Otobüs kazasında yaralanan yolcuların kalıcı maluliyet nedeniyle maddi tazminat talebinin, ilk derece mahkemesince reddedilmesinin bölge adliye mahkemesince hatalı bulunarak temyiz incelemesi.
Özet: Otobüs kazasında yaralanan yolcuların otobüs işletmecisine karşı açtığı maddi ve manevi tazminat davasında, davacılar kalıcı maluliyet ve bakıcı gideri gibi taleplerde bulunurken, davalı müterafik kusur iddiasıyla savunma yapmış; ilk derece mahkemesi davacıların geçici iş göremezliklerini kabul edip manevi tazminata hükmetmiş, ancak kalıcı maluliyet taleplerini ispatlanamadığı gerekçesiyle reddetmişken, istinaf mahkemesi daha sonra alınan adli tıp raporlarında davacıların belirli oranlarda sürekli maluliyet oranları belirlendiği için ilk derece mahkemesinin bu konudaki red kararının hatalı olduğuna kanaat getirmiştir.
MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/470 E., 2023/695 K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Gaziantep 2. Tüketici MahkemesiSAYISI : 2019/88 E., 2020/725 K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ve davalı ... Otobüs ve Turizm İşletmesi A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacılar vekili dava dilekçesinde; 08.09.2018 tarihinde ... sevk ve idaresindeki davalı ... Otobüs ve Turizm İşletmesi A.Ş nin sahibi olduğu otobüsün sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi neticesinde meydana gelen kazada yolcu olarak bulunan davacıların yaralandığını, kazanın meydana gelmesinde araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğunu, müvekkillerinin kusuru bulunmadığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkili ... için 1.000,00 maluliyet nedenli, 1.000,00 TL bakıcı giderinden dolayı, müvekkili ... için 1.000,00 maluliyet nedenli, ... için 1.000,00 TL maluliyet nedenli tazminat olmak üzere toplam 4.000,00 TL maddi tazminatın, ... için 300.000,00 TL, ... ve ... için 100.000,00'er TL olmak üzere toplam 500.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacılar vekili 05.10.2020 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminata ilişkin talebini toplam 1.207.793,92 TL'ye yükseltmiştir.II. CEVAP Davalı ... Otobüs ve Turizm İşletmesi A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, müvekkili şirkete ait ve dava konusu kazaya karışan otobüs üzerinde Aksaray 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/14 D.İş sayılı dosyası nezdinde yapılan tespitte aracın fren sisteminde herhangi bir problem olmadığını, ayrıca aracın yolcu koltuklarındaki tüm emniyet kemerlerinin de çalışır vaziyette olduğunu ve emniyet kemerinin takılmasına dair koltuklarda uyarıların mevcut olduğunu, dolayısıyla kazada yaralanan davacıların da emniyet kemerini takmaması sebebiyle kusurlu olduklarını bu anlamda eldeki olayda müterafik kusurun var olduğunu, ayrıca davacıların manevi tazminat taleplerinin de reddinin gerekeceğini, müvekkili şirketçe davacılar da dahil olmak üzere tüm kazazedeler ile özenle ilgilenilip maddi manevi destek olduğunu iddia ederek davanın reddini savunmuştur.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 08.01.2020 tarihli bilirkişi raporu ile davaya konu trafik kazasının davacı ... için 3 hafta süre ile geçici iş göremezliğe neden olduğu, 08.01.2020 tarihli ve 26.06.2020 tarihli bilirkişi raporları ile davacı ...'in davaya konu trafik kazası nedeniyle 18 ay süre ile geçici iş göremezliğinin olduğu, davacı ... için ise 08.01.2020 tarihli bilirkişi raporu ile davaya konu trafik kazası nedeniyle 6 ay süre ile geçici iş göremezliğinin olduğu, dolayısıyla davacıların farklı sürelerle geçici iş göremezlikleri olduğu, davacılar vekilinin ise ıslah dilekçesi ile davacıların kalıcı iş göremezliklerine ilişkin maddi zarar talebinde bulunduğu, davacıların maluliyetine ilişkin aldırılan bilirkişi raporlarının üst yargı denetimine ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, bilirkişi raporları doğrultusunda davacıların kalıcı iş göremezlikleri olmadığı gerekçesiyle maddi tazminat davası yönünden; davacı ... açısından bakıcı giderinden dolayı açılan davanın feragat nedeniyle reddine, tüm davacılar açısından talep edilen maluliyet zararına ilişkin açılan davanın sübut bulmadığından reddine, manevi tazminat davası yönünden; davanın kısmen kabulü ile 10.000,00 TL'nin 08.09.2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile davacı ... 'e verilmesine, 5.000,00 TL'nin 08.09.2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile davacı ... adına velayeten ... ve ...'e verilmesine, 1.000,00 TL'nin 08.09.2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsili ile davacı ... adına velayeten ... ve ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin sair istemlerin reddine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... Üniversitesi Adli Tıp Bölümü tarafından düzenlenen raporlarda, davacı ...'in % 36 oranında, ...'in % 5 oranında, ...'in % 31 oranında sürekli maluliyetleri olduğunun tespit edilmiş olmasına rağmen mahkemece, talep edilen maluliyet zararına ilişkin açılan davanın sübut bulmadığından reddine karar verilmesinin hatalı olduğu ancak bu yanılgı yargılamanın yenilenmesini gerektirmediğinden dosyada bulunan aktüerya raporu doğrultusunda, düzelterek esas hakkında yeniden bir karar vermek üzere mahkeme kararının HMK'nın 353/1-b,2. maddesi gereğince kaldırılarak davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK’nın 353/1-b,2. bendi gereğince; düzelterek esas hakkında yeniden karar verilmek üzere Gaziantep 2. Tüketici Mahkemesi'nin 11.12.2020 tarih ve 2019/88 E., 2020/725 K. sayılı kararının kaldırılmasına, davacı ... 'in bakıcı gideri talebinin feragat nedeniyle reddine, davacı ... için 586.729,24 TL sürekli maluliyet tazminatının kaza tarihi olan 08.09.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacı ... 'e verilmesine, davacı ... için 68.666,75 TL sürekli maluliyet tazminatının kaza tarihi olan 08.09.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, davacı ... için 552.397,93 TL sürekli maluliyet tazminatının kaza tarihi olan 08.09.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, davacı ... için 60.000,00 TL manevi tazminatı kaza tarihi olan 08.09.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacı ... 'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ... için 20.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 08.09.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ... için 70.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 08.09.2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacılar vekili temyiz dilekçesinde; hükmedilen manevi tazminat tutarlarının az olduğunu belirtmiştir.Davalı ... Otobüs ve Turizm İşletmesi A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; müterafik kusur indirimi uygulanmasını, maluliyet tespitini kabul etmediklerini ve manevi tazminatın yüksek belirlendiğini belirtmiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcuların sürekli iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri ile manevi tazminat istemine ilişkindir.1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacılar vekili ve davalı ... Otobüs ve Turizm İşletmesi A.Ş. vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.2.Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından geçici iş göremezlik süresi ile sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi zorunludur. Söz konusu belirlemenin, bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir.11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olduğundan kaza tarihinde geçerli mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu düzenlenmelidir.Somut olayda; Mahkemece dosyada oluşturulan bilirkişi heyeti ile maluliyet oranları belirlenmiştir. Bu yönüyle, maluliyet oranı tespitine ilişkin bu rapor, hükme esas almaya elverişli olmadığından, maluliyetin belirlenmesi konusunda yapılan araştırma yetersizdir.Bu durumda Bölge Adliye Mahkemesince tarafından; varsa kazayla ilgili eksik kalan tedavi evrakları temin edildikten sonra, yukarıda belirtilen açıklamalar ışığında ve olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 30.03.2013 tarihli Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik'e göre, Adli Tıp Kurumundan veya en yakın üniversite hastanesinin adli tıp ana bilim dalı başkanlığından davacıların kaza nedeniyle uğradığı çalışma gücü kayıpları bulunup bulunmadığı ve varsa oranı konusunda ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınarak (usuli kazanılmış haklar gözetilmek suretiyle) sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.3. Bozma ilamının kapsam ve şekline göre, davacılar vekilinin ve davalı ... Otobüs ve Turizm İşletmesi A.Ş. vekilinin manevi tazminata ilişkin temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.VI. KARAR1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davacılar vekili ve davalı ... Otobüs ve Turizm İşletmesi A.Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekili ve davalı ... Otobüs ve Turizm İşletmesi A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,3.Yukarıda (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekili ve davalı ... Otobüs ve Turizm İşletmesi A.Ş. vekilinin manevi tazminata ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, Peşin alınan harcın istek halinde davacılara ve davalı ... Otobüs ve Turizm İşletmesi AŞ'ye iadesine,Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,05.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.