2942 sayılı kanunla değişik 10. maddeye dayalı kamulaştırma bedeli tespiti ve tescili davasında faiz, objektif değer artışı, taşınmaz niteliği ve arta kalan kısmın değer azalışına ilişkin temyiz incelemesi.

2942 Sayılı Kanunla değişik 10. maddeye dayalı kamulaştırma bedeli tespiti ve tescili davasında faiz, objektif değer artışı, taşınmaz niteliği ve arta kalan kısmın değer azalışına ilişkin temyiz incelemesi.

Özet: Bu hukuki evrak, davacı idare tarafından açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı adına tescili davasına ilişkindir; ilk derece mahkemesinin davayı kabul kararının ardından her iki tarafın istinaf başvurusu üzerine, bölge adliye mahkemesi kamu düzeni gereğince ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak, kamulaştırma bedelinin ve bazı değerlendirme unsurlarının uygunluğunu korumakla birlikte, taşınmazın arta kalan bir kısmının yanlışlıkla iptal ve tescile konu edilmesi yerine sadece değer azalışına hükmedilmesi gerektiğini belirterek düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurmuş ve davayı kabul etmiştir; bu karar üzerine davacı idare tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

5. Hukuk Dairesi 2025/14985 E. , 2026/2186 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/1503 Esas, 2025/1343 Karar

KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

İLK DERECE MAHKEMESİ : Tekirdağ 5. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/286 Esas, 2025/139 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince taraf vekillerinin istinaf başvurularının kamu düzeni gereğince kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Tekirdağ ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 35... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalılara ödenmesine, kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalılara ödenmesine, kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmaz için %4 kapitalizasyon faizinin uygulanması mümkün olmadığı gibi %100 objektif değer artışı uygulanmasının doğru olmadığını, taşınmazın sulu arazi olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, arta kalan kısmın tescilde infazda tereddüt yaratacağını, davacı idare lehine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, tespit edilen kamulaştırma bedelinin çok fahiş olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava dilekçesindeki taleplerini aşar şeklide ve davalı müvekkillerinin bakiye kısmın kamulaştırılmasına yönelik itirazları yok sayılarak usul ve kanuna aykırı olarak karar verildiğini, taşınmazın konumu ve mevkii itibarıyla bedelinin emsallerine göre son derece düşük belirlenmiş olunması ve objektif artış oranının% 100 olarak düşük belirlenmiş olması, açılan davanın tarihinin 2024 yılı hüküm tarihinin ise 2025 yılı olmasına rağmen taşınmazın TL/m² hesabının geçmiş yıl verilerine göre yapılmış olmasının hatalı olduğunu, masrafların brüt gelirin 1/3'ünü geçmeyeceği yönünde kararların mevcut olduğunu, Yargıtay kararı doğrultusunda taşınmazın çıplak değerinin hesaplanması gerekirken bilirkişilerce bu hususa dikkat edilmeksizin rapor hazırlanması ve hükme esas alınmasının hatalı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hükme esas alınan münavebe ürünlerinin ve ilgili verilerin dosyaya kazandırılan İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün dava yılına ait olan resmi verileriyle uyumlu olduğu, dava konusu taşınmazın niteliği ve konumuna göre belirlenen objektif değer artırıcı unsur oranlarının ve taşınmazın kamulaştırılan alanın dışındaki kısma ilişkin değer düşüklüğü oranının yerinde olduğu, Anayasa Mahkemesinin iptal kararı sonrası açılan somut davada kamulaştırma bedeline dava tarihinden karar tarihine kadar kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz oranının uygulanmasında ve davacı idare lehine vekâlet ücreti verilmemesinde isabetsizlik görülmemekle birlikte, kamu düzeni gereğince yapılan incelemede arta kalan C harfli kısmın kamulaştırılmaksızın %50 değer azalışına hükmedilmesi nedeniyle bu kısmın davalılar adına olan tapu kaydının iptaline karar verilmemesi gerekirken bu kısım hakkında da iptal ve tescil hükmü kurulması doğru görülmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarım arazisi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.