Ön alım hakkı davasında istinaf harçlarının ödenmemesi nedeniyle istinafın yapılmamış sayılmasına ilişkin kararın temyizen onanması.
Özet: Ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil davasında, ilk derece mahkemesi davanın kabulüne karar vermiş, davalının bu karara karşı yaptığı istinaf başvurusu, istinaf harç ve avansının süresinde yatırılmaması nedeniyle yapılmamış sayılmıştır. Davalının, istinaf harcını geç yatırma gerekçesi olarak mücbir sebep (eşinin cezaevinde olması ve maddi sıkıntı) ileri sürerek istinafın yapılmamış sayılması kararına karşı yaptığı istinaf başvurusu bölge adliye mahkemesince esastan reddedilmiş; temyiz incelemesi sonucunda, davalının mücbir sebep iddiaları ve diğer gerekçeleri yerinde görülmeyerek bölge adliye mahkemesi kararının onanmasına hükmedilmiştir.
7. Hukuk Dairesi         2026/1335 E.  ,  2026/1498 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/110 E., 2025/430 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 8. Asliye Hukuk Mahkemesi
EK KARAR TARİHİ : 28.12.2023
SAYISI : 2023/74 E., 2023/350 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 71 01... parsel sayılı taşınmazda hissedarlar... Limited Şirketinin 887/6559 hisse ve 1/98 hissesini 04.07.2022 tarihinde davalıya sattığını, ön alım hakkına dayanarak tapuda davalı hisselerinin iptali ile müvekkili davacılar adına eşit hisseler ile tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, dava konusu 71 01... parsel sayılı taşınmazda davalı adına kayıtlı olan 1/98 hissenin ve 887/6559 hissenin iptali ile davacılar adına eşit şekilde tapuya kayıt ve tesciline, ön alım bedeli olan 517.242,00 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep hâlinde tüm nemalarıyla birlikte davalıya ödenmesine karar verilmiştir.
2. İlk Derece Mahkemesi kararının davalı tarafından istinaf edilmesi üzerine Mahkemece 28.12.2023 tarihli karar ile başvuru sırasında istinaf harçları ile istinaf avansının yatırılmadığı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 344. maddesine göre istinaf harç ve masraflarını yatırması hususunda muhtıra yazıldığı, muhtıranın davalı vekiline 19.12.2023 tarihinde kendisine tebliğ edildiği, yasal süre içerisinde eksikliğin tamamlanmadığı gerekçesiyle istinaf isteminin yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen 28.12.2023 tarihli ek kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; taraflarına gönderilen harç tahsil müzekkeresinin kendilerine tebliğ olunmakla birlikte istinaf harç ve masraflarını gecikmeli olarak 18.01.2024 tarihinde yatırdıklarını, müvekkilinin eşi...'dan boşandığını ancak imam nikahlı olarak birlikte yaşadıklarını ve...'ın yanında çalıştığını, ...ın 09.12.2023-15.01.2024 tarihleri arasında ...Kapalı İnfaz Kurumunda hükümlü olarak kaldığını, müvekkilinin istinaf harcını yatırabilmek için hem maaş alamadığını hem de eşinden destek isteyemediğini, adil yargılanma hakkına hâlel gelmemesi için mücbir sebebin varlığı sebebiyle davalının gecikmiş olan istinaf başvurusunun kabulü gerektiğini, harç eksikliğinin ihmalden değil müvekkilin iradesi dışında gelişen geçici ve belgelendirilebilir bir imkânsızlıktan kaynaklandığını, ayrıca 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 734. maddesinde yapılan yasa değişikliğinin eldeki davaya uygulanması gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, ön alım hakkına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Onama harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
23.03.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.