5. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, davacının emekli işçiye ödediği kıdem tazminatının hizmet sözleşmeleri gereği yüklenici şirketlerden rücuen tahsilini konu alan davanın gerekçeli kararı.
Özet: Davacı kurum, emekli olan bir işçiye ödediği 412.243,27 TL kıdem tazminatını, davalı yüklenici şirketlerle imzalanan hizmet sözleşmeleri ve teknik şartnamelerdeki hükümler uyarınca tüm işçilik ödemeleri ile sorumlulukların yüklenicilere ait olduğu, kendisinin hiçbir yükümlülüğü bulunmadığı gerekçesiyle rücuen talep etmiş; davalılar ise tebligata rağmen davaya cevap vermemiş, bilirkişi raporu ve sözleşme maddeleri ile davacının talebi desteklenmiştir.

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/854 Esas - 2026/427

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
...
5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/854 Esas
KARAR NO : 2026/427
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 13/10/2025
KARAR TARİHİ : 12/06/2026
GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 16/06/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirketler işçisi, Bekir Dumlupınar'ın, 29.02.2024 tarihi itibariyle emekliye ayrılması nedeniyle müvekkili Kurum tarafından kendisine 25.04.2024 tarihinde 412.243,27 TL kıdem tazminatı ödendiğini, davalılar ile müvekkili kurum arasında imzalanan hizmet sözleşmelerinin eki teknik şartnamelerde her türlü işçilik ödemelerinden yüklenicilerin sorumlu olduğunun hüküm altına alındığını, dava dışı işçinin ... Temizlik Hizm. Taahhüt Tic. Ltd.Şti bünyesinde gerçekleşen 3 yıl 8 ay 6 günlük çalışması için 129.084,41 TL, ... Temizlik Sosyal Hizm. İnş. Tur. Yemek San. Ve Tic. Ltd. Şti bünyesinde gerçekleşen 3 yıllık çalışması için 105.175,74 TL, ...grup Tahhüt A.Ş. Bünyesinde gerçekleşen 1 yıl 10 aylık çalışması için 64.274,08 TL olmak üzere, toplam 298.534,23 TL'nin tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılar usulüne uygun tebliğe rağmen davaya cevap vermemişlerdir.
Dava; dava dışı işçi Bekir Dumlupınar için davacının ödediği işçilik alacaklarının taraflar arasındaki hizmet sözleşmesi nedeniyle davacının davalılara rücuen tazminine ilişkindir.
Usulüne uygun dayanılan delillerden; dava dışı işçiye yapılan 412.243,27 TL'lik ödemeye ilişkin ödeme belgeleri, dava dışı işçiye ait işyeri unvanlı hizmet döküm cetveli dosyaya kazandırılmış, bilirkişi raporu alınmıştır.
Davacı şirket ile ... Grup Taahhüt Anonim Şirketi arasında 16.12.2011 tarihinde imzalanan İşçilik Hizmeti Alımına Ait Sözleşme Tasarısı (IKN:2011/145164) incelendiğinde;
Madde 7.1 Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin ilgili mevzuat gereğince yapılacak her türlü ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç giderleri, ssk primleri, sosyal güvenlik destek primleri ve işsizlik sigortası primi kesintisi gibi tüm ödemeler ile İş Kanunu ve diğer yasalardan doğan tüm sorumluluklar ve ayrıca İş kazası ve meslek hastalığı gibi sorumluluklardan oluşan giderler işin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti, giyecek giderleri sözleşme bedeline dahildir.
22.1. Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür.
Açık İhale Usul İhale Edilen Çevre Temizliği ve Düzenlenmesi İşçilik Hizmeti Alımında Uygulanacak İdari Şartname
25.1. İlgili mevzuat gereğince ödenecek her türlü vergi, sigorta, resim ve harç giderleri, verilecek teklif fiyata dahil edilecektir.
25.3. Teklif fiyata dahil edilecek giderler aşağıda belirtilmiştir.
25.3.4. SSK primleri, Sosyal Güvenlik Destek Primleri ve işsizlik sigortası primi kesintisi gibi tüm ödemeler ile İş Kanunu ve diğer yasalardan doğan tüm sorumluluklar ve ayrıca İş kazası ve meslek hastalığı gibi hususlardan doğan sorumluluklardan oluşan giderler.
... ... Çevre Temizliği ve Düzenlenmesi Hizmetleri Teknik Şartnamesi (02.01.2014-31.12.2015)
Madde 5-e) Yüklenici çalıştırdığı işçilerin her nevi ücret ve tazminat ödemelerinde tek sorumlu olup, İdarenin bu konuda hiçbir tükümlülüğü bulunmamaktadır. Yüklenici işçilerin kıdem tazminatı ve her türlü alacağını işçilerin banka hesaplarına ödediğini ve bunlara ait dekontları İdare'ye ibraz etmekle yükümlüdür.
2- Davacı şirket ile ... Grup Taahhüt Anonim Şirketi arasında 04.12.2013 tarihinde imzalanan İşçilik Hizmeti Alımına Ait Sözleşme Tasarısı (IKN:2013/125121) incelendiğinde;
Madde 7.1 Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin ilgili mevzuat gereğince yapılacak her türlü ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç giderleri, ssk primleri, sosyal güvenlik destek primleri ve işsizlik sigortası primi kesintisi gibi tüm ödemeler ile İş Kanunu ve diğer yasalardan doğan tüm sorumluluklar ve ayrıca İş kazası ve meslek hastalığı gibi sorumluluklardan oluşan giderler işin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti, giyecek giderleri sözleşme bedeline dahildir.
22.1. Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür.
Açık İhale Usulü ile İhale Edilen Çevre Temizliği ve Düzenlenmesi İşçilik Hizmeti Alımında Uygulanacak İdari Şartname
25.1. İlgili mevzuat gereğince ödenecek her türlü vergi, sigorta, resim ve harç giderleri, verilecek teklif fiyata dahil edilecektir.
25.3. Teklif fiyata dahil edilecek giderler aşağıda belirtilmiştir.
25.3.4. SSK primleri, Sosyal Güvenlik Destek Primleri ve işsizlik sigortası primi kesintisi gibi tüm ödemeler ile İş Kanunu ve diğer yasalardan doğan tüm sorumluluklar ve ayrıca İş kazası ve meslek hastalığı gibi hususlardan doğan sorumluluklardan oluşan giderler.
... ... Çevre Temizliği ve Düzenlenmesi Hizmetleri Teknik Şartnamesi (02.01.2014-31.12.2015)
Madde 5-e) Yüklenici çalıştırdığı işçilerin her nevi ücret ve tazminat ödemelerinde tek sorumlu olup, İdarenin bu konuda hiçbir tükümlülüğü bulunmamaktadır. Yüklenici işçilerin kıdem tazminatı ve her türlü alacağını işçilerin banka hesaplarına ödediğini ve bunlara ait dekontları İdare'ye ibraz etmekle yükümlüdür.
3- Davacı şirket ile ... Temizlik sosyal Hizmetler İnşaat turizm Yemek Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi arasında 2016-2018 yılları arası için imzalanan Hizmet Alımına Ait Sözleşme Tasarısı (IKN 2015/139829) incelendiğinde;
Madde 7.1 Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin ilgili mevzuat gereğince yapılacak her türlü ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç giderleri, ssk primleri, sosyal güvenlik destek primleri ve işsizlik sigortası primi kesintisi gibi tüm ödemeler ile İş Kanunu ve diğer yasalardan doğan tüm sorumluluklar ve ayrıca İş kazası ve meslek hastalığı gibi sorumluluklardan oluşan giderler işin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti, giyecek giderleri sözleşme bedeline dahildir.
Madde 8-
8.1. İhale dokümanı bu sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olup, idareyi ve yükleniciyi bağlar. Ancak sözleşme hükümleri ile ihale dokümanını oluşturan belgelerdeki hükümler arasında çelişki ve farklılık olması halinde ihale dokümanında yer alan hükümler esas alınır.
8.2. İhale dokümanını oluşturan belgeler arasındaki öncelik sıralaması aşağıdaki gibidir.
1-Hizmet İşleri Genel Şartnamesi
2-İdari Şartname
3-Sözleşme Tasarısı
6-Teknik şartname
22.1. Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür.
4- Davacı şirket ile ...Grup Taahhüt Anonim Şirketi arasında 14.02.2019 de imzalanan İşçilik Alımına Ait Sözleşme (IKN:2018/504987)
22.1. Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür.
Açık İhale Usulü ile İhale Edilen ... İşçi Hizmeti Alımında Uygulanacak İdari Şartname
22.1. Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür.
Madde 36 - Diğer hususlar
36.1. Yüklenicinin Sorumluluğu ile İlgili Hususlar
36.11. Sosyal Güvenlik Mevzuatı ile ber türlü İşçi ve işveren hakkındaki mevzuata göre işçi alınması, işçi haklarının ödenmesi, İşçi çıkarılması ve benzeri konularda tüm sorumluluk YÜKLENİCİ'ye ait olup, İDARE (...) sorumlu tutulmayacaktır.
36.1.2. YÜKLENİCİ firma tarafından çalıştırılacak İşçilerin; ücret ve her türlü İşçilik ödemeleri, SSK primleri, sosyal güvenlik destek primleri, ulaşımı (İşyerine geliş — gidiş) ve işsizlik sigortası primi kesintisi gibi tüm ödemeler ile İş Kanunu ve diğer yasalardan doğan tüm sorumluluklar ve ayrıca iş kazası ve meslek hastalığı gibi hususlardan doğan sorumluluklar da YÜKLENİCİ firmaya aittir.
Dosya kapsamı taraflar arasındaki hizmet sözleşmesi, teknik ve idari şartnameler ve SGK kayıtları ve 375 sayılı KHK ile değişiklik yapılmasına dair Kanunun 6. maddesi de değerlendirilerek davacının davalılara rücu edebileceği miktarın ödeme tarihi de belirtilerek rapor tanzim edilmek üzere bilirkişiye tevdi edilmiş, 07/05/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Cumhurbaşkanlığına bağlı Türkiye Varlık Fonu'na (TVF) ait olan bir kamu iktisadi teşebbüsü olduğu, taraflar arasındaki hizmet sözleşmelerinin personel çalıştırılmasına dayalı çalıştırılacak sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımları olduğu dikkate alındığında dava dışı işçinin çalışma süresinin bir bölümünün düzenlemede belirtilen tarih aralığını içerdiği ve bu ihalelere ilişkin sözleşmelerin bu tarih aralığında imzalandığı görüldüğünden işçinin bu işverenler nezdinde çalışma dönemine denk gelen kıdem tazminatı rücu miktarının tahsilinden vazgeçileceğinin değerlendirildiği, dosya kapsamında yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, huzurda görülmekte olan davaya konu ödemenin davacı Kurum ile davalı firmalar arasında imzalanmış sözleşmelerde işçilik alacaklarından alt işverenlerin sorumlu olacağına ilişkin hüküm bulunması nedeniyle mahkememizin takdirine (tam Veya yarıyarıya) göre rücu edilebileceği kanaatine varılması halinde 7573 sayılı "Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”un 6. Maddesi ile 4857 Sayılı İş Kanununa eklenen geçici 12. Maddede belirtilen ve tahsilinden vazgeçilen (11/9/2014 ile 15/10/2019 tarihi arasındaki (bu tarihler dahil) dönem de dikkate alınarak davacı Kurum'un davalı şirketten talep edebileceği tutarların mahkememizin takdirine göre; ... Temizlik Hizmetleri Taahhüt Ticaret Limited Şirketi'nin %100 sorumlu olduğu durumda 128.230,16 TL, %50 sorumlu olduğu durumda 64.115,08 TL olarak hesaplandığı rapor edilmiştir.
7166 sayılı Kanunla 4857 sayılı İş Kanunu'nun 112. Maddesine eklenen 5. Fıkra ve geçici 9. Madde ile “4734 ve 4735 sayılı Kanun hükmüne göre imzalanmış sözleşmeler kapsamında Kamu Kurum ve Kuruluşları ile alt işverenler arasında 11.09.2014 tarihinden sonra imzalanmış olan sözleşmeler gereği çalışan ve iş akdi kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona eren işçilere iş mahkemesi kararı veya 6552 sayılı Kanunla getirilen düzenleme uyarınca ödenen kıdem tazminatının alt işverenlere rücu edilebilmesi için sözleşmelerde mutlaka kıdem tazminatından alt işverenlerin sorumlu olacağına ilişkin hüküm bulunması gerektiği yönünde düzenleme getirilmiştir.
Ancak 7166 sayılı Kanunda yapılan bu değişiklikler Anayasa Mahkemesinin 19.09.2019 tarih 2019/42 ve 2019/73 sayılı Kararı ile iptal edilerek; Kamu Kurum ve Kuruluşları ile alt işverenler arasında imzalanmış Hizmet alım sözleşmelerinde işçi hak ve alacaklarından (kıdem tazminatı v il) yüklenicilerin sorumlu olacağına dahil düzenleme bulunması durumunda İş Mahkemesi kararları veya 6552 sayılı yasa gereği Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca işçilere ödenen toplam tutarların Alt Yüklenici firmalara rücu edilmesi gerekeceği, sözleşmelerde bu yönde bir düzenlemenin yer almaması durumunda ise işçilere ödenecek tutarlardan Kamu Kurum ve Kuruluşları ile alt işveren firmaların yarı yarıya sorumlu olacağı değerlendirilmiştir.
Bununla birlikte ... Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay'ın ilgili dairelerinin konuya ilişkin güncel tarihli kararları aşağıdaki gibidir.
... Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi'nin 13.11.2025 Tarih, 2020/1795 E. Ve 2025/971 K. sayılı emsal kesin kararında;
“ Somut olaydan açıklanacak olursa işçinin alt işverenler nesdinde çalıştığı, alt işverenlerin bu işçinin çalışması nedeniyle kar elde ettiği ve bu bağlamda işçinin alacaklarının ödenmesi noktasında hukuki ilişkiyle ilgisinin üst işverenden daha yoğun ve bundan elde ettiği yararın üst işverenden daha fazla olduğu anlaşılmaktadır. Üst işveren sözleşme ile taahhüt ettiği ödemeleri yapmıştır. Ona ilave bir yük yüklemenin hukuki bir dayanağı yoktur. Sözleşmede açık hüküm bulunmasa dahi Türk Borçlar Kanununun 167'nci maddesinin birinci fıkrasında ifadesini bulan “borçlar arasındaki hukuki ilişkinin hukuki niteliği” ibaresi gereği işçiye yapılan ödemenin tamamının alt işverene yükletilmesi üst işverenin sorumluğu cihetine gidilmemesi gerekir. Yukarıda açıklanan ilkeler kapsamında taraflar arasındaki sözleşmede açık hüküm bulunmasa dahi bedeli önceden kararlaştırılan iş yönünden davalıların işçilerinin işçilik alacaklarından iç ilişkide davalının sorumlu olduğunun (İş Hukuku prensiplerinden farklı olarak) kabulü gerekir.” gerekçesine yer vermiştir.
Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 17.05.2018 tarihli 2015/43264 E. 2018/5986 K. sayılı kararında;
“Dava konusu olayda da davacı ile davalı arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu'ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar. Bu düzenleme, işçi alacağının güvence altına alınması amacıyla yapılmış olup, sadece işçilere karşı bir sorumluluktur. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme
hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir. Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 167. (Mülga Borçlar Kanunu'nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi karalaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir.
İşte müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış is tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ... olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rücuen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir.
Bu açıklamalardan sonra somut olaya bakıldığında; taraflar arasında imzalanmış olan sözleşmenin 36.1.1. maddesinde “yüklenici çalışanlarının doğabilecek her türlü tazminat hakları yükleniciye aittir” hükmü getirilmiş olup, sözleşmenin eki niteliğindeki Teknik Şartnamenin 6/2. maddesinde “İşten çıkarma yüklenici tarafından yapılacaktır. İşçilerin bütün hakları yükleniciye aittir” hükmü bulunmaktadır. Tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, davacı asıl işveren olarak ... olduğu miktarın yarısını değil, tamamını davalıdan rücuen tahsilini talep edebileceğinin kabulü gerekir. O halde, mahkemece, Sözleşmenin 6/2. maddesi gözetilerek işçilere ödenen miktarın tamamından davalının sorumlu olduğu kabul edilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, aksine düşünce ile yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.” yönünde hükmüne yer verildiği görülmüştür.
Yüksek Mahkemenin son içtihatları, işçinin aynı asıl işverene ait işyerinde birden çok alt işveren nezdinde çalışmış olması halinde, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücretinden son alt işverenin tek başına, bunun dışındaki tüm alacaklar yönünden her bir alt işverenin işçinin kendisinde çalıştığı süre ile sınırlı biçimde sorumlu olacağı yönündedir. Ayrıca alt işverenler, asıl alacakların fer'ileri niteliğindeki faiz, yargılama gideri vb. kalemlerden de asıl alacaktan sorumlu oldukları oranda sorumlu tutulacaklardır.
Bununla birlikte 29 Ocak 2026 tarihli ve 33152 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7573 sayılı "Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede;
Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 6. Maddesi ile 4857 Sayılı İş Kanununa eklenen geçici 12. Madde ile aşağıdaki düzenleme yapılmıştır.
“GEÇİCİ MADDE 12- 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanunun 8 inci maddesinin yürürlüğe girdiği 11/9/2014 ile 15/10/2019 tarihi arasında (bu tarihler dahil) 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemelerinden alt işverenlere rücuya konu tutarların söz konusu ihale sözleşmeleri kapsamında geçen kısmının tahsilinden vazgeçilir.
Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla birinci fikra kapsamında kamu kurum veya kuruluşları tarafından alt işverene rücu edilmek üzere yürütülen davalarda, birinci fikra uyarınca tahsilinden vazgeçilen kısım için ihtilafın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedilir. yargılama gideri ve vekâlet ücreti taraflar üzerinde bırakılır. İcra takiplerinde tahsilinden vazgeçilen kısma ilişkin olarak harç alınmaksızın düşme kararı verilir, takip giderleri ile vekâlet ücreti taraflar üzerinde bırakılır. Ancak, bu kapsamda alt işverene rücu edilerek takip ve tahsil edilmiş olan tutarlar, alt işverenler lehine hiçbir şekilde alacak hakkı doğurmaz ve tahsil edilmiş tutarlar iade edilmez.”
Bu düzenleme ile 11.09.2014-15.10.2019 tarihleri arasında (bu tarihler dahil) 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca imzalanan ihale sözleşmelerinden bahsedilmekte olup, ihale sözleşmesinin bu tarihler arasında ve bu tarihler dahil imzalanması halinde işçilere yapılacak kıdem tazı ödemelerinin bu döneme düşen rücu kısmının tahsilinden vazgeçileceği belirtilmektedir. 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi aşağıdaki şekildedir.
“Bu Kanun kapsamındaki idarelerce mal veya hizmet alımları ile yapım işleri için ihaleye açıklamadan önce aşağıda belirtilen hususlara uyulması zorunludur:
c) (Değişik: 20/11/2017-KHK-696/83 md. Aynen kabul: 1/2/2018-7079/78 md.)
1) 5018 sayılı Kanuna ekli (1), (11), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri (MİT Müsteşarlığı hariç) ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (1) sayılı listede yer alan idarelerin merkez ve taşra teşkilatları, il özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketler; merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumu, fon, kefalet sandığı, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, gençlik hizmetleri ve spor il müdürlüğü, mahalli idare ve şirket bütçelerinden veya döner sermaye bütçelerinden, anılan liste kapsamındaki diğer idareler için ise kendi bütçelerinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapamaz ve buna imkân sağlayan diğer mevzuat hükümleri uygulanmaz.
2) Bu bendin uygulanmasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; bu Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70'lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımlarını ifade eder. Mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan, yıl boyunca devam eden, niteliği gereği süreklilik arz eden ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı park ve bahçe bakım ve onarımı ile çöp toplama, cadde, sokak, meydan ve benzerlerinin temizlik işlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilir. Hizmet alım sözleşmesi kapsamında niteliği birbirinden farklı hizmet türlerinin bulunması halinde personel çalıştırılmasına dayalı olup olmama yönünden yapılacak değerlendirme her hizmet türü için ayrı ayrı yapılır. Danışmanlık hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilmez.
Yukarıda yazılı açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; ayrıntılı, açıklamalı ve denetime elverişli bulunarak hükme esas alınan rapor ile; davalı şirketlerin sorumluluklarına ilişkin hesaplama yapılmış, davalı şirketlerin sorumluluk miktarları dönemsel olarak tespit edilmiştir. Dosyada mevcut sözleşme ve şartnamelerde ödenen işçilik alacaklarından davacı asıl işverenin sorumlu olacağına dair açıkça bir hüküm bulunmamaktadır. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; davalı yüklenicilerin işçisi olması, sözleşme ücretine; işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin, işçileri çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulünün gerekeceği, buna karşılık 7573 sayılı Kanunun 6. Maddesi ile 4857 sayılı İş Kanuna eklenen Geçici 12. Madde uyarınca davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından davacının 4734 sayılı Kanunun 62. Maddesinin birinci fıkrasının e bendi uyarınca imzalanan ihale sözleşmesi ile hizmet alması dikkate alındığında, 11.09.2014 ile 15.10.2019 tarihleri arasında imzalanan sözleşmeler nedeni ile yasa gereği tahsilinden vazgeçilen kıdem tazminatı ve ferisinin , rücuya esas alınmayacağından, bu hususa ilişkin düzenlenen bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır. Buna göre davacı ile davalılardan 11.09.2014 ile 15.10.2019 tarihleri arasındaki imzalan sözleşmeler nedeni ile ödenen kıdem tazminatı yönünden yasa gereği davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve yasa kapsamı dönemine denk gelen rücuya tabi alacak kalemi yönünden taraflar lehine yargılama gideri ve vekalet ücreti takdir edilmemiş , 11.09.2014 ile 15.10.2019 tarihleri arasında imzalanmayan sözleşmeler nedeniyle davacı yanın rücuya tabi işçilik alacak tutarının ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE;
2-Davalı ... Temizlik... Ltd. Şti yönünden açılan davanın kabulü ile; 128.230,16 TL'nin ödeme tarihi olan 25/04/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Temizlik... Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Diğer davalılar bakımından açılan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
4-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 8.759,40 TL karar ve ilam harcının 5.098,22 TL peşin harcından mahsubu ile bakiye 3.661,18 TL harcın davalı ... Temizlik... Ltd. Şti'den tahsili ile Hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan 3.232,50 TL tebligat-müzekkere gideri ve 8.000,00 TL bilirkişi 615,40 TL olmak üzere toplam 11.847,9 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul oranları dikkate alınarak takdiren, 5.082,74 TL'sinin davalı ... Temizlik... Ltd. Şti'den tahsili ile davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı ... Temizlik... Ltd. Şti'den tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı tarafından yatırılan peşin harç 5.098,22 TL harcın davalı ... Temizlik... Ltd. Şti'den tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Davacı vekille temsil olunduğundan kabul edilen miktar üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Temizlik... Ltd. Şti'den tahsili ile davacıya verilmesine,
09-Davalı ... Temizlik... Ltd. Şti vekille temsil olunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
10-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin kısmi kabul oranına göre hesaplanan 2.055,6 TL'sinin davacıdan, 1.544,4 TL'sinin davalı ... Temizlik... Ltd. Şti'den alınarak hazineye irat kaydına,
11-HMK'nın 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının yatıran tarafa iadesine,
12-Diğer davalılar bakımından açılan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına kararı yönünden diğer davalılar vekille temsil olunmadığından ve yargılama gideri bulunmadığından bu hususlarda karar verilmesine yer olmadığına, esası hakkında karar verilmeyen alacak kalemleri yönünden davacı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına ,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.12/06/2026