ankara fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesinde, davacının tescilli markalarının ve ambalaj tasarımlarının kopyalandığı iddiasıyla davalı tasarımının hükümsüzlüğü ve sicilden terkini istenen bir dava.

Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde, davacının tescilli markalarının ve ambalaj tasarımlarının kopyalandığı iddiasıyla davalı tasarımının hükümsüzlüğü ve sicilden terkini istenen bir dava.

Özet: Uzun yıllardır tuzlu yiyecekler üreten davacı, davalının ambalaj ve logo tasarımlarının, kötü niyetli bir şekilde kendi tescilli markaları ve daha önce kamuya sunulmuş tasarımlarından kopyalandığını, yenilik ve ayırt edicilik vasfı taşımadığını, tüketiciler nezdinde karışıklık yaratma ihtimali bulunduğunu belirterek davalının tasarım tescilinin hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini talep ederken; davalı ise kendi markalarının davacınınkilerden farklı olduğunu, tüketicide karıştırılma ihtimali bulunmadığını, faaliyet alanının başlıca Irak olduğunu, kötü niyetli olmadığını ve davacının hukuki yararının olmadığını iddia ederek davanın reddini istemiştir.

T.C. ANKARA 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

T.C.

ANKARA

2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

TÜRK MİLLETİ ADINA

ESAS NO : 2025/206

KARAR NO : 2025/486

....

DAVA : Tasarım Hükümsüzlüğü

DAVA TARİHİ : 08/09/2021

KARAR TARİHİ : 27.11.2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 28.11.2025

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan tasarım hükümsüzlüğü istemli davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

DAVA :

Davacı vekili dilekçeleriyle özetle, müvekkilinin...'nın tuzlu yiyecekler üreten ve bunları pazarlayan bir şirket olarak 1973 yılında Yunanistan'da kurulduğunu, 1991'de ayrı ayrı paketlenmiş ve fırınlanmış uzun raf ömrüyle.... nezdinde, 29 ve 30. sınıf mallar üzerinde tescilli 22.07.2014 tarih ve .... sayılı, 30. sınıf mallar üzerinde tescilli 12.01.2016 tarih ve .... sayılı ve 30. sınıf mallar üzerinde tescilli 12.01.2016 tarih ve 2015 24888 sayılı markaların sahibi olduğunu, müvekkili şirketin, marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden ürünlerin tespiti için ürünün üreticisi olduğunu tespit ettikleri şirketlere 29 Kasım 2019 tarihinde ihtar göndererek üretimin durdurulmasını talep ettiklerini, üretici şirketlerin cevabi ihtarnamesinde davalı ... Gıdayı distribütör olarak göstermesi üzerine, bu şirketlerin ürünlerin davalı tarafından sipariş edildiğini ve davalı tarafından.... Şirketi için dağıtıldığını bildirdiklerini, bu ticari ilişkiyi gösteren faturaları müvekkiline gönderdiklerini, üretici şirketlerin bu kapsamdaki iletişimlerinde .... paket dizaynından da sorumlu olduğunu ve bu kapsamda davalıyı müvekkilinin ihtarından haberdar ettiklerini, dava konusu davalı tescilinin müvekkilinin tescilli tasarımlarıyla karıştırılma ihtimalinin bulunduğunu, davalının kötü niyetliği olduğunu, davalıdan çok daha önce müvekkili tarafından davaya konu ambalaj tasarımlarının kullanıldığını, kamuya sunulduğunu, kamuya sunulan tasarım ile tescile konu tasarım arasında çok küçük farkların ayniyete engel olmaya yetmediğini, müvekkiline ait tesciller dikkate alındığında davaya konu ambalaj tasarımlarının kullanıcı nezdinde de genel izlenim itibarıyla belirgin bir farklılık yaratamadığını, davaya konu davalı tasarımının, tasarım hukuku anlamında yenilik ve ayırt edicilik kriterlerine haiz olmadığını, davalı tasarımı ile müvekkiline ait tasarımın gözde ve zihinde bıraktıkları bütünsel izlenim itibariyle çok benzer olduğunu, fiili kullanımda bu benzerliğin çok daha ileri gideceğini, davalının müvekkilinin tasarımlarından haberdar olduğunu ve tasarımlarında yer alan görsellerin, müvekkilinin Türkiye ve dünyadaki marka tescillerinde yer alan fiili kullanımlarını birebir kopyaladığını, görseller karşılaştırıldığında, davaya konu tasarımda yer alan .... logosu ile müvekkilinin .... markasının, karıştırma ihtimali yaratacak surette benzer olduğunu, davaya konu markanın tıpkı müvekkilinin markasında olduğu gibi kırmızı bir küre şeklinin merkezine beyaz stilize harflerle marka kelime unsurunun konulması ile oluşturulduğunu, davaya konu markanın, müvekkilinin markasındaki gölgelendirme, ışıklandırma ve yazı tipi unsurlarını dahi birebir aynen kopyaladığını, hatta kelime unsurlarının pozisyonları ve gölgelendirmelerinin dahi birebir aynen kopyalandığını beyan ederek davalıya ait.... sayılı tasarım tescilinin, yenilik ve ayırt edici nitelikten yoksun olması ile müvekkiline ait "..." markasının haksız bir şekilde kullanımını ihtiva etmesi nedeniyle SMK m. 77 uyarınca geçmişe etkili olarak hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP :

Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; müvekkilinin markalarının davacının markalarından başlı başına farklı markalar olduğunu, genel görünüm itibariyle de benzerliğin olmadığını, tüketici nezdinde de karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, mal sınıfları yönünden de farklılığın olduğunu, davacının markalarının sadece 30. sınıf mallar için kullanılmakta iken, müvekkilin markalarının 30. ve 32. sınıf mallar için kullanıldığını, oldukça geniş yelpazedeki ürün ve ürün çeşitlerini kapsayan 30.sınıf mallar için davacının sınıfların aynı olduğunu ileri sürmesinin hiçbir hukuki ve yasal dayanağının bulunmadığını, müvekkili şirketin Türkiye'de değil, Irak ülkesinde faaliyet gösterdiğini, raf görüntülerinden de anlaşılabileceği gibi, müvekkilinin Irak'ta çeşitli marketlerle anlaşma yaparak kendi ürünlerinin satımı için raflar kiraladığını, bu kapsamda da müvekkilinin geniş yatırımlarının bulunduğunu, Türkiye'de müvekkilin bu yönlü satışı olmadığından davacının işbu davada hukuki yararı ve hukuki dayanağının bulunmadığını, müvekkilinin kötü niyetli olmadığını, Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 6. ve 25. Maddeleri gereğince hükümsüzlük nedeninin de söz konusu olmadığını, müvekkilinin de markasının da Irak ülkesinde yapılan yatırımlar dolayısıyla tanınmışlık düzeyine ulaştığını iddia ile davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davanın açılmasını müteakip yargılamaya katılan tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, bilirkişi raporu alınmış, tahkikat icra olunmasını müteakip, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yazı İşleri Yönetmeliği'nin 41/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

GEREKÇE :

Davacı ve davalı arasındaki uyuşmazlık, davaya konu tasarımın davacı tasarımları karşısında yeni ve ayırt edici olup olmadığı, davacı tasarımına benzer olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DEĞERLENDİRMELER

Ambalaj tasarımını şekillendiren kriterler arasında, geleneksel formların baskınlığı, malzemenin olanak sağladığı form, ergonomi, moda olan diğer tasarımlar ve üretim kolaylığı geldiği, ambalajın üzerinde yer alacak grafik tasarımını sınırlayan çok fazla kriter bulunmadığı,

Dolayısıyla dava konusu ambalaj grafiği tasarımında seçenek özgürlüğünün çok geniş olduğu,

BİLGİLENMİŞ KULLANICI

Bilgilenmiş kullanıcı, söz konusu tasarımı havi ürünün doğası ve görünümü hakkında bilgi sahibi olan ve daha önce o ürünü belli bir süre kullanmış, başka bir deyişle ürün hakkında deneyimi olan kişi olduğu, bu kişi bir tasarım uzmanı olmayıp, bilgilenmiş bir kullanıcı olduğu, ürünün türüne göre bilgilenmiş kullanıcı, nihai tüketici olabileceği gibi ara tüketici de olabileceği, örneğin, bir mobilya takımı için ev hanımı, nihai tüketici olarak bilgilenmiş kullanıcı olabileceği gibi, otomobil yağını değiştirmeye yarayan bir huni için oto tamircisi de ara tüketici sıfatıyla bilgilenmiş kullanıcı kategorisine gireceği,

Dava konusu ambalaj grafiği olup, bu ürünü satın almak isteyen kişilerin bilgilenmiş kullanıcı olduğu,

Dava konusu .... sıra numaralı tasarım ile .... sıra numaralı markaların karşılaştırıldığında,

Bir tarafta dar diğer tarafta geniş kırmızı bant, orta kısımda açık renk zemin, ucu kırık sağa bakan gölgeli kruvasan görseli, beyaz gölgeli marka/logo, kruvasan görselinin sağ üst kısmında yer alan el yazısı yazı tipi ile yazılmış "...." ibaresi, fındık ve kakao görseli ortak özellikleri olduğu, aralarında kırmızı bantların geniş olanın sağda yer alması, bantların dalga şeklinde olması, logonun ambalaja oranı ve konumu, .... sıra numaralı tasarımda farklı ibarelerin de yer alması, .... sıra numaralı markada sadece kakao görseli, .... sıra numaralı markada sadece fındık görselinin bulunması, ve kruvasanın kırık ucunun görselde yer almadığı,

...." markalarının alt kısmı gölgeli, üst kısmında ışık parlaması olan kırmızı küre, gölgeli beyaz büyük rakam, gölgeli beyaz küçük metin gibi ortak özellikleri olduğu, aralarında yazı tipi, küçük metnin yerleşimi, metinlerin küresel yüzeye uyumu gibi farklılıkların mevcut olduğu, ayrıca ...." markaları arasında rakam (7 / 52) ve metin (gün / hafta) farklılıkların da mevcut olduğu, ancak bu farklılıkların da benzer semantik içerikte kaldığı,

Benzerliklerin yanında farklılıkların, tasarımcının seçenek özgürlüğü de göz önünde bulundurulduğunda, davalının tasarımına bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim açısından yenilik ve ayırt edici nitelik kazandıramadığı ve davalı tasarımının hükümsüzlük koşullarının oluştuğu,

.... sıra numaralı markaları karşılaştırıldığında, tasarımların bilgilenmiş kullanıcı gözündeki genel izlenimleri farklı olduğu, tasarımların üzerinde yer alan markaların benzer olduğu,

.... sıra numaralı markalar karşısında yeni ve ayırt edici olmadığı,

....sıra numaralı tasarımda kullanılan markanın ....sıra numaralı markalar karşısında yeni ve ayırt edici olduğu,

.... sıra numaralı markaya çok benzer olduğu kanaatlerine varılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Verilen kararın taraf vekillerince istinaf edildiği ve .... sayılı ilamıyla,

Dava, tasarım hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Tasarımım hükümsüzlük hâlleri SMK'nın 77. maddesinde düzenlenmiş olup, maddenin birinci fıkrasında, "55 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56 ncı ve 57 nci maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58 inci maddenin dördüncü fıkrası ve 64 üncü maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu, başvurunun kötüniyetle yapıldığı ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği ispat edilmişse", mahkemece tasarımın hükümsüz kılınacağı hüküm altına alınmıştır. Somut olayda davacı tarafça, davalıya ait tasarımın yeni ve ayırt edici olmadığı, başkasına ait bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz olarak kullanıldığı ve tasarım tescilinin kötü niyete dayandığı ileri sürülmüş, ilk derece mahkemesince ise dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, .... nolu tasarımın yeni ve ayırt edici olmadığı, bunun dışında kalan tasarımların ise yeni ve ayırt edici olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Ancak, davacı tarafça... sayılı tescilli markaları dışında gerek dava dilekçesinde gerekse de 15.09.2022 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde, fiili kullanıma konu ettikleri önceki tarihli ambalaj görsellerine dayanılmış olup, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, söz konusu ambalaj tasarımları yönünden bir değerlendirme yapılmamıştır. Bu durumda, dava konusu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini haiz olup olmadıkları yönünden, davacı tarafça dayanılan ambalaj görsellerinin de değerlendirilmesi, bu kapsamda öncelikle söz konusu ambalaj görsellerinin, dava konusu tasarımdan daha önce kamuya sunulup sunulmadıklarının tespiti, şayet daha önce kamuya sunulmuş iseler anılan ambalaj görselleri karşısında dava konusu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşıyıp taşımadığı hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılması, ayrıca tasarımlar yönünden mutlak yenilik kriterinin resen incelenmesi gerektiğinden, bilirkişiden bu hususta da inceleme yapılmasının istenilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde yetersiz bilirkişi raporuna dayalı olarak ve tarafların bu rapora itirazları da giderilmeksizin karar verilmesi doğru olmamıştır.

Öte yandan, davacı tarafça dava konusu tasarımda, bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz olarak kullanıldığı ve söz konusu tasarımın tescilinin kötü niyetli olduğu ileri sürülmesine rağmen, ilk derece mahkemesince bu iddialar yönünden bir inceleme ve araştırma yapılmadığı gibi gerekçeli kararda da bu yönlerden bir değerlendirmeye yer verilmemiştir. Oysa, HMK'nın 297/1-c maddesi uyarınca hükümde, taraflar arasındaki çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delillerin, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesinin, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin yer alması zorunludur. O halde ilk derece mahkemesince, davacı tarafın anılan iddiaları üzerinde durulup, değerlendirme yapılması gerekirken, bu yönden hiçbir delil toplanmaması ve değerlendirme yapılmaması da doğru görülmemiştir.

Kabule göre de, tasarım hükümsüzlüğü davasında, hükmün ilanının yasal dayanağı bulunmamasına rağmen ilk derece mahkemesince hükmün ilanına karar verilmesi de yerinde olmamıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, somut uyuşmazlığın çözümünde esasa etkili delil niteliğinde olan hususların değerlendirilmediği anlaşıldığından, taraf vekillerinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülebilmesi için mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.

" biçimindeki gerekçeler ile mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Mahkememizce istinaf ilamı doğrultusunda dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.

İNCELEME ve DEĞERLENDİRMELER;

SMK’ya göre “Tasarım, ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür” (SMK md. 55/1). Maddede bahsi geçen görünüm sadece gözle görülüp fark edilen görünüm olmayıp, insanın beş duyusu ile algılayıp farkına varabileceği ve maddede “her türlü bütün” olarak tanımlanan görsellerdir. Söz konusu davada olduğu gibi ürüne ait görünümün bıraktığı genel izlenimin tamamı 55. maddedeki “görünüm” ifadesi içinde değerlendirilmelidir.

Yine aynı Kanunun 56/1 maddesi gereğince, bir tasarımın tescil edilebilmesi için “yenilik” ve “ayırt edici nitelik” kriterlerini taşıması gerekmektedir. “Yenilik” kriteri madde 56/4’de “Bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorlarsa aynı kabul edilir” şeklinde tanımlanmıştır.

“Ayırt edici nitelik” kriteri ise madde 56/5’de “Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim; başvuru veya rüçhan tarihinden önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir” şeklinde tanımlanmıştır.

BİLGİLENMİŞ KULLANICI: Ayırt edici niteliğe ilişkin olarak değinilmesi gereken bir diğer husus, “bilgilenmiş kullanıcı” kavramıdır. Bilgilenmiş kullanıcı; tasarımı kullanarak bilgi sahibi olmuş, tasarımı tanıyan, deneyim sahibi kullanıcı olarak tanımlanmaktadır. Bilgilenmiş kullanıcı olarak tespit edilen kişilerin birer uzman olmadıkları kabul edilmekte; aksine daha önce ilgili tasarımla karşılaşmış olağan bir kullanıcı olması gerekmektedir. Gerçekten de bilgilenmiş kullanıcı, söz konusu ürünün doğası, görünümü ve teknik olarak sahip olduğu zorunlu özellikleri hakkında bilgi sahibi olan ve başka bir deyişle ürün hakkında uzman kadar olmasa da temel düzeyde bilgi sahibi olan kişidir. Bu bağlamda bilgilenmiş kullanıcının her somut olay için ayrı ayrı tespit edilmesi gerekir. Bilgilenmiş kullanıcılar birer uzman olmayacakları için tasarımın detaylarındaki küçük farklılıklara dikkat etmeyecek ancak alım tercihlerini etkileyecek hususlarda yapılan değişiklikleri fark edebilecek kişilerdir. Somut olay için bilirkişilerce hipotetik bilgilenmiş kullanıcıyı emtianın geniş kitleler satın alacağı varsayımından hareketle paketli yiyecek/atıştırmalık bakımından piyasayı takip etmiş, deneyimli bir alıcı veya satış uzmanı olarak belirlemiştir. Bu kişi uzman değildir, ihtiyacı doğrultusunda farklı seçenekleri gözeten ve tercihte bulunacak birisidir.

SEÇENEK ÖZGÜRLÜĞÜ: Yine aynı Kanunun 56/6 maddesinde “Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır.” ifadesi geçmektedir. “Seçenek özgürlüğü” ibaresiyle kastedilen, tasarımcının tasarımına ayırt edici nitelik kazandırabilmesi için bir serbest hareket alanının bulunmasıdır. Bunun değerlendirilmesi nesnel olup, kişiden kişiye değişmez. Bir tasarım ne kadar seçenek özgürlüğü taşıyorsa, o kadar hukuki korumayı hak eder. Bir başka ifadeyle seçenek özgürlüğü, tasarımın uygulandığı ürünün işlevini yerine getirebilmesi için zorunlu olan tasarım unsurları dışında tasarım unsurlarının bulunması demektir. Seçenek özgürlüğü yoksa tasarımın korunması zaten mümkün değildir ki bu husus 6769 sayılı Kanunun 58/4-b-c maddelerinde, teknik fonksiyonunun gerçekleştirilmesi için zorunlu unsurların koruma kapsamı dışında kalması olarak açıkça ifade edilmektedir.

İncelemeye geçilmeden önce tasarım hakkına konu ürün olan ambalaj tasarımları bakımından tasarımcının seçenek özgürlüğünün de değerlendirilmesi gerekmektedir. Yapılan inceleme neticesinde, benzer başlıktaki örnekler incelendiğinde malzeme değişkenleri, ürün formları ve detayları tasarımcının seçenek özgürlüğü kapsamında değerlendirilmiştir.

Dava konusu ürünlerde teknik zorunluluk araştırması değerlendirildiğinde ürünlerin antropometrik ve fonksiyonel gerekçeler ile oluşan ölçü sınırları dışında tasarımda benzerliği zorunlu kılacak teknik bir zorunluluk bulunmamıştır.

Davacı vekili dilekçelerinin incelenmesi neticesinde davacının taleplerini tasarımın yenilik ve ayırt edicilik niteliğinin bulunmamasına, bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımı ve kötüniyet gerekçelerine dayandırdığı anlaşılmaktadır. Aşağıda, bu hükümsüzlük nedenleri bakımından davalıya ait aşağıda tescil bilgileri gösterilen tasarım incelenecektir.

YENİLİK VE AYIRT EDİCİLİK BAKIMINDAN İNCELEME

Davacının iddiası dava konusu ....tescil numaralı tasarımın davacı markaları nezdinde yenilik ve ayırt edicilik niteliklerinden yoksun olduğu yönünde olduğu anlaşılmaktadır. Aşağıda .... sıra numaralı tasarım ile .... sayılı markalar yenilik ve ayırt edicilik bakımından karşılaştırılacaktır. Ayrıca davacının önceki kullanımlarında yer alan görseller de karşılaştırmaya dahil edilmiştir.

Yapılan incelemede davacı markalarıyla davalı tasarımlarının yenilik ve ayırt edici nitelik açısından karşılaştırılması sonucunda davacı markalarıyla davalı tasarımlarından özellikle .... tescil numaralı tasarımın karşılaştırılabilir olduğu, zira diğer davalı tasarımlarının farklı renk kombinasyonları ve ambalaj içinde sunulan ürünün gösterilmesi nedeniyle yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini haiz olduğu,

Davalıya ait .... tescil numaralı tasarımda kullanılan renk, şekil ve unsurların biçimlendirmesinin benzer olduğu, sunulan ürünün ambalaj üzerinde yer aldığı, ambalaj üzerinde benzer şekilde çikolata kreması gösterildiği ve ürün yanında konumlandırıldığı, Croissant ifadesinin farklı renklerle olmakla birlikte benzer karakterlerle şekillendirildiği bu nedenle de .... sıra numaralı tasarımın bilgilenmiş kullanıcı nezdinde ayırt edici niteliği haiz olmadığı,

Davacının 30.06.2025 tarihli beyan dilekçesinde yer alan görseller ile yapılan karşılaştırma; Google görsel we sitesi kullanılarak yapılan araştırmada davacı vekilinin sunduğu görselin “en az 10 yıl”dır kullanıldığı ,

Yapılan incelemede, davalıya ait .... tescil numaralı tasarımda kullanılan renk, şekil ve unsurların biçimlendirmesinin benzer olduğu, sunulan ürün farklı olmakla birlikte, ambalaj üzerinde yer aldığı, ambalaj üzerinde benzer şekilde Hindistan cevizi gösterildiği ve ürün yanında konumlandırıldığı, .... sıra numaralı tasarımın bilgilenmiş kullanıcı nezdinde ayırt edici niteliği haiz olmadığı,

Google görsel we sitesi kullanılarak yapılan araştırmada davacı vekilinin sunduğu görselin “en az 10 yıl”dır kullanıldığı,

Yapılan incelemede, davalıya ait ... tescil numaralı tasarımda kullanılan renk, şekil ve unsurların biçimlendirmesinin benzer olduğu, sunulan ürünün ambalaj üzerinde yer aldığı, ambalaj üzerinde benzer şekilde ürünlerin yer aldığı bu nedenle de .... sıra numaralı tasarımın bilgilenmiş kullanıcı nezdinde ayırt edici niteliği haiz olmadığı,

Google görsel we sitesi kullanılarak yapılan araştırmada davacı vekilinin sunduğu görselin “en az 10 yıl”dır kullanıldığı,

Yapılan incelemede, davalıya ait .... tescil numaralı tasarımda kullanılan renk, şekil ve unsurların biçimlendirmesinin benzer olduğu, sunulan ürünün ambalaj üzerinde yer aldığı, ambalaj üzerindeki yazıların benzer karakterlerle şekillendirildiği bu nedenle de .... sıra numaralı tasarımın bilgilenmiş kullanıcı nezdinde ayırt edici niteliği haiz olmadığı,

Google görsel we sitesi kullanılarak yapılan araştırmada davacı vekilinin sunduğu görselin “en az 10 yıl”dır kullanıldığı,

Yapılan incelemede, davalıya ait ....tescil numaralı tasarımda kullanılan renk, şekil ve unsurların biçimlendirmesinin benzer olduğu, sunulan ürünün ambalaj üzerinde yer aldığı, ambalaj üzerindeki yazıların benzer karakterlerle şekillendirildiği bu nedenle de ..... sıra numaralı tasarımın bilgilenmiş kullanıcı nezdinde ayırt edici niteliği haiz olmadığı,

Resen yapılan ..... araştırmasında, Designview web sitesinde görsel ile yapılan araştırmada aşağıda bir kısmı gösterilen çok sayıda tasarım görüntülenmiş ancak mutlak yenilik kriterine etki edecek başkaca herhangi bir tasarıma ulaşılamamıştır.

BİR FİKRİ MÜLKİYET HAKKININ YETKİSİZ KULLANIMI;

SMK’nın tasarım hakkına ilişkin düzenlemelerine mehaz teşkil eden Tasarım Tüzüğü m. 25/1-e’de, SMK m. 77/1-a’da yer alan hükümsüzlük nedenine yer verilmiştir. Ancak bu madde sadece tasarımda bir ayırt edici işaretin yetkisiz kullanılmasını bir hükümsüzlük nedeni olarak düzenlemiştir. Tasarım Tüzüğü ayırt edici bir işaretin tasarımda kullanılmasına ilişkin hükümsüzlük nedeni bakımından birtakım şartların bir arada bulunması aranmaktadır. Buna göre, ayırt edici işaretin Topluluk veya ulusal mevzuat tarafından korunup korunmadığı, korumanın tasarım başvurusundan önce başlayıp başlamadığı, ayırt edici işaretin tasarımda kullanılıp kullanılmadığı ve ayırt edici işaretin sahibinin işaretin kullanımını yasaklama hakkına sahip olup olmadığı araştırılmalıdır. Bu araştırma konusu yapılacak şartlardan, .... nezdinde tescilli olduğu, tescilin davalı tasarım başvurusundan önce olduğu ve davacının ayırt edici işaretin kullanılmasını yasaklama hakkına sahip olduğu tespit edilmiştir. Somut olay bakımından ise, ayırt edici işaretin tasarımda kullanılıp kullanılmadığının incelenmesi gerekmektedir.

Davacının mesnet gösterdiği markaların araştırılması neticesinde markaların 29 ve/veya 30. Sınıflarda tescilli olduğu (29. Sınıf - Saklanmış ve kurutulmuş meyveler ve sebzeler (kuru üzümler, çekirdeksiz kuru üzümler, Frenk üzümleri), kristalize edilmiş meyveler (şekerli limon ve portakal kabuğu), hurmalar, kuru yemişler, her türden ve şekilden patates ürünleri (cipsler, kıtırlar, parmak patatesler, gevrekler, sosla kızartılmış patatesler); dondurulmuş meyveler, donmuş meyveler, meyve cipsleri, meyveli jöleler, meyve bazlı atıştırmalık yiyecek, reçeller, zencefil reçeli, marmelat, fıstık ezmesi, komposto, dilim ekmeklere sürülen ezme şeklinde (fındık ya da nugat ya da vanilya ya da başka lezzetlendiriciler içeren) yiyecekler, yenilebilir yağlar ve katı yağlar. / 30. Sınıf - Kakao ürünleri, vanilya ürünleri, buğday unu, yemeklik un, un, tahıllardan yapılan müstahzarlar (hayvan yemleri hariç), tahıllı barlar, tahıl bazlı atıştırmalık yiyecek, insanların tüketmesi için hazırlanan tahıllar (yulaf ezmeleri ve diğer tahıllardan yapılan tahıllı yiyecekler), mısır gevrekleri, patlamış mısır, nişastalı yiyecekler, ekmek yapmak için hazır ekmek pişirme karışımları; pastalar, küçük hamur işleri, tava kekleri, pasta hamuru, pasta tozu, pastalar için yenilebilir süslemeler, pirinç kekleri, pirinç bazlı atıştırmalık yiyecekler, pastalar için lezzetlendiriciler, ekmek, zencefilli ekmek, simitler, ekmek kırıntıları, her türlü ekmek ürünleri (cipsler, kıtırlar, galetalar), fındık ya da nugat ya da kakao kreması ya da vanilya ile doldurulmuş sandviçler, cipsler, rulolar, gofretler, gofret ruloları, İsviçre ruloları (sütlü krema dolgulu çikolatalı rulo pastalar), kuruvasanlar, magdalena kekleri (üzerinde toz şeker eritilen tek kişilik küçük kekler), strudel/meyve ya da peynir dolgulu bisküviler, pizzalar (saklanmış gıda olarak mevcut olanlar dahil yarı pişmiş pizzalar), peksimetler, atıştırmalık yiyecek ve kıtır olarak ekmek müstahzarları, hamur işleri ve şekerlemeler, hamur işleri, wafflelar, bademli şekerlemeler, badem ezmesi, bal, fondanlar, helva, krakerler, kurabiyeler, bisküviler, malt bisküvileri, petibör bisküviler, petifürler, süt içeren kahve içecekleri, çay bazlı içecekler, kakao ya da çikolata bazı, kalın dilim ve dolgu çikolata olarak çikolata (kaplaması), kuruyemişler ve/veya tahıl ürünleri ve/veya meyveler ve pirinç ile doldurulmuş çikolatalar, pralinler/tek lokmalık çikolatalı şekerlemeler, fındıklı şekerlemeler, badem ezmeleri, pudingler, meyan şekerleri, makaronlar/acıbadem kurabiyeleri, naneli şekerler, yumuşak şekerlemeler, çikolatalı yumuşak şekerlemeler, meyveli yumuşak şekerlemeler, karameller, çiğneme sakızları, sakızlı yumuşak şekerlemeler, meyveli ve şaraplı sakızlar, insanların tüketmesi için tıbbi amaçlı olmayan arı sütü); davacının mesnet gösterdiği markaların belirli bir bilinirlik seviyesine erişmiş olduğu ve bu sınıflar bakımından davalının tescilli tasarımının ve üzerinde sunumu yapılan görsellerden anlaşıldığı kadarıyla benzer mal/hizmet sınıflarında kullanıldığı anlaşıldığından aşağıda bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımı bakımından inceleme yapılmıştır.

Yapılan incelemede özellikle davacının mesnet gösterdiği markalardan ... unsurlu marka ile tasarımlar üzerinde kullanılan....bareli görselin karşılaştırılabilir olduğu,

Görsel karşılaştırmada her iki ifadenin de sayılardan oluştuğu, ingilizce terimlerin yer aldığı, kırmızı zemin ve beyaz rakam-harflerden oluştuğu, bu nedenle görsel anlamda benzerlik arz ettiği;

İşitsel karşılaştırmada seven days ve.... ifadelerinin her ikisininde ingilizce zaman dilimlerini belirttiği ve bu açıdan benzerlik arz ettiği;

Anlamsal olarak yine her ikisinde de belirli zaman dilimlerinin kullanıldığı anlaşılmaktadır.

Bu nedenlerle bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımı bakımından yapılan görsel, işitsel ve anlamsal incelemede ve ortalama tüketici nezdinde yapılacak değerlendirmede davalı tasarımlarının uygulanacağı ürünlerin işletmesel kökenlerinin, davacı markalarıyla aynı olduğu doğrultusunda bir izlenim uyandırabileceği,

KÖTÜNİYETLİ TESCİL İDDİALARI;

Tasarımlar bakımından kötüniyetli başvuru hallerinin nasıl değerlendirilmesi gerektiği konusunda genel geçer bir kural bulunmamaktadır. Buna karşılık “tasarım hakkının verdiği hak ve yetkiler dışında bu hakların başka amaçlarla kullanılması, başkasının tasarımından haksız yararlanmak veya gerçekte kullanmayıp yedekleme yapmaya, ticarete engel olmaya veya şantaja yönelik tasarımların tescil başvuruları kötüniyetli olarak değerlendirilebilir. Benzer şekilde koruma süresi biten bir esere veya yenilememe nedeniyle sona eren bir markaya ilişkin olarak tasarım başvurusu yapmak veya marka başvurusu reddedilen başvuru sahibinin başvurusunu tasarım başvurusuna dönüştürmesi gibi hâller, kötü niyetli tasarım başvurusu olarak değerlendirilebilecektir. Yanı sıra tanınmış bir markanın tanınmışlığından haksız yararlanma amacı taşıyan tasarım başvuruları başta olmak üzere, bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içeren tasarım başvurularının da doğası itibarıyla kötü niyetli olarak değerlendirilebilmesi mümkündür.

Yukarıda da belirtildiği üzere, kötüniyetli başvuru hallerinin değerlendirilmesi bakımından somut olayda tasarım hakkının verdiği hak ve yetkiler dışında bu hakların başka amaçlarla kullanılması, başkasının tasarımından haksız yararlanmak veya gerçekte kullanmayıp yedekleme yapmaya, ticarete engel olmaya veya şantaja yönelik bir başvuru veya koruma süresi biten bir esere veya yenilememe nedeniyle sona eren bir markaya ilişkin olarak tasarım başvurusu yapmak veya marka başvurusu reddedilen başvuru sahibinin başvurusunu tasarım başvurusuna dönüştürmesi gibi hâllerin bulunup bulunmadığına ilişkin olup davalının yukarıda belirtilen saiklerle hareket ettiği ispatlanamamıştır.

Netice itibariyle,

1-Davalı tasarımlarının davacı markalarıyla karşılaştırılması sonucunda .... tescil numaralı tasarımın davacı mesnet markaları karşısında ayırt edici niteliği haiz olmadığı;

2-Davacı önceki kullanımlarının dava konusu tasarımla karşılaştırılması sonucunda .... .... sıra numaralı tasarımların ayırt edici niteliği haiz olmadığı;

3-Mutlak yenilik incelemesinde davalı tasarımlarının mutlak yenilik niteliğini etkileyecek başkaca bir görsele ulaşılamadığı;

4-Bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımı bakımından davacının mesnet gösterdiği markalar ile davalının....numaralı tasarımlarında kullanılan .... ifadesinin benzerlik arz ettiği ve davalı tasarımlarının uygulanacağı ürünlerin işletmesel kökenlerinin, davacı markalarıyla aynı olduğu doğrultusunda bir izlenim uyandırabileceği;

5-Davacının hükmün ilanına ilişkin talebinin yasal dayanağının bulunmadığı,

6-Davacının kötü niyet iddialarının ispatlanamadığı anlaşıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M :

Davanın kabulüne,

Davaya konu.... sayılı tasarımın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 51/4.maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip resen .... gönderilmesine,

Alınması gereken 615,40.-TL harçtan, peşin alınan 59,30.-TL'nin mahsubu ile eksik kalan 556,10.-TL maktu ilâm harcının davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

Davacı kendisini vekille temsil ettirmesi sebebiyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 55.000,00.-TL maktu ücreti vekâletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Davacının bunun dışında yapmış olduğu aşağıda dökümü yazılı 21.933,00.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen davacıya iadesine (HMK m.333),

Dair, davacı ve davalı vekillerinin yüzlerine karşı, tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ... Adliye Mahkemesi'nde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.27.11.2025

Kâtip Hâkim ...

✍e-imzalıdır ✍e-imzalıdır

MASRAF DÖKÜMÜ Harçlar : 573,00.-TL

Gider Avansı : 21.360,00.TL

TOPLAM : 21.933,0‬0.-TL