ankara 5. asliye ticaret mahkemesinin trafik kazası sonucu anne kaybı nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davasına ilişkin gerekçeli kararı.

Ankara 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin trafik kazası sonucu anne kaybı nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davasına ilişkin gerekçeli kararı.

Özet: Davacılar, annelerinin 21/06/2009 tarihinde davalı sigorta şirketinin zorunlu trafik sigortası kapsamında bulunan araçta yolcu olarak bulunduğu sırada, davalı Karayolları Genel Müdürlüğünün sorumluluk alanındaki yolda meydana gelen trafik kazasında vefat etmesi üzerine, destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talebiyle dava açmış; davalılar ise yetkisizlik, zamanaşımı, kusur ve illiyet bağı eksikliği gibi çeşitli gerekçelerle davanın reddini talep etmişlerdir.

T.C. ...5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/842 Esas - 2025/362

T.C.

ANKARA

5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/842

KARAR NO : 2025/362

GEREKÇELİ KARAR

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

DAVA : Maddi ve manevi tazminat

DAVA TARİHİ : 19/12/2022

KARAR TARİHİ : 20/05/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 18/06/2025

Davacılar tarafından davalılar hakkında açılan maddi ve manevi tazminat davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda ;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

TALEP ;

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle davacıların annesi olan ...'in 21/06/2009 tarihinde davalı ... Sigorta Anonim Şirketinin karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortaladığı ... plakalı araçta yolcu olarak bulunduğu sırada aracın sürücüsü ...'ın diğer davalının sorumluluğundaki karayolunda virajı alamayarak takla atması sonucunda öldüğünü, ölenin davacı ...'in desteği olduğunu, davacı ...'in desteğinden yoksun kaldığını, davacıların annelerinin ölümünden dolayı manevi zarara uğradıklarını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 100,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya ...'e verilmesine, her bir davacı için 20.000,00 TL manevi tazminatın davalı Karayolları Genel Müdürlüğünden alınarak davacılara verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP ;

Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle davalının merkezi İstanbul olduğu için yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, davacının destekten yoksun kalma tazminatına hak kazanmadığını, kusur oranının tespiti bakımından Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden rapor aldırılması gerektiğini, davalının sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu savunarak davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Karayolları Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, trafik kazası tespit tutanağı düzenlenirken kaza mahallinin 200 metre öncesi ve sonrası kontrol edilmediğinden trafik kazası tespit tutanağında trafik işaret levhalarının eksik belirtildiğini, ayrıca kazanın meydana geldiği yerin yaklaşımının yeterli mesafede gösterilmediğini, kaza yerindeki ve yaklaşımındaki uyarıcı trafik levhalarının gösterilmediğini, trafik kazasının oluşumunda davalının kusurunun bulunmadığını, kaza ile davalının eylemi arasında illiyet bağının bulunmadığını savunarak davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER ;

.... ..... .... Esas nolu iddianamesi ile ... hakkında maktül ...'e yönelik taksirle öldürme fiilinden dolayı cezalandırılması talebi ile kamu davası açılmış, Delice Asliye Ceza Mahkemesinin 03/03/2011 tarih ve 2010/53 Esas 2011/31 Karar nolu kararı ile sanık ...'ın kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğu kabul edilerek hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş, karar 28/03/2011 tarihinde kesinleşmiştir.

Mamak İlçe Emniyet Müdürlüğü Kayaş Şehit Aydın Kala Polis Merkezi Amirliği 11/01/2023 tarihli cevabi yazı ekinde davacı ...'in inşaat işçisi olduğunu, aylık 5.000,00-6.000,00 TL gelir elde ettiğini, kirada oturduğunu, aylık 1.750,00 TL kira ödediğini, eşine ve kızına baktığını, 1 adet aracının olduğunu, lise mezunu olduğunu, davacı ...'in inşaat işçisi olduğunu, aylık 7.000,00 TL-8.000,00 TL geliri olduğunu, kendi evinde oturduğunu, oğluna baktığını, ilkokul mezunu olduğunu, davacı ...'in ev hanımı olduğunu, eşine ait evde oturduğunu, 3 çocuğu olduğunu, ilkokul mezunu olduğunu, davacı ...'ın ev hanımı olduğunu, kendisine ait evde oturduğunu, eşi ve oğlu ile birlikte ikamet ettiğini, ilkokul mezunu olduğunu, davacı...'in inşaat işçisi olduğunu, aylık 6.000,00 TL-7.000,00 TL geliri olduğunu, kendisine ait evde oturduğunu, eşine ve 3 çocuğuna baktığını, ilkokul mezunu olduğunu, davacı ...'un ev hanımı olduğunu, kirada oturduğunu, aylık 2.000,00 TL gelir elde ettiğini, eşi ve 2 kızı ile birlikte oturduğunu ve ilkokul mezunu olduğunu bildirir sosyal ve ekonomik durum tespiti tutanaklarını göndermiştir.

Sulakyurt İlçe Jandarma Komutanlığı 30/01/2023 tarihli cevabi yazı ekinde davacı ...'in ev hanımı olduğunu, aylık gelirinin olmadığını, bilinmediğini, ek gelirin olmadığını, kendine ait köy evinde oturduğunu, eşi ile birlikte ikamet ettiğini, taşınır ve taşınmaz malının olmadığını, ilkokul mezunu olduğunu bildirir sosyal ve ekonomik durum tespiti tutanağını göndermiştir.

Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi 08/02/2023 tarihli cevabi yazı ekinde ... plakalı aracın 07/05/2009-07/05/2010 tarihleri arasında davalı tarafından karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalandığını gösterir poliçeyi ve hasar dosyasını sunmuştur.

...Ticaret Sicili Müdürlüğü 14/04/2023 tarihli cevabi yazı ile davalı ... Hayat Anonim Şirketinin Ankara'da bölge müdürlüğünün bulunduğunu bildirmiştir.

Davacı vekili 20/06/2023 tarihli dilekçesi ekinde mirasbırakan ...'in ...75. Noterliğinin 13/04/2023 tarih ve 4992 yevmiye nolu mirasçılık belgesini sunmuştur.

Kocatepe Sağlık Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü 07/08/2023 tarihli cevabi yazı ile dava konusu trafik kazasından dolayı açılan rücu dosyası bulunmadığını ve geçici iş göremezlik ödemesi yapılmasığını bildirmiştir.

Davacılar vekili Av....21/11/2023 tarihli celsede davacı ...açısından talep edilen destekten yoksun kalma tazminatı hakkındaki davadan feragat ettiğini beyan etmiştir.

Davacılar vekili Av....21/11/2023 tarihli dilekçesi ile davacı ...için talep edilen destekten yoksun kalma tazminatı hakkındaki davadan feragat ettiğini bildirmiştir.

Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili 29/02/2024 tarihli dilekçesi ile davalı ... Sigorta Anonim Şirketinin ... Sigorta Anonim Şirketine satılması sonucunda birleştiğini bildirmiş, birleşmeye ilişkin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin nüshasını sunmuştur.

İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi İnşaat Bölümü Ulaştırma Birimi öğretim üyeleri bilirkişiler Prof.Dr. ... .... .... ve Prof.Dr..... ..... .... 'ndan oluşturulan bilirkişi kurulu .... .... .... Talimat nolu istinabe evrakına sunduğu 29/04/2024 tarihli raporda dava konusu trafik kazasının oluşumunda ... plakalı otomobilin sürücü ... .... .... 'ın birinci (asli) derecede ve % 85 oranında kusurlu, olay öncesi yolda yapılmış çalışmanın yapılmasından ve çalışma sonrası, yolun hizmet edecek duruma gelene kadar ilgili kesimdeki trafik akışının güvenle tesisinden sorumlu kuruluş ve/veya kurumun ikinci (tali) derecede ve % 15 oranında kusurlu olduğunu bildirmiştir.

İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi İnşaat Bölümü Ulaştırma Birimi öğretim üyeleri bilirkişiler Prof.Dr. ... .... .... ndan oluşturulan bilirkişi kurulu ...Talimat nolu istinabe evrakına sunduğu 27/06/2024 tarihli ek raporunda kök rapordaki görüşlerinin değişmediğini bildirmiştir.

Sulakyurt İlçe Jandarma Komutanlığı 18/03/2025 tarihli cevabi yazı ekinde davacı ...'ın ev hanımı olduğunu, gelirinin olmadığını, kira gelirinin bulunmadığını, kayınbabasının evinde oturduğunu, eşi ile birlikte yaşadığını, ilkokul mezunu olduğunu, üzerine kayıtlı aracının bulunmadığını bildirir sosyal ve ekonomik durum tespiti tutanağını göndermiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE ;

Dava, trafik kazasından dolayı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat davasıdır.

Dava dilekçesinde davacılar ...ile ...'un T.C. kimlik numarası aynı yazılmıştır.

Dava dilekçesi ile ekindeki belgelere göre davacılar ...ile ...'un mirasbırakan ...'in mirasçısı olarak dava açtıklarının açıkça görülmesi nedeni ile dava dilekçesinde davacılar ...ile ...'un T.C. kimlik numarası aynı yazılması Hukuk Muhakemeleri Kanununun 183. maddesinin 1. fıkrası gereğince maddi hata olarak kabul edilmiş ve gerekçeli karar başlığına bu davacıların doğru T.C. kimlik numaraları yazılmıştır.

Dava dilekçesinde davalı olarak ... Sigorta Anonim Şirketi gösterilmiş, davalı vekili 29/02/2024 tarihli dilekçesi ile davalı ... Sigorta Anonim Şirketinin ... Sigorta Anonim Şirketine satılması sonucunda birleştiğini bildirmiş, birleşmeye ilişkin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin nüshasını sunmuştur.

Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekilinin 29/02/2024 tarihli dilekçesi ve ekindeki belgelere göre davalı ... Sigorta Anonim Şirketinin ... Sigorta Anonim Şirketi ile birleşmesi sonucunda tüzel kişiliğinin sona ermesi nedeni ile gerekçeli karar başlığında davalının ticaret unvanı ... Sigorta Anonim Şirketi olarak yazılmıştır.

Davacı ...tarafından davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi ve Karayolları Genel Müdürlüğü hakkında açılan maddi tazminat davasında;

Dava dilekçesine ekli ...... .... .... yevmiye numaralı vekaletnamesinde davadan feragat yetkisi bulunan davacı ...vekili Av....21/11/2023 tarihli celsede ve 21/11/2023 tarihli dilekçesi ile Hukuk Muhakemeleri Kanununun 309. maddesinin 1. fıkrasındaki şekle uygun olarak davadan feragat ettiğinden aynı Kanunun 311. maddesi gereğince davanın feragat nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Davacılar ..., ..., ..., ..., ..., ...ve ... tarafından davalı Karayolları Genel Müdürlüğü hakkında açılan manevi tazminat davasında;

Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde yetki ilk itirazında bulunmuş, 20/06/2023 tarihli celsede davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekilinin cevap dilekçesindeki yetki itirazının davalı sigorta şirketinin internet sitesine göre mahkememizin yargı çevresi olan Çankaya ilçesinde faaliyet gösteren ...Bölge Müdürlüğünün bulunması nedeni ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11/02/2020 tarih ve... .... .... Karar nolu kararı gereğince reddine karar verilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan delillerden 21/06/2009 tarihinde davacının anneleri ... .... .... plakalı araçta yolcu olarak bulunduğu sırada aracın sürücüsü .... .... .... karayolunda seyir etmekte iken virajı alamayarak direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucunda aracın takla atması şeklinde meydana gelen trafik kazasında öldüğü, trafik kazasının oluşumunda sürücü ...'ın birinci derecede ve % 85 oranında kusurlu, kaza öncesi yolda yapılmış çalışmanın yapılmasından ve çalışma sonrası, yolun hizmet edecek duruma gelene kadar ilgili kesimdeki trafik akışının güvenle tesisinden sorumlu kuruluş ve/veya kurum olan davalı Karayolları Genel Müdürlüğünün ikinci derecede ve % 15 oranında kusurlu olduğu, ... .... .... Karar nolu kararı ile sürücü ... .... .... 'ın kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğu kabul edilerek hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, kararın 28/03/2011 tarihinde kesinleştiği sonucuna varılmıştır.

... .... .... Karar nolu dosyasında soruşturma aşamasında alınan Adli Tıp Kurumu ...Grup Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesinin 24/09/2010 tarihli raporu ile İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi İnşaat Bölümü Ulaştırma Birimi öğretim üyeleri bilirkişiler Prof.Dr. ... .... .... ndan oluşturulan bilirkişi kurulunun kök ve ek raporlarının uyumlu olması nedeni ile dava konusu trafik kazasının yukarıda belirtilen şekilde gerçekleştiği kabul edilmiştir.

Davalı Karayolları Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde ileri sürdüğü zamanaşımı defi, taksirle öldürme suçunda dava zamanaşımı süresinin Türk Ceza Kanununun 66. maddesinin 1. fıkrasının d bendine göre 15 yıl olması, bu süresinin Karayolları Trafik Kanununun 109. maddesinin 2. fıkrasına göre maddi tazminat davası için de geçerli olması ve dava tarihine kadar 15 yılık sürenin geçmemesi nedenleri ile yerinde görülmemiştir.

Dava konusu trafik kazasının yukarıda belirtilen oluş şekli, davacıların sosyal ve ekonomik durumları, dava konusu kaza tarihindeki paranın alım gücü göz önünde bulundurularak davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, 5.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış, dava dilekçesinde yalnızca destekten yoksun kalma tazminatı için faiz talep edilmesi, manevi tazminat için faiz talep edilmemesi nedeni ile taleple bağlılık kuralına göre faize hükmedilmemiştir.

Anayasa Mahkemesinin 14/03/2025 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 25/12/2024 tarih ve ... Karar nolu kararı ile Hukuk Muhakemeleri Kanununun 326. maddesinin 2. fıkrasının manevi tazminat davaları yönünden Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline, kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasından başlayarak 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmesi ve henüz yürürlüğe girmemiş olmakla birlikte hukuka aykırı olduğu belirlenmiş olan bir kanun hükmünün uygulanmasının mümkün olmaması nedenleri ile red edilen kısım yönünden davalı lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;

A-Davacı ...tarafından davalılar ... Sigorta Anonim Şirketi ve Karayolları Genel Müdürlüğü hakkında açılan maddi tazminat davasında;

1-Davanın feragat nedeni ile REDDİNE,

2-Harçlar Kanununun 22. maddesi ve 2025 yılı Harçlar Tarifesinin 1 sayılı Yargı Harçları Tarifesinin A,III/2-a maddesi gereğince alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcının ilk celseden sonra davadan feragat edilmesi göz önünde bulundurularak 1/3'ü olan 205,13 TL'nin davacı tarafından maddi tazminat talebi için yatırılan 67,47 TL peşin harçtan mahsubu ile alınması gereken 137,66 TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak Hazine'ye gelir KAYDINA,

3-Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yapılan 1 adet vekalet harcı 25,80 TL ve 1 adet vekalet pulu 40,30 TL olmak üzere toplam 66,10 TL yargılama giderinin Hukuk Muhakemeleri Kanununun 312. maddesinin 1. fıkrası gereğince davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yapılan diğer yargılama giderlerinin yeni vekaletname sunulması için yapılması ve davacının sebebiyet vermemesi nedeni ile davalı üzerinde BIRAKILMASINA,

4-Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi kendini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Kanununun 168. maddesinin son fıkrası gereğince hüküm verildiği tarihte geçerli olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 6. maddesine göre ön inceleme tutanağı imzalanmasından sonra davadan feragat edilmesi ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13. maddesinin 1. fıkrası ve 2. kısmına göre dava değeri göz önünde bulundurularak hesaplanan 100,00 TL vekalet ücretinin Hukuk Muhakemeleri Kanununun 312. maddesinin 1. fıkrası gereğince davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

5-Davalı Karayolları Genel Müdürlüğü kendini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Kanununun 168. maddesinin son fıkrası gereğince hüküm verildiği tarihte geçerli olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 6. maddesine göre ön inceleme tutanağı imzalanmasından sonra davadan feragat edilmesi ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13. maddesinin 1. fıkrası ve 2. kısmına göre dava değeri göz önünde bulundurularak hesaplanan 100,00 TL vekalet ücretinin Hukuk Muhakemeleri Kanununun 312. maddesinin 1. fıkrası gereğince davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

6-Arabuluculuk bürosu tarafından yapılıp Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan 1.640,00 TL arabuluculuk giderinin maddi tazminat talebi için yapılan 231,24 TL'sinin Hukuk Muhakemeleri Kanununun 312. maddesinin 1. fıkrası ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 13. ve 14. fıkraları gereğince davacıdan alınarak Hazine'ye gelir KAYDINA,

B-Davacılar ..., ..., ..., ..., ..., ...ve ... tarafından davalı Karayolları Genel Müdürlüğü hakkında açılan manevi tazminat davasında;

1-Davacı ... tarafından açılan davanın kısmen KABULÜNE, kısmen REDDİNE,