Yardımcı doçent kadrosunda çalışan işçi ile işveren arasındaki birden fazla yenilenen belirli süreli iş sözleşmesinin belirsiz süreliye dönüştüğü ve haksız fesih cezai şartının geçersizliği.
Özet: Bu karar, başlangıçta belirli süreli olarak yapılan ancak uzun yıllar boyunca yenilenerek devam eden iş sözleşmelerinin, 2547 sayılı Kanundaki yardımcı doçent atama süreleri bağlayıcı nitelikte olsa dahi, belirsiz süreli iş sözleşmesine dönüştüğünü vurgulayarak, bu tür bir sözleşmede işverenin haksız fesih iddiasıyla çalışandan talep ettiği cezai şart hükmünün geçersiz olduğuna hükmetmiş ve yerel mahkemenin kısmen kabul kararını bozarak davanın reddedilmesi gerektiğini belirtmiştir.
9. Hukuk Dairesi         2010/28638 E.  ,  2012/37745 K.
    "İçtihat Metni"

    MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

    DAVA :Davacı, cezai şart alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
    Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
    Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
    Y A R G I T A Y K A R A R I
    Davacı işveren davalı ile yapılan iş sözleşmesinde haksız fesih halinde dört brüt maaş cezai şart kararlaştırıldığını, iş sözleşmesinin davalı tarafından haksız olarak feshedildiğini belirterek cezai şart alacağını talep etmiştir.
    Davalı, davacı ile aralarında yapılan iş sözleşmesinin birden fazla yenilendiğinden belirsiz süreli iş sözleşmesine dönüştüğünü, bu nedenle haksız feshe bağlı cezai şartın geçersiz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
    Mahkemece talebin kısmen kabulüne karar verilmiştir.
    Kararı davalı taraf temyiz etmiştir.
    Uyuşmazlık taraflar arasındaki ilişkinin belirli süreli iş sözleşmesinin unsurlarını taşıyıp taşımadığı noktasında toplanmaktadır.
    2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 23 üncü maddesinin birinci fırkasında; “bir ... biriminde açık bulunan yardımcı doçentlik, isteklilerin başvurması için rektörlükçe ilan edilir. Fakültelerde ve fakültelere bağlı kuruluşlarda dekan, rektörlüğe bağlı enstitü ve yüksekokullarda müdürler; biri o birimin yöneticisi, biri de o ... dışından olmak üzere üç profesör veya doçent tespit ederek bunlardan adayların her biri hakkında yazılı mütalaa isterler. Dekan veya ilgili müdür kendi yönetim kurullarının görüşünü de aldıktan sonra önerilerini rektöre sunar. Atama, rektör tarafından yapılır” kuralı öngörülmüş; aynı maddenin ikinci fıkrasında, yardımcı doçentlerin bir üniversitede her seferinde ikişer veya üçer yıllık süreler için en çok 12 yıla kadar atanabilecekleri, her atama süresi sonunda görevin kendiliğinden sona ereceği düzenlenmiştir. Kanunun daha sonra yürürlüğe giren geçici 47 nci maddesinin ikinci fıkrasında ise yardımcı doçentlik kadrosunda görev yapan öğretim elemanlarının çalışma sürelerindeki sınırlamanın kaldırıldığı belirtilmiştir. Buna göre 2547 sayılı Kanunda yardımcı doçentlerle belirli süreli sözleşme yapılması yolunda bağlayıcı bir düzenleme bulunmamaktadır. Kanunun 23 üncü maddesinde belirtilen ikişer veya üçer yıllık süreler, atama tasarrufu ile ilgili olup, vakıf üniversitelerinde çalışacak yardımcı doçentlerle iş sözleşmesinin belirsiz süreli olarak yapılmasına engel bir durum teşkil etmemektedir. Dairemizin uygulaması da bu yöndedir (Yargıtay 9. HD. 23.2.2009 gün ve 2008/12778-2009/3194 sayılı kararı).
    Somut olayda davacı ile davalı arasında 1994 yılında başlayan iş ilişkisi birer yıllık sözleşmeler ile yenilenerek 28.2.2007 tarihine kadar devam etmiştir. Yukarıda belirtildiği üzere taraflar arasında yapılan belirli süreli iş sözleşmesi birden fazla kez yenilenmek suretiyle belirsiz süreli iş sözleşmesine dönüşmüştür. Bu nedenle iş sözleşmesinde akdin haksız feshi halinde ödenmesi gereken cezai şart alacağına ilişkin hüküm geçersizdir. Mahkemece davanın reddi gerekirken kısmen kabulü isabetsizdir.
    SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 14.11.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.