ankara 9. asliye ticaret mahkemesinde görülen itirazın iptali davasında, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan kaçak geçiş ücreti ve ceza alacağının bilirkişi raporuyla geçersizliğinin tespiti.

Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen itirazın iptali davasında, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan kaçak geçiş ücreti ve ceza alacağının bilirkişi raporuyla geçersizliğinin tespiti.

Özet: Bu dava, otoyol işletmecisi davacının, davalıya ait aracın belirli tarihlerde ücret ödemeksizin kaçak geçişler yaptığı iddiasıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali talebiyle açılmıştır; davacı, ödenmeyen geçiş ücretleri ve kanun gereği tahakkuk eden dört katı gecikme cezasının tahsilini istemiş, davalı ise aracının iddia edilen tarihlerde başka bir şehirde bulunduğunu, tüm geçişlerin HGS bakiyesinden ödendiğini ve borcu olmadığını savunmuştur. Yapılan bilirkişi incelemesinde, davalı araca ait HGS kayıtlarında iddia edilen tarihlerde herhangi bir ihlalli geçişin tespit edilmediği, tüm geçişler için bakiyenin yeterli olduğu ve davacının talep edilebilir bir alacağı veya ceza miktarı bulunmadığı rapor edilmiştir.

T.C. ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/363 Esas - 2026/621

TÜRK MİLLETİ ADINA

Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili

ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/363 Esas

KARAR NO : 2026/621

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 15/05/2025

KARAR TARİHİ : 07/09/2026

YAZIM TARİH : 17/09/2026

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Borçlu aleyhine başlatılan .... Esas sayılı dosyasında asıl alacak yasa gereği asıl alacak içinde yer alan geçiş ücretine ek ceza 4 katı olarak uygulandığını, .... işletmesinin davacı tarafından yürütüldüğünü, davalıya ait ... plakalı araç ile 08.08.2024 -10.08.2024 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine davalı aleyhine....Esas sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, davalıca borcun tamamına itiraz edildiği beyan edilerek itirazın iptali talep edilmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın geçiş ihlali yaptığını ileri sürülmüşse de söz konusu durumu kabul etmediklerini, ... dökümanından da anlaşılacağı üzere müvekkilinin 08.08.2024-10.08.2024 tarihleri arasında İstanbul'da bulunduğunu ve bütün ücretli otoyollardan yapmış olduğu geçişler ... bakiyesinden düşüldüğünü, müvekkilinin daha sonra ikamet ettiği .... iline dönüş yaptığını, burada 15.08.2024 tarihinde ... ürün iptali yaparak söz konusu ... ürününü ... plakalı araca geçirdiğini, ...'de ürün iptallerinde, iptal edilecek ürünün borcu olması halinde ürün iptali yapılmadığını, buradan da anlaşılacağı üzere davacının iddia ettiği gibi aracın geçiş ihlali olması halinde ... ürününü iptal etmesi mümkün olmayacağını, ürün iptali yaptırmadan önce ... ürününe 1.105 TL bakiye yüklendiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLER:

-.... Esas sayılı dosyası,

-İhlalli geçişlere ilişkin ihlalli geçiş listesi ve kamera kayıtları,

-Ücret ödemeksizin davacının işlettiği yol bölümlerinden geçiş yaptığı belirtilen araç malikliğine ilişkin Uyap sorgu raporu,

-... ve ... kayıtları,

-Arabulucu anlaşmazlık son tutanağı,

-Bilirkişi raporu.

08.07.2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

Davaya konu plakalı araca kayıtlı ... ürünüe dair ... tarafından gönderilen müzekkere cevabının incelenmesinde 08.08.2024-10.08.2024 tarihleri arasında ... plakalı aracın ihlalli geçişinin söz konusu olmadığı, geçişlerin tamamında ... bakiyesinin yeterli olduğu görülmüştür.

Hukuki nitelendirme ve nihai takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, Davacı tarafından davalıdan ilgili döneme dair talep edilebilir ihlalli geçiş tutarı ve dolayısıyla ceza miktarı olmadığı yönündeki iş bu raporunu görüş ve kanaatin mahkememizde olmak üzere sunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, GEREKÇE VE KABUL;

Davadaki talep, davacı asıl alacağı ve kaçak geçiş iddiasına dayanan cezadan oluşan bedelin tahsili için başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dava konusu .... Esas sayılı takip dosyasının uyap sisteminden dosya arasına alındığı, takip dosyası incelenmekle, takibin 11/03/2025 tarihinde harçlandırılarak açıldığı, geçiş ücreti-cezalı ücret alacağı-faiz-kdv olmak üzere toplamda 2.823,72-TL'nin tahsilinin istenildiği, takip talebinde alacak açıklaması olarak ... 10.08.2024 82.5 TRY 2.823,72 TL açıklamasının yazılı olduğu, takibe dayanak belge olarak ihlali geçişi listesi başlıklı evrak sunulduğu, borçlu tarafından yasal süresinde sunulan itiraz dilekçesinde borca ve ferilerine itiraz edilmekle işbu itiraz sebebiyle icra dairesince 18/03/2025 tarihinde tanzim edilen tensiple takibin durdurulmasına karar verildiği, itiraz evrakının alacaklıya tebliğine dair tebliğ mazbatasının takip dosyasında bulunmadığı, bu halde 15/05/2025 tarihinde açılan işbu davanın İİK'nun 67. maddesinde yazılı yasal süresi içerisinde olduğu, davada harcın tamam olduğu, görüşme yapılarak tanzim edilen anlaşamamaya ilişkin 28/04/2025 tarihli arabululucuk son tutanağının dava dilekçesi ekinde sunulduğu görülmüş ve işin esasına girilmiştir.

Davalıya ait ve kaçak geçiş tutanağında plaka numarası belirtilen ... plaka numaralı aracın dosya arasına alınan malik sorgusuna ilişkin raporun dosya arasına alındığı, davalının 30/01/2023-10/08/2024 tarihleri arasında bu araca malik olduğu tespit edilmiştir.

Davacı tarafından dava dilekçesine ekli olarak sunulan kaçak geçişe ilişkin kayıtlar incelendiğinde, ücret ödenmeksizin yapıldığı iddia edilen çok sayıda geçişin bulunduğu, davalının ... bakiyesi ile geçiş tarihlerinin eşleştirilmesi sureti ile davacının alacaklı olup olmadığı, alacaklı olması halinde alacak miktarının hesaplanması lazım geldiği anlaşıldığından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmekle sunulan 08/07/2026 tarihli raporda davacıya ait araca ilişkin ... ürününe dair ...'den celp edilen kayıtların incelenmesi neticesinde 08/08/2024-10/08/2024 tarihleri arasında ihlalli geçiş tespit edilemediğinin bildirildiği görülmüştür.

Her ne kadar bilirkişi raporun ... bakiyesi nazara alınarak ihlalli geçiş bulunmadığı yönünde değerlendirme yapılmışsa da mahkememizce yapılan incelemede ihlalli olduğu iddia edilen geçişlerin 08/08/2024, 09/08/2024 ve 10/08/2024 tarihlerinde gerçekleştiği; bu geçişlere ilişkin görüntü kayıtlarının dosyaya sunulduğu; celp edilen ... hesap bakiyesine ilişkin evrak incelenmekle 08/08/2024 tarihinde hesap bakiyesinin 116,25-TL olduğu, bu tarihte yapılan geçişler sonrasında 09/08/2024 tarihinde 84,75-TL bakiye bulunduğu, 09/08/2024 tarihinde yapılan geçişler neticesinde 7,25-TL bakiye kaldığı, 10/08/2024 tarihinde yapılan geçiş ile hesap bakiyesinin 0,75-TL olduğu; davacının tahsil edilemeyen 08/08/2024 tarihli geçiş ücretinin 1.070,00-TL, 09/08/2024 tarihli geçiş ücretinin 970,00-TL, 10/08/2024 tarihli geçiş ücretinin ise 82,50-TL olduğu tespit edilmiştir.

Davalı tarafça gerek takip dosyasına sunulan itiraz dilekçesinde gerekse de davaya sunulan cevap dilekçesinde 15/08/2024 tarihinde davalı tarafından ... ürün iptali yapıldığının bildirilmiş olduğu sabittir.

Bu halde davalının geçiş yaptığı bir kısım otoyol ücretlerini ödeyecek miktarda ... bakiyesi mevcut iken yapmış olduğu ve takip dosyasına konu edilen geçişlere yetecek miktarda ... bakiyesinin bulunmadığı tespit edilmektedir.

İhlali yaptığı iddia edilen aracın davalı adına kayıtlı olması nedeni ile talep edilen alacaktan davalının sorumlu olduğu kabul edilmiştir. Davacının sözleşme ile işletilmesini üstlendiği otoyol bölümünden ancak daha önce belirlenen ücreti ödeyen araçların geçiş yapması mümkündür. Bu ücretlendirmenin dayanağı 6001 sayılı yasanın 30. maddesi olup, bu maddede .... sayılı yasanın 18 ve 19. maddeleri ile yapılan ve 24/05/2018 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren düzenleme sonrası, geçiş ücreti ödenmemesi halinde ihlali yapanların geçiş ücreti miktarı ve bunun 4 katı kadar da ceza ödemeleri gerekli olup, davalıya ait araç tarafından gerçekleştirilen ihlal nedeni ile davacının geçiş ücreti ile birlikte buna ilişkin cezayı da talep etmesinin, bilirkişi raporunda aksi yönde kanaat beyan edilmişse de mümkün olduğu kabul edilmiştir. Mahkememizce yapılan inceleme neticesinde oluşan kanaat nedeniyle, usul ekonomisi de nazara alınarak ek bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiştir.

Toplanan delillere göre ; davalıya ait araçların davacı tarafından işletilen ve ücret ödenilerek yararlanılması mümkün olan otoyoldan farklı tarihlerde ücret ödemeksizin yararlandığı, davalı tarafından ödemenin başka bir suretle yapılmış olduğuna dair delil de sunulmadığı, bu halde davalının takipte talep edilen asıl alacak miktarınca alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Ancak davacı tarafından takip talebi ile takip öncesi işlemiş faiz talep edilmişse de davalının temerrüde düşürülmüş olduğu yönünde dosyaya delil sunulmamıştır. Diğer yandan ticari faiz talep edildiği görülmüşse de davalı aracının hususi mahiyette olduğu, davalının tacir sıfatını haiz olduğu yönünde beyan ve delil de sunulmadığı anlaşılmakla talep edilebilcek faiz türünün yasal faiz olabileceği, takip öncesi faiz isteminin hukuka uyar olmadığı, takip tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceği kanaati hasıl olmuştur.

Kısaca izah edilenler çerçevesinde, takip dosyası alacağının likit olması, davalının takip dosyasına yapmış olduğu itirazının asıl alacak yönünden haksız olduğu tespit edilmekle talep edilen asıl alacak miktarının %20'si nispetinde icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebinin hukuka uyar olduğu kabul edilip aşağıdaki hüküm oluşturulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davanın kısmen kabulü ile davalının .... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazının 2.122,50-TL asıl alacak yönünden iptaline, iptaline karar verilen alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,

2-Davalının kabul edilen asıl alacak miktarının %20'si nispetinde olduğu hesap edilen 424,50-TL icra inkar tazminatına mahkumiyetine,

3-Fazlaya ilişkin istemin reddine,

4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince,

Alınması gereken 732,00-TL harçtan, peşin alınan 615,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

5-Davacı tarafından yapılan 615,40-TL başvurma, 615,40-TL peşin harç olmak üzere toplam 1.230,80-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan 347,50-TL tebligat ve posta gideri ile 4.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.347,50-TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre takdir olunan 3.267,87-TL'sini davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan miktarın kendi üzerine bırakılmasına,

7-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına hesaplanan 2.122,50-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

8-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı yararına hesaplanan 701,22-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

9-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 4.600,00-TL zorunlu arabuluculuk giderinin davanın kabul ve red oranına göre takdir olunan 3.457,67-TL'sini davalıdan, 1.142,33-TL'sini davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

10-HMK m.333/1 uyarınca harcanmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

Dair, davacı vekili Av. .... ve davalı vekili Av. .... (E DURUŞMA)'ın yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip ....

¸e-imzalıdır.

Hakim ....

¸e-imzalıdır.