istanbul 1. asliye ticaret mahkemesinde görülen itirazın iptali davası, otoyol işletmecisinin hgs/ogs bakiyesi yetersiz ihlalli geçişlerden kaynaklanan geçiş ücreti ve ceza alacağının tahsili talebi.

İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen itirazın iptali davası, otoyol işletmecisinin HGS/OGS bakiyesi yetersiz ihlalli geçişlerden kaynaklanan geçiş ücreti ve ceza alacağının tahsili talebi.

Özet: Otoyol işletmecisi davacı, davalıya ait aracın HGS/OGS hesabında bakiye olmaksızın ücret ödemeden otoyoldan ihlalli geçişler yapması ve yasal süresi içinde ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi üzerine, 6001 sayılı Kanun gereği tahakkuk ettirilen geçiş ücretleri ile dört katı tutarındaki gecikme cezasının tahsili amacıyla başlattığı icra takibine davalının haksız ve kötü niyetli itirazlarını ileri sürmesi nedeniyle, icra takibinin devamını sağlamak üzere bu itirazın iptalini talep etmektedir.

T.C.

İSTANBUL

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/320 Esas

KARAR NO : 2026/755

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 17/04/2026

KARAR TARİHİ : 16/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...’nun işletmesinin davacı müvekkili tarafından yürütüldüğünü, davalı borçluya ait ... plakalı araç ile 23.09.2021- 01.10.2021 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. Fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de, işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediğinin tespit edildiğini, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine müvekkili şirket tarafından davalı borçlu aleyhine ... 1. İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını, ancak davalı borçlunun borç miktarının tamamına, asıl alacağa, işlemiş ve işleyecek faize, faiz oranına ve ferilerine, imzaya, harç, masraf, vekalet ücreti ve ferilerine itiraz ettiğini, takibin açıldığı İcra Müdürlüğünce de söz konusu itirazın süresinde olması halinde takibin durdurulmasına karar verildiğini, davalı borçlunun itirazlarının zaman kazanma amacı ile haksız ve kötüniyetle yapılmış olduğunu, davalı borçlunun itirazlarının hukuki mesnetten yoksun olduğunu, davalı borçlunun kendi ihmal ve kusurunun sonuçlarından davacı alacaklı müvekkili şirketi sorumlu tutmaya çalışmasının kabul edilemez nitelikte olduğunu, davalı borçluya ait ... plakalı araç ile, işletme hakkı davacı müvekkili şirkete ait Otoyol’dan 23.09.2021- 01.10.2021 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, davalı borçluya ait araçların Otoyol’u kullandığı anlarda HGS/OGS hesaplarının müsait olmadığını, takdir edileceği üzere HGS/OGS hesabını müsait tutmak ve geçiş ücretini ödemeye yetecek bakiye bulundurmanın davalı borçlunun sorumluluğunda olduğunu, bununla birlikte Otoyoldaki tüm levha ve uyarılarla yolun genel durumuna dikkat ederek araç kullanmanın araç sahiplerinin ve sürücülerin kendi sorumluluklarında olduğunu, benzer şekilde KGM ve Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket tarafından yapılan ilanların da vatandaşa yeterli bilgilendirmeyi sağladığını, bu durumda ücretli otoyolları kullanan davalı borçlunun HGS/OGS hesabını müsait tutmayarak müvekkili şirketin sağladığı hizmetin karşılığında ücret ödeme yükümlülüğünü kendi kusuruyla ihlal ettiğini, davalı borçlunun kendi ihmal ve kusurunun neticesini müvekkili şirkete yüklemeye çalışmasının kabul edilemez nitelikte olduğunu, ayrıca davalı alacaklının müvekkili şirketçe davalı borçluya ait plakalara tanımlı HGS hesabına ilişkin provizyon sorgusu kontrolü yapıldığını ve geçişlere ilişkin provizyon sorgusunun “İptal Ürün" sonucu ile döndüğünün anlaşıldığını, hesabı müsait olmayan ve geçişe ilişkin banka provizyon sorgusu olumsuz dönen davalının HGS/OGS etiketinden geçiş ücretinin çekilemediğini ve ücreti ödenmeyen geçişleri için geçiş ücreti ve bu geçiş için yukarıda açıklandığı üzere ceza bedeli borçları tahakkuk ettirildiğini, yapılacak olan hesaplamayla da görüleceği üzere müvekkili şirketin kanuna uygun olarak ihlalli geçiş ücreti tahakkuk ettirdiğini ve cezai yaptırım uyguladığını, ücret ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine ilişkin tesis edilen işlemlerin 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanuna uygun şekilde yürütüldüğünü, bu kapsamda başvuranın yaptığı ihlalli geçişlerle ilgili ceza uygulanmasının hukuka uygun olduğunu, davacı müvekkili şirket ile yetkili idare olan Karayolları Genel Müdürlüğü arasında imzalanan ve ...’nun işletme esaslarını düzenleyen İşletme Protokolü’nün 7.1. maddesi hükmüne göre araç sahiplerinin, “…OGS veya HGS aracılığı ile Otoyol’u kullanmak istiyorsa, kullanmak istediği sistemin abonesi olmak ve kullanılabilir durumda yeterli Bakiye’ye sahip Etiket bulundurmak…”, 7.7. maddesine göre ise “… Geçiş Ücreti, Hesap’tan elektronik olarak tahsil edilemez ise Araç Sahibi/Sürücü Ücret Toplama Sistemi doğrultusunda belirlenen Geçiş Ücreti’ni Manuel Ödeme şeklinde yapmak…” zorunda olduğunu, müvekkilinin bir HGS/OGS işletmecisi değil, otoyol işletmecisi olduğunu, HGS/OGS işletmeciliğinin Bankacılık Kanunu kapsamında sunulan bir hizmet olup, ayrı bir yetkilendirmeye ve lisansa tabi olduğunu, hâlihazırda bu hizmetlerin bankalar ve benzer statüdeki PTT tarafından yönetildiğini, dolayısıyla abonelik ilişkisinin de anılan şirketler ile müşterileri arasında olduğunu, müvekkili şirketin HGS/OGS hesabının bakiyesini göremediğini, böyle bir yetkisi olmadığı için işlem sorgusu (provizyon) anında banka ve PTT’den gelen yanıt ile bağlı olduğunu, sorgu sonucunda ret yanıtı alındığı noktada müvekkilinin ilave bir işlem yapma olanağı ve yükümlülüğü bulunmadığını ve yukarıda anılan 6001 sayılı Yasa’nın amir hükmünün uygulandığını, 6001 Sayılı Kanun’un 30. maddesinin 7. fıkrasında “geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz.” hükmü düzenlendiğini, bu kapsamda araç sahiplerine, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı sunulduğunu, ihlalli geçiş yapan araç sahibinin birçok kanaldan ihlalli geçiş sorgulaması yaparak yasal takip aşamasına gelmeden borcunu ödeyebildiğini, davalı borçlunun icra takibine konu faize, faiz oranına, borcun tüm ferilerine yönelik itirazlarının da mesnetsiz olduğunu, İİK md.67/2 uyarınca icra inkar tazminatı şartlarının oluştuğunu, davalı borçlu aleyhine alacak ile birlikte en az %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, Arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını iddia ederek; fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulü ile davalı borçlunun ... 1. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptali ile takibin avans faiz oranlarında yapılan değişiklikler uyarınca faizin değişen oranlarda kademeli olarak hesaplanması gerektiği göz önünde bulundurularak takibin devamına, davalı borçlunun İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı borçluya yükletilmesine karar verilmesinin talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın iddialarının usul ve yasaya aykırı olup, davanın öncelikle usulden, Mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddi gerektiğini, hukuki yarar yokluğu ve davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından ... 1. İcra Müdürlüğünün...E. sayılı takip dosyasına süresi içerisinde itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, ancak davacı tarafın haksız haciz baskısı ve ticari mahva sebebiyet verebilecek icrai işlemler tehdidi altında, müvekkili şirket tarafından söz konusu icra dosyası borcunun tamamen ödenerek dosyanın kapatıldığını, itirazın iptali davasının yegane amacının duran icra takibinin devamını sağlamak olduğunu, icra dosyasının haciz tehdidi altında dahi olsa tamamen ödenerek infaz edildiğini ve kapatılmış olduğundan, davacının bu davayı sürdürmekte hiçbir hukuki yararı kalmadığını, ortada devam ettirilebilecek derdest bir icra takibi kalmadığından, öncelikle dava şartı yokluğundan usulden ret veya davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm kurulması gerektiğini, müvekkiline ait araçta HGS cihazı bulunduğunu, tahsilatın yapılamamasının davacının sistem hatasından kaynaklandığını, müvekkili şirkete ait 34 JJ 6458 plakalı araçta, iddia edilen geçiş tarihleri olan 23.09.2021 - 01.10.2021 döneminde aktif bir HGS cihazı bulunmakta olup, bu cihaza bağlı banka hesabında geçiş ücretlerini karşılayacak yeterli bakiye ve otomatik ödeme talimatının mevcut olduğunu, müvekkilinin otoyol kullanım kurallarına uygun davrandığını ve geçiş ücretinin tahsili için gerekli tüm altyapıyı kendi bünyesinde sağladığını, ücretin çekilememesinin tamamen davacı şirketin gişe sistemlerindeki okuma hatalarından veya entegrasyon arızalarından kaynaklandığını, bakiye yeterliliği durumunda ihlalli geçişten ve cezadan söz edilemeyeceğini, davacı tarafın 6001 sayılı Kanun'un 30. maddesine dayanarak geçiş ücretinin 4 katı tutarında gecikme cezası talep ettiğini, ancak müvekkili şirketin HGS hesabı ve bağlı banka hesabındaki bakiyenin geçiş anında yeterli olduğunu, davacı şirketin dava dilekçesi ekinde sunduğu soyut tablolarla yetinmiş olup, müvekkilinin geçiş anında bakiyesinin yetersiz olduğunu ve sistemlerinin kusursuz çalıştığını ispatlayamadığını, 6100 sayılı HMK'nın ispat yüküne ilişkin kuralları gereği davacının iddialarını kanıtlamakla mükellef olduğunu, icra inkar tazminatı talebinin reddi gerektiğini, zira alacağın likit (belirlenebilir) olmayıp, geçişin ihlalli olup olmadığı, sistem hatası bulunup bulunmadığı ve bakiye yeterliliği hususlarının yargılamayı ve detaylı teknik incelemeyi gerektirdiğini, müvekkili şirketin icra takibine itirazında haklı ve iyiniyetli olduğunu savunarak; öncelikle haciz baskısı altında icra dosyasının ihtirazi kayıtla (istirdat hakkı saklı tutularak) ödenmiş olması sebebiyle davacının işbu davayı ikame etmekte hukuki yararı kalmadığından davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine veya davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına, Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddine, davacının yasal şartları oluşmayan %20 İcra İnkar Tazminatı talebinin reddine, davacının %20'den az olmamak üzere Kötüniyet Tazminatına Mahkum Edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava; ihlalli geçiş bedelinin tahsili için girişilen icra takibine vaki itirazın İİK'nun 67.maddesi gereğince iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.

Davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekinde; İhlalli geçiş bilgileri dökümü, ihlalli geçişlere ilişkin fotoğraf görüntüleri dosyaya ibraz edilmiştir.

Dava konusu uyuşmazlığın, ihlalli geçiş tarihlerinde davalı şirkete ait ... plaka sayılı aracın 23/09/2021-01/10/2021 tarihleri arasında davacının işlettiği köprü ve otoyoldan ihlalli geçişler yapıp yapmadığı, ihlalli geçişler yapmış olması halinde süresi içinde ödeme yapıp yapmadığı, davalının icra takibine itirazının yerinde olup olmadığı, itirazın iptali ve icra inkar tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığından kaynaklanmaktadır.

... 1.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklısının ... Şirketi, borçlusunun... Şirketi olduğu, 6001 sayılı kanun uyarınca tahakkuk eden geçiş ücretleri alacağından kaynaklı alacak borç sebebi gösterilerek toplam 10.172,23-TL'nin tahsili için icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya 22/12/2025 tarihinde tebliğ edilmiş sayıldığı, borçlu vekilinin 17/12/2025 tarihli dilekçesi ile icra takibinde, borç miktarının tamamına, asıl alacağa, işlemiş ve işleyecek faize, faiz oranına ve ferilerine, imzaya, harç, masraf, vekâlet ücreti ve ferilerine itiraz ettiği, davalı borçlu vekilinin itirazı üzerine 17/12/2025 tarihinde icranın durdurulması kararı verildiği, işbu itirazın iptali davasının yasal 1 yıllık süre içerisinde açıldığı görüldü.

Karayolları Genel Müdürlüğü 4.Bölge Müdürlüğünden; ... plakalı aracın 23.09.2021 -01.10.2021 tarihleri arasında varsa HGS aboneliklerine ait hesap hareketleri müzekkere ile sorulmuş;... plakalı aracın 23.09.2021 -01.10.2021 tarihleri arasında ve takip eden 15 günlük sürede HGS abonelik bilgisi bulunmadığı hususlarının bildirildiği görülmüş, cevabi yazı dosya kapsamına kazandırılmıştır.

... Şirketinden; ...plakalı aracın 23.09.2021 -01.10.2021 tarihleri arasında varsa HGS aboneliklerine ait hesap hareketleri müzekkere ile sorulmuş; ...plakalı aracın 23.09.2021 -01.10.2021 tarihleri arasında HGS ürünü bulunmadığı hususlarının bildirildiği görülmüş, cevabi yazı dosya kapsamına kazandırılmıştır.

İİK'nun 67. maddesinde "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." hükmüne yer verilmiştir.

İcra ve İflas Kanunu'un 67/2.maddesinde "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." hükmüne yer verilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama, iddia, savunma, sunulan ve toplanan deliller, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler, ... 1.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası, müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamına göre; davacının özel hukuk hükümlerine tabi ticari şirket olduğu, davacıya 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için farklı hukuki rejim ve usulleri düzenleme yetkisi verildiği, davalı şirkete ait ... plakalı aracın davacı şirketin işletmeciliğini yaptığı ... üzerinde çeşitli istasyonlar arasında 23/09/2021-01/10/2021 tarihlerinde ücret ödemeksizin geçiş yaptığı, ihlalli geçiş halinde geçiş ücretinin mutlaka geçişi izleyen 15 (on beş) gün içerisinde ödenmesi gerektiği, 15 günlük sürenin geçmesine rağmen, geçiş ücretinin ödenmemesi sebebiyle davacı şirketçe davalı aleyhine geçiş ücreti ve bu ücretin 4 katı tutarındaki para cezasının tahsili için icra takibine girişildiği, davalı tarafça borca ve ferilerine itiraz edilmesi üzerine işbu itirazın iptali istemli davanın açıldığı, Karayolları Genel Müdürlüğü ve ... A.Ş. tarafından Mahkememize gönderilen ve dosya kapsamına kazandırılan müzekkere cevapları ile davalıya ait aracın ilgili tarihte HGS ürün ve aboneliğinin bulunmadığı, yargılama sırasında 28/04/2026 tarihinde davalı tarafça icra dosya borcunun ödendiği, sonuç itibariyle davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla; dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder. (6100 sayılı HMK madde 331) Somut olayda, dava konusuz kalmakla dava tarihi itibariyle haklılık değerlendirilmesi yapılması gerektiği, davalıya ait aracın 23/09/2021-01/10/2021 tarihlerinde HGS ürün ve aboneliğinin bulunmadığı ve davacının işlettiği ... üzerinde çeşitli istasyonlar arasında ücret ödemeksizin geçiş yaptığı, bu nedenle davacının dava tarihi itibariyle davayı açmakta haklı olduğu anlaşıldığından davacı lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;

1-Davanın konusu kalmadığından KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

2-İcra takibine konu alacağın davalı tarafından bilinebilir, hesaplanabilir ve likit olması sebebiyle itirazın iptaline konu asıl alacak miktarının %20'si oranında (781,50-TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca 10.172,23-TL'nin davalıdan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,

5-Davacı tarafından yapılan posta, tebligat gideri olmak üzere toplam 87,80-TL yargılama gideri ile 732,00-TL peşin harç ve 732,00-TL başvuru harcı toplamı 1.551,80TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

6-Arabuluculuk aşamasında Devlet Hazinesinden karşılanan 6.000,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

7-Karar kesinleştiğinde, var ise, arta kalan gider ve delil avanslarının ayrı bir karar yazmaya gerek olmaksızın, HMK 333 maddesi ve gider avansı tarifesine göre, ilgililerine re'sen İADESİNE,

8-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,

Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen miktar itibarıyla KESİN nitelikteki karar açıkça okunup anlatıldı. 16/09/2026

KATİP

¸e-imzalıdır

HAKİM

¸e-imzalıdır