Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen itirazın iptali davasında, kasko sigortacısının trafik kazası sonucu oluşan zararı ödemesi sonrası haksız eylemden kaynaklı rücu talebi ve davalıların alkol ile ağır kusur itirazları.
Özet: Bir sigorta şirketi, davalıların sahibi ve sürücüsü olduğu çekici tırın kontrolünü kaybederek yoldan çıkması sonucu kendi sigortalısı olan tırın yanarak pert olması üzerine ödediği 582.337 TL tazminatın rücuen tahsili amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini ve icra inkar tazminatını talep etmekte; davalılar ise kazada kusurlarının bulunmadığını, rücu talebinin ağır kusur, kasıt veya alkol/uyuşturucu kullanımı gibi yasal şartları taşımaması nedeniyle haksız olduğunu savunmaktadır.
T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/753 Esas - 2026/560
TÜRK MİLLETİ ADINA Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye YetkiliANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : 2025/753 EsasKARAR NO: 2026/560DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ : 23/09/2025KARAR TARİHİ : 03/07/2026YAZIM TARİH : 27/07/2026DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı ... Hizm. İç ve Dış Tic. A.Ş. firmasına ait ... plakalı tır ... niteliğindeki aracın davacı tarafından ... sayılı Kasko Sigorta poliçesi ile 26/11/2022 - 26/11/2023 tarihleri arasında güvence altına alınmış olunduğu, sigortalı ... plakalı aracın, 26.07.2023 tarihinde, ....İlçesinde, davalı şirketin maliki, diğer davalının ise sürücüsü olduğu ... plakalı çekici tır niteliğindeki araca bağlı halde seyir halinde iken; araç sürücüsünün aracın kontrolünü kaybetmesi akabinde yoldan çıkarak tek taraflı trafik kazasının gerçekleşmiş olunduğu, kaza akabinde yangın çıkmış olunduğu ve sigortalı tır ... niteliğindeki araç yanarak hasara uğramış olduğu, iş bu kaza nedeni ile, davacıya sigortalı olan ... ağır hasarlandığı, pert total işlemine tabi tutulmuş olunduğu, davacının poliçeye istinaden, araç bedeli olarak sigortalısına 19.10.2023 tarihinde 630.000,00 TL ödeme yapmış olduğunu, sigortalı aracın hurdasının 11.10.2023 tarihinde noter araç satış sözleşmesi ile 47.663,00 TL ye satıldığı, davacının geriye 582.337,00 TL alacağının kalmış olduğu, sigortalı aracın yanarak zarar gördüğü kazada, ... plakalı araç sürücüsü %100 oranında kusurlu olduğu, davalıların sigortalı araçta meydana gelen zarar nedeni ile, davacı tarafından ödenen bedelden müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını davacı tarafından ödenen bedel üzerinden, davalı borçlulara taraflarınca .... E. ile ilamsız takip yapılmış olunduğu ancak borçluların borca itiraz ederek borcu ödemekten kaçınmaya çalışmakta olduklarını borçluların icra takibine yaptıkları itirazın iptali ile %20’den az olmamak üzere borçlular aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi ve yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Talep edilen miktarın rücu kapsamında müvekkillerden talep edilmesinin yasal olarak hiçbir şekilde mümkün olmadığı, olayın meydana geliş şekli olarak müvekkililerin gerçekleşen olayda hiçbir kusuru olmamasına karşın, kusur atfedilerek halefiyet ilkesince rücu talebinde bulunulmasının, eksik ve hatalı bir yargılamanın mevcudiyetine mahal verecek olduğununu, mahkemenin yapacağı değerlendirme ile asıl olarak davanın müvekkillerin yönünden kusuru olmadığından reddine ilişkin hüküm kurması, yok olmaya yüz tutmuş adalete olan inancı yeşerteceğine inançlarının tam olduğunu, müvekkillerinin rücu kapsamında sorumlu tutulabilmesi için yasal şartların bulunmadığı, mevcut olayda ağır kusur, kasıt, alkollü araç kullanımı, uyuşturucu kullanımı veya olayı yeri terk hususu meydana gelmediğinden ödenen bedelin talep edilmesi mümkün olmadığı, Yargıtay kararlarına göre sürücü yüzde yüz kusurlu olmakla birlikte, kastı veya kasta yakın bir kusuru söz konusu değilse, sigortacının dönme (rücu) hakkı doğmayacaktır. Bu nedenle % 100 kusurlu bile olsa ağır kusurdan bahsedilemez. Sigorta şirketleri bu nedenle gönderdiği rücu evraklarına ve icra takiplerine itiraz edilmelidir. Ağır kusurun olup olmadığının tespiti her somut olaya göre değişecektir. Genel anlamda ağır kusurun ispatı zor olması nedeniyle rücu halleri kısıtlıdır, tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise, aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar, alkollü ve uyuşturucu halinde araç kullanmak tek başına rücu şartı da değildir. 24.03.2014 tarihli rapora göre karar verilmiştir. Her ne kadar adı geçen raporda, her iki araç sürüsünün de 0,50 promilin üzerinde alkolü olup, kanlarındaki yüksek düzeydeki alkol oranının her iki araç sürücüsü yönünden de güvenli sürüş yeteneğini ortadan kaldıracağının belirtilmiş olmasına göre Mahkemece, kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana geldiği kabul edilerek yazılı şekilde hüküm kurulmuş ise de; sigortalı araç sürücü... (1,06 promil) ve karşı araç sürüsü ... (1,35 promil) alkollü olması yalnız başına kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana geldiğini göstermez. Kaldı ki somut olayda karşı aracın alkollü sürücüsü ...kazanın meydana gelmesinde kavşakta geçiş önceliğine uymadığından her halükarda (tam yada asli) kusurlu olup bu halde kazanın münhasıran alkolün etkisiyle meydana geldiğinden söz edilemez.” Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurlarında olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi durumunda, oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağından davanın kabulüne, aksi halinde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir. (....Sayılı ilamları) Öncelikle alkolün etkisiyle güvenli sürüş yeteneğini kaybettirmesi ve bununda .... tarafından tespit edilmesi gerekmektedir. 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları yasal bir zorunluluktur fakat rücu hali için tek başına yeterli değildir. Bu nedenle Yargıtay Kararlarına göre somut olayda değerlendirilme yapılması Rücu tazminat konusu gündeme gelmektedir. Ancak somut olayımızda bu şartlardan hiçbiri kattiyeten mümkün olmadığından, açılan davanın mesnetsiz ve haksız olduğu pek ala nettir. bu minvalde ve son tahlilde müvekillerin daha fazla mağdur edilmemesi açısından reddini talep ediyor olduklarını. Davacının huzurdaki davaya konu ettiği alacak yönünden müvekkilimin sorumluluğu bulunmamaktadır. Yukarıdaki detaylı açıklamalar ışığında davanın reddi elzemdir. Bunun neticesinde dava konusu miktarın %20'sinden aşağı olmayan kötüniyet tazminatı talep ediyor olduklarını, Sonuç olarak; Haksız ve kötü niyetli davanın REDDİNE, Dava konusu miktarın %20'sinden aşağı olmayan kötüniyet tazminatına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafı yükletilmesine, karar verilmesi talep edilmiştir.DELİLLER:-.... Esas sayılı takip dosyası,-.... sayılı soruşturma dosyası, -.... 26/07/2023 tarih ve ... sıra numaralı Trafik Kazası Tespit Tutanağı,-Davacının sigortacısı, dava dışı ......Aş'nin maliki olduğu ... plaka numaralı yarı römork türü araca ilişkin 26/11/2022-26/11/2023 tarihli kasko sigorta poliçesi, -Hasar dosyası,-.... 17/10/2025 tarihli cevabi yazısı ve yangın raporu,-Emsal araştırmasına ilişkin yazılan müzekkere cevapları,-.... 27/07/2023 tarih ... sıra numaralı olay yeri inceleme raporu, -Bilirkişi incelemesi. 16/06/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle;a)... plakalı Çekici ve çekiciye bağlı ... plakalı Yarı Römork sürücüsü ...’in meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK 52/b. ve 56/a-1. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olacağı,b)Davacı ... A.Ş.ne KASKO sigortalı ... plakalı ...’nin zarar görüp PERT olmasına davalı şirketin maliki olduğu ... plakalı Çekici sürücüsü diğer davalı ... %100 kusuru ile neden olmakla, davacı Kasko sigorta şirketinin sigortalısının halefi olarak ödemiş olduğu 630.000,00 TL bedelden sovtaj değeri düşüldükten sonra 582.337,00 TL asıl alacak ve 486.311,22 TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 1.068.648,22 TL’yi davalılardan talep edebileceği,Görüş ve kanaatin mahkememizde olmak üzere raporunu sunmuştur.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL:Dava, davalı tarafından .... Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali isteminden ibaret olup Uyap sisteminden dosya arasına alınan künyesi yazılı takip dosyasının incelenmesinde; takibin 25/07/2025 tarihinde harçlandırılmak sureti ile açıldığı, borcun sebebi olarak Müvekkil şirketten sigortalı ... plakalı römork niteliğindeki araç, 26.07.2023 tarihinde, .... ilçesinde, borçluların maliki ve sürücüsü olduğu ... plakalı aracın karıştığı trafik kazasında hasara uğramıştır. Sigortalı araçta meydana gelen, hasar nedeni ile müvekkil şirket tarafından poliçe kapsamında ödenen bedelden kalan kısmın, borçluların %100 oranındaki kusuruna istinaden rücusu talebine ilişkindir. 582.337,00 TL olarak yazılı olduğu, takibe dayanak olarak poliçe, hasar dosyası içeriği ve ödeme belgelerinin sunulduğu, borçluların müştereken 04/08/2025 tarihinde sunduğu itiraz dilekçesinin yasal süresinde olduğu, itiraz dilekçesi ile borca ve ferilerine itiraz edildiği, icra dairesince tanzim edilen aynı tarihli tensip ile takibin borçlu yönünden durdurulmasına karar verildiği, takip dosyası arasında itiraz evrakının alacaklı tarafa tebliğine dair tebliğ mazbatası bulunmadığı, bu halde künyesi yazılı takip dosyasına yönelik olarak açılan davanın İİK'nun 67. maddesinde yazılı yasal süresi içerisinde açılmış olduğu, icra takip dosyasına yatırılan peşin harcın mahsubu ile harcın tamam olduğu, dava dilekçesi ekinde arabuluculuk son tutanağının sunulduğu tespit edilmekle işin esasına girilmiştir. Dava dilekçesine ekli olarak sunulan evraklar ile tensiben celp edilen edilen evraklar incelendiğinde, davacı ile dava dışı ......Aş'nin maliki olduğu ... plaka numaralı yarı römork türü araca ilişkin 26/11/2022-26/11/2023 tarihli kasko sigorta poliçesinin tanzim edildiği, bu römorkun ... plaka numaralı olup davalı ......Ltd.Şti'nin işleten, davalı ...'in sürücüsü olduğu çekiciye takılı olduğu, 26/07/2023 tarihi saat 23.00'da .... mahallesi .... yönünden .... yönüne seyahat halinde iken meydana gelen tek taraflı kaza sebebi pert total işlemine tabi tutulduğu taraflar arasında ihtilaf konusu değildir. Sunulan hasar dosyası kapsamına göre, davacı tarafından sigortalısı dava dışı ......Aş'ye, römork bedeline mahsuben 19/10/2023 tarihinde 630.000,00-TL ödeme yapıldığı, römorkun hasarlı hali ile 47.663,00-TL bedelli satılmış olduğu tespit edilmektedir. Her ne kadar davalılar tarafından yasal süresi içerisinde rücu şartlarının yerine gelmediğinden bahisle cevap dilekçesi sunulmakla davanın reddi talep edilmişse de davacı ile davalı arasında sigorta sözleşmesi bulunmadığı, davacının sigortalısının dava dışı ......Aş olduğu, bu halde sigorta şartları gereğince değil TBK'nun haksız fiile ilişkin hükümleri gereğince hukuki nitelendir yapılması gerektiği kanaati hasıl olduğundan, bu yöndeki savunmaya itibar edilmesi mümkün olmamıştır. Eksikliklerin ikmali ile dosya hasar ve kusur alanında uzman makine mühendisi bilirkişiye teslim edilmekle tanzim edilen 16/06/2026 tarihli raporun sunulduğu, raporda-davalı ...'in tam kusurlu olduğu,-davacının takip dosyasında talep ettiği 582.337,00-TL asıl alacak isteminin kadri maruf olduğu, -502.656,55-TL faiz isteminde bulunulmasının mümkün olduğu şeklinde kanaat bildirilmiş olduğu görülmüştür. İşbu rapor taraf vekillerine tebliğ edilmekle davalılar vekilince itiraz ileri sürülmüşse de sunulan raporun dosya kapsamına uygun, denetime ve hüküm tesisine elverişli olduğu tespit edilmekle, ileri sürülen itirazın reddine karar vermek gerekmiştir. Sunulan rapor hükme esas alınarak davanın kabulüne karar verilmesi gerekmekle; davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde, "davalı sürücü gerçek kişi şahıs olup, sigortalı şirket ile arasındaki ilişki haksız fiilden kaynaklı zarara dayanmaktadır. Bu nedenle her ne kadar takip talebinde her ili borçlu açısından tek bir faiz ve avans faizi talep edilmiş olsa da davalı sürücüden talep ettiğimiz yasal faizdir." açıklamasına yer verilmişse de, kısa kararın yazılması esnasında bu istemin nazara alınmadığı ve talebi aşar mahiyette karar verilmiş olduğu görülmüş ve maddi hata mahiyetinde olduğu değerlendirilen bu husus gerekçeli kararın yazımı esnasında resen düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davanın kabulü ile, Davalı ... Şirketinin .... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazının iptaline, takibin devamına, Davalı ...'in .... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazının asıl alacak miktarınca iptaline, işbu davalı açısından kabul edilen asıl alacağa yasal faiz işletilmesine, Kabul edilen asıl alacak miktarının %20'si nispetinde olduğu hesap edilen 116.467,40-TL icra inkar tazminatının davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince, Alınması gereken 72.999,35-TL harçtan, peşin alınan 12.906,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 60.092,75-TL harcın davalılardan alınarak müştereken alınarak hazineye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan 615,40 başvurma, 12.906,60 TL peşin harç olmak üzere toplam 13.522,00-TL harcın davalılardan müştereken alınarak davacıya verilmesine,Davacı tarafından yapılan 4.245,00-TL tebligat ve posta gideri ile 7.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 11.245,00-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken alınarak davacıya verilmesine,Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca; davacı yararına hesaplanan 166.297,23-TL nispi vekâlet ücretinin davalılardan müştereken alınarak, davacıya verilmesine,HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 4.600,00 TL zorunlu arabuluculuk giderinin davalılardan müştereken tahsili ile hazineye irat kaydına,HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,Dair, Davacı Vekili Av. .... ve davalılar vekili AV. ....'ın yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.Katip .... ¸e-imzalıdır. Hakim .... ¸e-imzalıdır.