2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa dayalı irtifak ve pilon yeri bedeli tespiti davasında idarenin tüm temyiz itirazlarının reddiyle istinaf kararının onanması.
Özet: Davacı idarenin kamulaştırma konusu irtifak ve pilon yeri bedelinin tespiti ile tescili davasında, ilk derece mahkemesinin asıl davanın kabulüne ve birleştirilen davanın reddine ilişkin kararı sonrası, davacı idarenin afaki hesaplama iddiaları ve vekalet ücreti talepleriyle yaptığı istinaf başvurusu, Bölge Adliye Mahkemesince taşınmazın sulu tarım arazisi niteliği gereği bilimsel net gelir metoduyla yapılan bedel tespitinin ve davalının davaya sebebiyet vermediği gerekçesiyle idare lehine vekalet ücreti hükmedilmemesinin hukuka uygun olduğu kabul edilerek esastan reddedilmiş; bu karar Yargıtay tarafından da usul ve yasaya uygun bulunarak onanmıştır.
5. Hukuk Dairesi         2025/16581 E.  ,  2026/2309 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1618 Esas, 2025/2500 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/1249 Esas, 2023/1063 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak ve pilon yeri bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tescili istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davalarda yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kabulüne; birleştirilen davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili asıl ve birleştirilen dava dilekçelerinde özetle; Hakkari ili, ... ilçesi, ... köyü 1 08... parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ile davacı idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla asıl davanın kabulüne; birleştirilen davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; afaki olarak yapılan hesaplamanın kabul edilemeyeceğini, idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla keşif ve hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporuna göre, dava konusu taşınmazın mahalli arklar ile sulanması nedeniyle sulu tarım arazisi olduğu, o yörede mutad olarak ekilen münavebe ürünleri buğday, yonca ve karışık sebze verileri esas alınarak olduğu gibi kullanılması hâlinde, getireceği net geliri üzerinden bilimsel yolla değer biçilerek taşınmazın m² birim fiyatının hesaplanmasında, hesaplamaya esas alınan ürünler ile %4 kapitalizasyon faiz oranı uygulanmasında, net gelir metoduna göre bedelin hesaplanmasında, davalının dava açılmasına sebebiyet vermemesi ve kamulaştırılan taşınmazın gerçek karşılığının ödenmesi ilkeleri karşısında davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmolunmamasında bir isabetsizlik görülmediğinden davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, kamulaştırma konusu irtifak ve pilon yeri bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
12.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.