sakarya asliye ticaret mahkemesinde incelenen, trafik kazası sonucu oluşan araç değer kaybı ve hasar onarım bedelinin zorunlu trafik sigortası genel şartları uyarınca ödenmesi talepli tazminat davası.

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinde incelenen, trafik kazası sonucu oluşan araç değer kaybı ve hasar onarım bedelinin zorunlu trafik sigortası genel şartları uyarınca ödenmesi talepli tazminat davası.

Özet: Bu dava, park halindeki davacıya ait Togg aracın geri manevra yapan başka bir araç tarafından çarpılması sonucu meydana gelen trafik kazasında oluşan maddi hasar ve değer kaybının tazmini talebiyle açılmıştır; davalı sigorta şirketi ise, yeni genel şartlara göre ekspertiz raporu sunulmamasını ve poliçe limiti dahilinde değer kaybı ödemesi yaparak hasar onarım bedeli için de limit ayırdığını belirterek davanın reddini, yargılama giderlerinin ve avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/ .... Esas - 2026/....

T.C.

SAKARYA

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/

KARAR NO : 2026/

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALI : 1-

VEKİLİ : Av.

DAVALILAR : 2-

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 24/03/2025

KARAR TARİHİ : 08/09/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 22/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

Davacı vekilinin 24/03/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle; sürücü ......idaresindeki 54 .... .... plakalı aracı ile Serdivan Unigarden B Blok Kız Yurdu Önündeki Park halinden geriye doğru çıkış yapmak istediğinde aracının arka kısımları ile arkasında park halinde bulunan 06 ... ... plakalı araca onun ön tarafından çarparak geriye doğru frenini kaydırarak 20 m kadar sürüklendiği ve yolun kenarında park halindeki araca arka kısımları ile çarparak durması neticesinde 41 ... ... plakalı TOGG aracın arka sağ ve yan köşesinde hasar oluşturduğu böylece maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği ve davacı taraf da buna istinaden kusuru olmadığı gerekçesi ile Araç Değer kaybı ve Hasar tutarı talep etmiştir.

Davalı ....Anonim Şirketi vekilinin cevap dilekçesinde özetle; 20.03.2020 tarih 31074 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar” göre A.5. inci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerinin; Maddi Zararlar Teminatı: Hak sahibinin bu Genel Şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır, değer kaybı talep edilmesi halinde tespiti, bu Genel Şart ekinde yer alan esaslara göre Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinde kurulacak sistem üzerinden sıra esasına göre atanan ilgili branşta ruhsat sahibi sigorta eksperleri tarafından yapılır.” şeklinde değiştirildiğini, ancak davacı tarafından EKSİST sisteminden atanmış bir eksper tarafından alınmış rapor sunulmadığını, davacı tarafın aracının kaza tarihinde Zurich Sigorta A.Ş tarafından kasko sigortalı olduğunu, hasar onarım bedelinin Zurich Sigorta tarafından karşılandığını ve taraflarına bu hususta 225.837,00 TL rücu edildiğini, yine taraflarına yapılan değer kaybı başvurusu sonucunda hesaplama yapıldığını ve 140.000,00 TL değer oluşacağının tespit edildiğini, bu iki tutarın toplamının 200.000,00 TL olan teminat limitlerini aştığından proporsiyon hesaplaması yapılarak 76.537,00 TL değer kaybı ödemesi ve 123.463,00 TL ....Sigorta’ya hasar onarım bedeli ödemesi yapılması kararlaştırıldığını, değer kaybı yönünden 76.537,00 TL ödeme yapıldığını hasar ödemesinin henüz yapılmadığını, ancak kalan limitin hasar ödemesi için ayrılması gerektiğinden ilgili davanın reddine karar verildiğini, sigorta şirketi tarafından tazminatın 04.04.2025 tarihinde ödendiğini, ödemenin ön inceleme aşamasında iken yapıldığını bu durumda A.A.Ü Tarifesi gereği ½ oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, aracın kazadan önceki hali göz önünde bulundurularak kaza tarihindeki rayiç değerine göre hesaplama yapılması gerektiğini, 04.12.2021 tarihinde ve 31679 sayılı resmi gazatede yayımlanan “Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar” ın uygulanması gerektiğini, 01.04.2020 Tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartlarda yapılan değişikliğe göre EKSİST sisteminden eksper ataması yapılmadan, yapılan başvurunun eksik evrak sayılması sebebi ile davanın usulden reddine, taraflarınca proporsiyon hesabına göre değer kaybı ödemesi yapılmış olduğundan ve kalan limit hasar ödemesine ayrıldığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, Reel piyasa şartlarına göre hesaplama yapılması halinde aracın kaza tarihindeki rayiç değeri, gerçek hasar tutarı ve kazadan önceki hali de dikkate alınarak hesaplama yapılmasına, genel şartlara göre hesaplama yapılması halinde 04.12.2021 tarihinde ve 31679 sayılı resmi gazate’de yayımlanan “karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarında değişiklik yapılmasına dair genel şartlar” uygulanmasına, değer kaybı yönünden bilirkişi incelemesi yapılması halinde dosyanın; 04.12.2021 tarihinde yürürlüğe giren karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası genel şartları uyarınca değer kaybının tespiti için konusunda uzman ve ehil bilirkişiler kanalı ile incelenmesine, yasal faiz işletilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davanın davalı şirket aleyhine sonuçlansa dahi dava açılmasına sebebiyet vermemiş olmamız nedeniyle karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Sigorta Gözetim Merkezine yazılan yazıya cevap verildiği, hasar dosyası ve eksper bilgilerinin dosyaya sunulduğu görülmüştür.

Davalı ....A.Ş.'ne yazılan yazıya cevap verildiği, 54 ... ... plakalı aracın 19/12/2024 tarihli kazaya ilişkin poliçe ve hasar dosyası bilgilerinin dosyaya sunulduğu görülmüştür.

....Sigorta A.Ş.'ne yazılan yazıya cevap verildiği, 41 ... .... plakalı araç için şirket tarafından açılan 1137635 numaralı hasar dosyası bilgilerinin dosyaya gönderildiği görülmüştür.

Türkiye'nin ....ve ....A.Ş. tarafından 41 ... .... plakalı araca verilen servis hizmetine ilişkin belgelerin dosyaya sunulduğu görülmüştür.

Sahibinden.com tarafından 19/12/2024 tarihine ait emsal araç fiyatlarının dosyaya sunulduğu anlaşılmıştır.

09/09/2025 tarihli celse (8) numaralı ara karar gereğince dosyanın trafik alanında uzman makine mühendisine tevdi edildiği bilirkişi tarafından raporun dosyaya ibraz edildiği anlaşılmıştır.

Adli trafik ve motorlu araç makine bilirkişisi .....'ın 28/10/2025 tarihli rapor ile; davacı taraf aracının (41 .... ...) bu vakada kusuru olmadığı ve kusur oranının %0 olduğunun tespit edildiği, davalı diğer yanın 06 ... ... plakalı aracın bu vakada kusuru olmadığı ve kusur oranının %0 olduğunun tespit edildiği, davalı yanın sigortaladığı 54 ... ... plakalı aracın bu vakada kusuru olduğu ve kusur oranının %100 olduğunun tespit edildiğini, davacı aracında hasar mevcut olduğunu, bunun tutarının KDV dahil olarak 225.837,30 TL + Faiz olduğunun tespit edildiğini, araç üzerinde oluşan Araç Değer Kaybının ADK=140.000,00 TL olarak tespit edildiğini, bu hesaplamanın sigortanın belirlediği ADK ile tam uyumlu olduğunu, 140.000,00 ana para olan ADK nın kaza tarihinden ödemenin yapıldığı 04.04.2025 tarihinde mahsuplaşması yapılarak kalan tutarının iş bu rapor tarihine kadar olan bakiyesinin 19.12.2024—04.04.2025 arasında ADK-140.000,00 TL'nin yasal faiz ve ana parası birlikte tutarının; Yasal Faiz=9.757,81 Ana para=140.000,00 , Toplam=149.757,81 TL, ADK ödemesi sigorta şirketi tarafından 04.04.2025 tarihli olarak yapıldığını, bu tarihte mahsuplaşma yapılırsa bakiye ADK=149757,81—76.537,00= 73.220,81 TL, bakiye ADK 04.04.2025 - 28.10.2025 arasında yasal faizi ile birlikte nihai tutarının ise; faiz tutarının= 9966,00TL ve ana paranın = 73.220,81 TL, Toplam Bakiye ADK alacağın= 83.187,00 -TL olduğunu, davacının Bakiye ADK bedelini tam olarak talep edebilir gözüktüğünü, sigortanın “hasar + ADK ödeme" sinin 200.000,00 TL olan araç başı ZMMS limitini çok aştığına ilişkin düzenlenen raporun dosyaya ibraz edildiği anlaşılmıştır.

Bilirkişi raporunun taraflara usulüne uygun tebliğ edildiği, davacı vekilinin rapora karşı itiraz ve beyanlarını içerir dilekçe ibraz ettiği anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin ıslah dilekçesi ibraz ettiği, ıslah dilekçesinin davalılara usulüne uygun tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava; haksız fiilden kaynaklanan değer kaybı bedeline ilişkin maddi tazminat davasıdır.

Taraflar arasındaki anlaşmazlık noktaalrının; 19.12.2024 tarihinde meydana gelen kazada kazaya karışan araçların kusur oranlarının ne olduğu, 41 ... ... plakalı araçta hasarın meydana gelip gelmediği, değer kaybının olup olmadığı, değer kaybı bedelinin davalılardan talep edilip edilemeyeceği hususundadır.

6098 s. TBK'nın 49/1. maddesinde, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlü olduğu belirtilmiştir. Yine aynı Yasanın 50/1. maddesinde zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altında olduğu düzenlenmiştir.

2918 s. Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesinde araç işletenin sorumluluğu, 90 ve devamı maddelerde ise zorunlu trafik sigortacısının sorumluluğu düzenlenmiştir. Buna göre bir motorlu taşıtın işletilmesinden dolayı ortaya çıkacak zararlardan dolayı işleten aynı zamanda sürücü değil ise sürücü ile birlikte müteselsil sorumlulukları bulunmaktadır. Sigorta şirketinin sorumluluğu ise kazadan dolayı poliçe ve teminat miktarı bakımından muteberdir.

Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 Tarih, Esas 2019/40, Karar 2020/40 Sayılı Kararı ile; a) Karayolları Trafik Kanun’un 90. Maddesinin Birinci Cümlesinin “...bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.” Bölümünde Yer Alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” İbaresi ile İkinci Cümlesinde Yer Alan “...ve genel şartlarda...” İbaresinin Anayasaya aykırı olduğundan oy çokluğu ile iptallerine karar vermiştir. Anayasa Mahkemesi'nin bu maddelerdeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu değer kaybı tazminatı öncelikle Karayolları Trafik Kanununun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanununun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenecektir. Bu kanunlarda açıkça düzenlenmiş hususlarda genel şartlar ile kanunun kapsamını daraltan yada genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartlar TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarıldığı için, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile genel şartların hükümleri uygulanacaktır. Anayasa mahkemesinin iptal kararı derdest olan eldeki davada da uygulanması gerekmektedir. Bu durumda; değer kaybının ZMMS Genel Şartlarına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir. (Sakarya BAM 3. HD 2021/1231 esas- 2022/757 karar,benzer yönde Yargıtay 17. HD'nin 2016/16876 E - 2017/12161 K sayılı, 27/12/2017 tarihli ve 2015/5301 E - 2017/11098 K sayılı, 28/11/2017 tarihli, YARGITAY 17. Hukuk Dairesi 2016/17525 esas- 2017/9448 kararları). Haksız fiil sorumluluğu içerisinde yer alan değer kaybı zararları tarafların kusur oranlarına göre belirlenecek olup makine mühendisi bilirkişi tarafından kusur oranının ve zarar miktarının doğru bir şekilde tespiti gerekir.

Somut olayda; davalı .....'ye ait diğer davalı .....'ın sevk ve idaresinde bulunan 54 ... ... plakalı aracın park halinde bulunan 06 ... ... plakalı araca çarpması ve bu aracın kontrolsüz şekilde sürüklenerek davacıya ait ve park halinde bulunan 41 ... ... plakalı araca çarpması sonucu 19/12/2024 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, meydana gelen kazaya ilişkin kolluk tarafından tanzim edilen 19/12/2024 tarihli kaza tespit tutanağına göre; kazanın oluşumunda 54 ... ... plakalı araç sürücüsü ....'ın kusurlu olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.

Dava konusu kaza hakkında kusur ve gerekli hesaplamalara ilişkin raporu tanzim etmek üzere dosya bilirkişiye tevdi edilerek rapor aldırılmış, 28/10/2025 tarihli rapor ile; 54 ... ... plakalı araç sürücüsü .....'ın %100 kusurlu olduğu, davacının ise kusursuz olduğu, kaza sonucu davacı tarafın aracındaki bakiye değer kaybı miktarının 73.220,81-TL olduğu tespit edilmiştir.

Kusurun değerlendirilmesine ve tazminat kalemlerinin hesaplanmasına yönelik alınan 28/10/2025 tarihli bilirkişi raporunun dosya içeriği ile uyumlu olduğu, mahkememizce hüküm kurmaya elverişli kabul edildiği, değer kaybı hesaplamasının Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 Tarih, Esas 2019/40, Karar 2020/40 Sayılı Kararı ile uyumlu bir şekilde yapıldığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak; davalı sigorta şirketi tarafından, dava konusu kazaya ilişkin davacı tarafa dava açıldıktan sonra 76.537,00-TL değer kaybı ödemesi yapılmıştır. Davalı sigorta şirketi tarafından teminat limitleri kapsamında ödeme yapıldığı ve davanın sigorta şirketi yönünden konusu kaldığı nazara alınarak davalı .....A.Ş. yönünden konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, HMK'nın 331/1. maddesi uyarınca yargılama giderlerinden sorumlu tutulmasına, diğer davalılar yönünden; davacı tarafından dosyaya sunulan 09/06/2026 tarihli talep artırım dilekçesi de dikkate alınarak davanın kabulü ile bakiye 73.220,81-TL değer kaybı tazminatının kaza tarihi olan 19/12/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ....ve ....'dan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davalı ....A.Ş. yönünden konusuz kalan dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

2-Diğer davalılar yönünden davanın KABULÜ ile 73.220,81-TL değer kaybı tazminatının kaza tarihi olan 19/12/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ....ve ....'dan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya VERİLMESİNE,

3-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 5.001,71-TL harçtan davacı tarafından yatırılan 615,40-TL peşin 1.234,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.849,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.152,31-TL karar ve ilam harcının davalılar .....'dan ve ....'den müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen (davalı .....A.Ş. sorumluluğunun 1.000,00-TL dava değeri ile sınırlı olmak üzere) alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan; 615,40-TL başvuru harcı, 615,40-TL peşin/nisbi harcı, 1.234,00-TL ıslah harcı, 8.000,00-TL bilirkişi ücreti, 3.706,00-TL tebligat, posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 14.170,80-TL'nin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6-Zorunlu arabuluculuk görüşmesinin sigorta şirketi açısından dava şartı olduğu, diğer davalılar bakımından zorunlu olmadığı gözetilerek; arabulucuk nedeniyle Hazine tarafından karşılanan 4.700,00-TL'nin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye irad kaydına,

7-Karar tebliğ giderleri karşılandıktan sonra kalan gider avansının karar kesinleşmesinden sonra talep halinde yatırana iadesine,

Dair; davacı vekilini yüzüne karşı verilen kararın, davacı vekiline tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 08/09/2026

Katip

e-imzalı

Hakim

e-imzalı