme ve şartnamelerle hüküm altına alındığını belirterek, kurumlarının davalı şirketlerden olan alacağı olan fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 20.818,12 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMA : Davalı .......A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Zamanaşımı yönünden: Davacı, işçinin işçilik alacaklarını 15.10.2019 tarihinde ödemiştir. TBK'nın 73'üncü maddesinin ilk fıkrasında "Rücu istemi, tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar." hükmü yer almaktadır. Görülmektedir ki rücu isteminde 2 yıllık zamanaşımı olmakla birlikte zamanaşımının başlangıcını ödeme tarihi olarak aldığımızda 15.10.2021 tarihinde davaya konu talep zamanaşımına uğradığını, Davaya konu rücuen tazminat ticari işe ilişkin olmadığını, rücuen tazminat davası, dava hususunun değer ve miktarına bakılmaksızın asliye hukuk mahkemesinde açılır. İşbu sebeple huzurdaki dosyanın görevsizlik sebebi ile reddi gerektiğini, İşçi ..., 01.11.2015 ve 31.03.2018 tarihleri arasında müvekkil şirkette çalıştığını, çalıştığı süreye ilişkin ücreti eksiksiz olarak ödendiğini, Bu süre zarfında belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışmış olması sebebiyle bir alacağa hak kazanmamış hali ile ücret dışında bir kalemden ödeme yapılmadığını, İşbu sebeple tarafımıza rucu edilmesi gereken bir alacak bulunmadığını, Ankara 56. Noterliği 01.08.2019 tarih ve ... yevmiye numaralı 11.620.918,10-TL tutarındaki temlikname ile davalı tarafa devredilmiş olan alacaklardan mahsup edilmesi gerektiğini belirterek, davanın usul ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Hizmetleri A.Ş vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu edilen alacak, dava tarihi itibarıyla zamanaşımına uğramıştır. Öncelikle bu gerekçe ile davanın reddine karar verilmesini, ayrıca dayanak İş Mahkemesi kararı henüz kesinleşmemiş ise kesinleşmesinin beklenilmesini, dava dışı işçinin çalıştırılması ve işten çıkartılması konusunda tek yetki davacı Kuruma ait olduğunu, Nitekim dava dışı işçinin pek çok taşeron bünyesinde aralıksız çalıştığını, Geçen süre zarfında taşeronlar değişmiş olmasına rağmen, değişmeyen tek şey işçinin ... bünyesinde aynı işe devam ediyor oluşudur. Yine dava dışı işçinin çalışma saatleri ve çalışma koşullarına ilişkin esaslı tüm hususlar Kurum tarafından belirlendiğini, Bu haliyle işçiye yapılan tüm ödemelerden davacının tek başına sorumlu olduğu ve bu gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi gerektiği açık olduğunu, Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde, en azından "dönemsel" ve "müşterek-müteselsil" sorumluluk kapsamında karar verilmesi gerektiğini, müvekkil şirket, işçinin kendisinde çalıştığı döneme isabet eden tutarlardan sorumlu olacağını, Bu durum Sebepsiz Zenginleşmenin bir gereği olduğunu, Mahkemenizce incelemesini talep ettiğimiz bir diğer husus ise davacı tarafından işçiye Mahkeme ilamına uygun bir ödeme yapılıp yapılmadığının, İş Mahkemesi kararlarında alacaklar "brüt" olarak kararlaştırılmakta, alacaklı tarafından vergi ve primler düşüldükten sonra "net" rakam üzerinden icraya/ödemeye konu edilmesi gerektiğini, ancak uygulamada "brüt" rakamlar üzerinden icra başlatıldığı ve bunun farkında olmayan borçlu tarafından brüt tutar üzerinden ödeme yapıldığı görüleceğini, eğer davacı Kurum, net tutar yerine brüt tutar üzerinden ödeme yapmış ise aradaki farktan müvekkilin sorumlu olmayacağı açık olduğunu, Aynı durum "faiz" hesabında da yaşandığını, İşçi tarafından faiz hesabı gerçeğin üzerinde hesap edilebilmekte ve borçlu tarafından olması gerekenin üzerinde faiz ödemesi yapılabildiğini, eğer dava konusu ödemede böyle bir durum varsa, bu farktan da müvekkilimiz sorumlu olmayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... ..........Ltd.Şti.vekilinin cevap dilekçesinde özetle; etkin savunma hakkının kullanılabilmesi ve davanın yeterince aydınlatılması için davacı kurum tarafından dava dışı işçiye yapılan ödemenin hangi alacak kalemleri kapsamında yapıldığı, yapılan ödemelerin doğmuş ve mevcut bir alacak için yapılıp yapılmadığı hususlarının tespiti gerektiğini, dava dışı işçinin ikame etmiş olduğu, davacı kurum ve davalı şirketler aleyhine bahse konu alacak kalemlerini hüküm altına alan kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunmadığı gibi derdest bir dava da mevcut değildir.salt davacı kurum tarafından soyut iddialarla dava dışı işçiye yapıldığı belirtilen ödemeler sebebiyle müvekkil şirkete rücu talebinde bulunulmasının hukuki dayanağı olmadığını, davacının rücu talebine esas teşkil eden ödemeyi hangi hukuki çerçevede ve hangi alacak kalemleri kapsamında gerçekleştirdiğini ortaya koyması gerektiğini, Huzurda görülen davada uyuşmazlık konusu rücuen tazminat istemine dayandığını, Anlaşmazlık konusu rücuen tazminat istemine ilişkin olup emsal yargı kararları uyarınca da rücu talepleri bakımında görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu hüküm altına alındığını, davacının talepleri zamanaşımına uğramış olduğundan zamanaşımı itirazımız mevcut olduğunu, davacı ile müvekkil şirket arasındaasıl işveren-altişveren ilişkisi bulunmadığından ve sorumluluğun var olduğunun kabulü halinde dahi rücuen tazminat davasının son alt işverene yöneltilmesi gerektiğinden husumet itirazlarının bulunduğunu, kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı iddia edilen işçi alt işverenler nezdinde belirli süreli hizmet akdi ile çalıştığını, belirli süreli çalışma kapsamında olmasa bile işyeri devri hükümleri kapsamında değerlendirme yapılması gerektiğini, sorumluluğun var olduğunun kabulü halinde dahi sgk kayıtları celp edilerek belirlenme yapılmasını, kamu kurum ve kuruluşlarının asıl işveren olduğu durumlarda alt işverene yönelttiği rucü taleplerine ilişkin yarı oranda sorumluluk ilkesi bulunduğunu, kamu ihale kanunu ve ilgili yönetmelik kapsamında alt işverene bırakılan işlerde çalışan işçilerin kıdem tazminatının son kamu kurum ve kuruluşu tarafından ödeneceği düzenlemesi getirildiğini, temerrüt koşulları oluşmadığından faiz talep edilemeyeceğini belirterek, yetkisiz ve görevsiz mahkemede açılan davanın usulden reddine, müvekkil şirket yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER ve GEREKÇE : Dava, rücu’en tazminat talebine ilişkin olup, dava konusu alacağı davaların davacının belirli süreler dahilinde alt işverini olması sebebiyle davacı tarafından dava dışı işçinin davalılar şirket nezindeki çalışmalarından dolayı yapılan düzenlemeler gereği üst işveren sıfatıyla iş akdi sona ermesi sebebi ile kıdem tazminatını ödemesi, ihbar tazminatı ve ödemiş olduğu bu kıdem tazminatını ve ihbar tazminatı davalı ile yapmış olduğu sözleşme gereğince davalıdan dava yoluyla ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal fazi ile birlikte tahsil edilmek istenmesinden kaynaklanmış olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce Tazminat talebi konusunda uzman bilirkişi tarafından alınan19/04/2023 tarihli raporunda; davacının davalılardan ... Hiz.A.Ş'den dava açma tarihindeki talebe göre 8.379,72 TL asıl alacağının olduğunu, ... ........Ltd.Şti.'den dava açma tarihindeki talebe göre 1.344,34 TL asıl alacağının olacağını, ... San.Ürn....Ltd.Şt.'den dava açma tarihindeki talebe göre 1.008,25 TL asıl alacağının olacağını, ... San.Ürün...Ltd.Şti.ve alt yüklenicisi ... İnş.A.ş'den dava açma tarihindeki talebe göre müştereken ve müteselsilen 1.344,34 TL asıl alacağının olacağınını, ... İnş.A.Ş'den dava açma tarihindeki talebe göre 8.693,40 TL asıl alacağının olacağı ve bu alacaklara temerrüt şartları oluşmadığı için dava açma tarihinden itibaren yıllık %9 yasal faiz işletilmesi gerekeceğini bildirmiştir. Bilirkişi raporuna itirazlar doğrultusunda dosyanın ek rapor düzenlenmesi için bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından 22/11/2023 tarihli raporunda; tarafların itirazları doğrultusunda yapmış olduğu inceleme ve tespitlerde ilk kök rapordaki görüş ve kanaatinde herhangi bir değişiklik olmadığını mahkememize bilmiştir. Tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda; ... Hiz.A.Ş'den dava açma tarihindeki talebe göre 8.379,72 TL asıl alacağının olduğunu, ... ........Ltd.Şti.'den dava açma tarihindeki talebe göre 1.344,34 TL asıl alacağının olacağını, ... San.Ürn....Ltd.Şt.'den dava açma tarihindeki talebe göre 1.008,25 TL asıl alacağının olacağını, ... San.Ürün...Ltd.Şti.ve alt yüklenicisi ... İnş.A.ş'den dava açma tarihindeki talebe göre müştereken ve müteselsilen 1.344,34 TL asıl alacağının olacağınını, ... İnş.A.Ş'den dava açma tarihindeki talebe göre 8.693,40 TL asıl alacağı hesaplandığı belirtilmiş olup, Davanın kısmen kabulü ile; 8.379,72 TL'nin davalı ... Hizmetleri Anonim Şirketi'den,1.344,34 TL'nin davalı ... ... Temizlik Medikal ve Yemek Üretim Hizmetleri Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den,1.008,25 TL'nin davalı ... Sanayi Ürünleri İmalat ve Dış Ticaret Limited Şirketin'den,1.344,34 TL'nin davalılar ... Sanayi Ürünleri İmalat ve Dış Ticaret Limited Şirketi ve davalı ... İnşaat Ticaret Anonim Şirketin'den müteselsilen ve müştereken tahsiline,8.693,40 TL'nin ... İnşaat Ticaret Anonim Şirketin'den olmak üzere toplam 20.770,05 TL'nin dava tarihi olan 21/09/2022 'den itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, Fazlaya yönelik talebin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın kısmen kabulü ile; 8.379,72 TL'nin davalı ... Hizmetleri Anonim Şirketi'den, - Alınması gereken 572,41 TL red harcındann, peşin alınan 88,88 TL harcın mahsubu ile bakiye 483,53TL harcın davalı ... Hizmetleri Anonim Şirketi'den tahsili ile hazineye gelir kaydına, -Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT uyarınca hesap olunan 8.379,72 TL vekalet ücretinin davalı ... Hizmetleri Anonim Şirketi.'den, alınarak davacıya ödenmesine, 1.344,34 TL'nin davalı ... ... Temizlik Medikal ve Yemek Üretim Hizmetleri Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, - Alınması gereken 427,60 TL red harcındann, peşin alınan 88,88 TL harcın mahsubu ile bakiye 338,72 TL harcın davalı ... ... Temizlik Medikal ve Yemek Üretim Hizmetleri Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den tahsili ile hazineye gelir kaydına, -Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT uyarınca hesap olunan 1.344,34 TL vekalet ücretinin davalı ... ... Temizlik Medikal ve Yemek Üretim Hizmetleri Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'den, alınarak davacıya ödenmesine, 1.008,25 TL'nin davalı ... Sanayi Ürünleri İmalat ve Dış Ticaret Limited Şirketin'den, - Alınması gereken 427,60TL red harcındann, peşin alınan 88,88 TL harcın mahsubu ile bakiye 338,72 TL harcın davalı ... Sanayi Ürünleri İmalat ve Dış Ticaret Limited Şirketin'den tahsili ile hazineye gelir kaydına, -Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT uyarınca hesap olunan 1.008,25 TL vekalet ücretinin davalı ... Sanayi Ürünleri İmalat ve Dış Ticaret Limited Şirketin'den, alınarak davacıya ödenmesine, 1.344,34 TL'nin davalılar ... Sanayi Ürünleri İmalat ve Dış Ticaret Limited Şirketi ve davalı ... İnşaat Ticaret Anonim Şirketin'den müteselsilen ve müştereken tahsiline, - Alınması gereken 427,60 TL red harcındann, peşin alınan 88,88 TL harcın mahsubu ile bakiye 338,72TL harcındavalılar ... Sanayi Ürünleri İmalat ve Dış Ticaret Limited Şirketi ve davalı ... İnşaat Ticaret Anonim Şirketin'den müteselsilen ve müştereken tahsili ile hazineye gelir kaydına, -Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT uyarınca hesap olunan 1.344,34 TL vekalet ücretinin davalılar ... Sanayi Ürünleri İmalat ve Dış Ticaret Limited Şirketi ve davalı ... İnşaat Ticaret Anonim Şirketin'den müteselsilen ve müştereken , alınarak davacıya ödenmesine, 8.693,40 TL'nin ... İnşaat Ticaret Anonim Şirketin'den olmak üzere toplam 20.770,05 TL'nin dava tarihi olan 21/09/2022 'den itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, Fazlaya yönelik talebin reddine, -Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT uyarınca hesap olunan 8.693,40 TL vekalet ücretinin davalı ... İnşaat Ticaret Anonim Şirketin'den alınarak davacıya ödenmesine, - Alınması gereken 427,60 TL red harcındann, peşin alınan 88,88 TL harcın mahsubu ile bakiye 338,72TL harcın davalı ... İnşaat Ticaret Anonim Şirketin'den'den tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3-Davalılar ... İnşaat Ticaret Anonim Şirketin, ... Hizmetleri Anonim Şirketi', ... ... Temizlik Medikal ve Yemek Üretim Hizmetleri Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT uyarınca hesap olunan 48,07 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... İnşaat Ticaret Anonim Şirketin, ... Hizmetleri Anonim Şirketi', ... ... Temizlik Medikal ve Yemek Üretim Hizmetleri Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ödenmesine, 4-7155 sayılı kanun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanuna eklenen 18/A Maddesinin 11. fıkrası gereğince suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.360,00 TL arabulucuk ücretinin davalılardan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA, 5- Davacı tarafından yapılan 355,53TL peşin harcın tamamının davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, 6-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvuru harcı, 271,00 TL posta gideri, 1.250,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.601,70 TL'nin davanın kabulüne tekamül eden 1.598,00 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, Dair, miktar itibari ile verilen kesin olarak açıkça okunup, alenen ve usulen tefhim kılındı. 07/03/2024Katip ... Hakim ...