trafik kazası sonucu sürekli iş göremezlik tazminatı talebi, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının sorumluluğu, müterafik kusur indirimi ve tahkim itiraz kararının temyiz incelemesi.

Trafik kazası sonucu sürekli iş göremezlik tazminatı talebi, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının sorumluluğu, müterafik kusur indirimi ve tahkim itiraz kararının temyiz incelemesi.

Özet: Davacı, iki aracın karıştığı bir trafik kazasında sürekli iş göremez hale gelmesi nedeniyle sigorta şirketinden tazminat talep etmiştir. Uyuşmazlık hakem heyetinin kısmen kabul ettiği talebin ardından, itiraz hakem heyeti, geçici bakıcı ve tedavi giderlerinin sakatlanma teminatından düşülemeyeceğini belirterek davacının itirazını haklı bulmuş ve tazminat miktarını yükseltmiştir. Davalı sigorta şirketi ise temyiz başvurusunda; tahkimden önce zorunlu başvuru şartının eksik olduğunu, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiğini, emniyet kemeri takılmaması nedeniyle indirimin her araç için ayrı ayrı yapılmadığını ve aktüer raporuna itirazlarının dikkate alınmadığını savunarak kararın bozulmasını istemektedir.

4. Hukuk Dairesi 2026/1340 E. , 2026/5216 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2023/168-2023/165

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 07.09.2020 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı 42... plakalı otomobil ile yine davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı 67... plakalı başka bir otomobilin karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 42... plakalı aracın poliçesi kapsamında, 10.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının ise 67... plakalı aracın poliçesi kapsamında olmak üzere toplam 20.000,00 TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslah dilekçesiyle talebini 42... plakalı aracın poliçesi yönünden 194.265,03 TL'ye, 67... plakalı aracın poliçesi yönünden ise 410.000,00 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; maluliyet raporunun hatalı olduğunu, kusuru kabul etmediklerini, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 42... plakalı araç sürücüsünün %25 kusuru bakımından davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 1000-00 ... numaralı poliçe kapsamında sorumluluğu için talebin kabulüne, 194.265,03 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 05.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... şirketinden alınarak davacıya ödenmesine, 67... plakalı araç sürücüsünün %75 kusuru bakımından davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 1000-00 ... numaralı poliçe kapsamında sorumluluğu için talebin kısmen kabulüne, 394.146,78 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 05.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... şirketinden alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya dair 15.853,22 TL talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile geçici bakıcı gideri tazminatı ve tedavi giderinin tedavi teminatı kapsamında olduğu, bu nedenle sakatlanma teminatından bu giderlerin mahsup edilmesinin doğru olmadığı, geçici iş göremezlik tazminatının ise sakatlanma teminatı içerisinde olduğu, 67... plakalı araca ait 1000-00 ... numaralı poliçe kapsamında, 410.000,00 TL sakatlanma teminat limitinden sadece 6.967,22 TL geçici iş göremezlik tazminatının mahsup edilmesi halinde 403.032,78 TL bakiye teminat limitinin bulunduğu, davacı vekilinin bu husustaki itirazında haklı olduğu, davalı vekilinin vekalet ücretine ilişkin itirazının kabulüne, diğer itirazlarının reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davacı vekilinin itirazının kabulüne, davalı vekilinin itirazının kısmen kabulüne, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, 42... plakalı araç sürücüsünün %25 kusuru bakımından davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 1000-00 ... numaralı poliçe kapsamında sorumluluğu için talebin kabulüne, 194.265,03 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 05.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... şirketinden alınarak davacıya ödenmesine, 67... plakalı araç sürücüsünün %75 kusuru bakımından davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 1000-00 ... numaralı poliçe kapsamında sorumluluğu için talebin kısmen kabulüne, 403.032,78 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 05.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... şirketinden alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya dair 6.967,22 TL talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacının tahkim yargılamasından önce davalıya yaptığı başvurusunda gerekli belgelerin sunulmadığını, bu nedenle başvurunun dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddi gerektiğini, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, davacının kaza esnasında emniyet kemerinin takılı olmadığını, müterafik kusur indiriminin her iki araç için hükmedilen tazminat tutarlarından ayrı ayrı yapılması gerektiğini, aktüer bilirkişi raporuna karşı sundukları itirazların değerlendirilmediğini, davacının gelirini gösteren herhangi bir evrakın dosyada bulunmadığını, davacının ev hanımı olduğu kabul edilerek aktif ve pasif dönem ayrımı yapılmaksızın tüm dönemler için agisiz asgari ücrete göre hesaplama yapılması gerektiğini, aktüer bilirkişi raporunda davacının bakiye ömrünün kaza tarihine göre değil, rapor tarihine göre belirlenmesinin hatalı olduğunu, 0,03 yıl için fazla hesaplama yapıldığını, progresif rant yöntemine ve %0 teknik faize göre yapılan tazminat hesabının hatalı olduğunu, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8-1,65 teknik faize göre yapılması, ceza dosyasında 5271 sayılı CMK’nın 253 üncü maddesi kapsamında uzlaşmanın olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, uzlaşmanın sağlanması halinde davacının davalıdan tazminat talep edemeyeceğini, SGK tarafından davaya konu trafik kazası sebebiyle davacıya yapılan rücuya tabi bir ödeme varsa tespit edilerek tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini, faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu, yasal faize hükmedilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... şirketi tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan araçların karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, davacının tahkim yargılamasından önce davalıya gerekli belgeler ile usulüne uygun şekilde başvuruda bulunmuş olmasına, maluliyet raporunun mevzuat hükümlerine uygun hazırlanmasına, davacının müterafik kusurlu olduğuna ilişkin ilişkin delil bulunmamasına, tazminatın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre hesaplanmasının doğru olmasına, ceza dosyasında uzlaşmanın bulunmamasına, davaya konu kazanın iş kazası niteliğinde olmamasına, temerrüt tarihinde hata olmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.25.12.2021 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7349 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesine göre 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 32 nci maddesinde düzenlenen Asgari Geçim İndirimi (AGİ) uygulaması kaldırılmış ve bu hükmün 01.01.2022 tarihinden itibaren ücret ödemelerine uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği düzenlenmiştir.

Hükme esas alınan 25.12.2022 tarihli aktüer bilirkişi raporunda, yukarıda açıklanan düzenlemeye uygun olarak 01.01.2022 tarihinden itibaren yapılan hesaplamada, Asgari Geçim İndirimi (AGİ) bedeli dahil edilmemiş asgari ücret verilerine göre hesaplama yapıldığı anlaşılmış olup, bu yönden rapor hüküm kurmaya elverişlidir.

Ancak anılan aktüer bilirkişi raporunda 05.01.2021-31.12.2021 tarihleri arasında Asgari Geçim İndirimi (AGİ) bedeli dâhil edilmiş asgari ücret üzerinden hesaplama yapıldığı anlaşılmaktadır.

Asgari geçim indirimi bedeli, fiili çalışmanın karşılığı olan bir ödeme olup fiilen çalışmayan kişiler için efor kaybı tazminatı hesaplanırken ücrete dahil edilmesi mümkün değildir. Bu itibarla ev hanımı olan ve gelir getirici bir işte fiilen çalışmayan davacı için, iş gücü kaybı (efor kaybı) tazminat hesabı yapılırken, 05.01.2021-31.12.2021 tarihleri arasında da AGİ dâhil edilmemiş asgari ücret üzerinden hesap yapılması gerekir. Bu nedenle bilirkişi raporu hatalıdır.

Açıklanan nedenlerle; 05.01.2021-31.12.2021 tarihleri arasındaki dönem için de AGİ dâhil edilmemiş net asgari ücret üzerinden tazminat hesabının yapılması (kararı yalnızca davalı vekilinin temyiz etmesine göre davalı lehine oluşan usuli kazanılmış haklar korunmak suretiyle 25.12.2022 tarihli aktüer bilirkişi ek raporundaki veriler kullanılarak) için rapor düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

3.Somut olayda hükme esas alınan 25.12.2022 tarihli aktüer bilirkişi raporunda davacının bakiye ömrünün tespitinde isabetli olarak TRH 2010 Yaşam Tablosu kullanılmış ise de raporun içeriğinden davacının bakiye ömrünün rapor tarihine göre belirlendiği anlaşılmaktadır. Davacının kaza tarihindeki yaşı esas alınarak TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre bakiye ömrünün belirlenmesi suretiyle tazminatın hesaplanması için ek rapor alınarak (kararı yalnızca davalı vekilinin temyiz etmesine göre davalı lehine oluşan usuli kazanılmış haklar korunmak suretiyle 25.12.2022 tarihli aktüer bilirkişi ek raporundaki veriler kullanılarak) hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmek üzere kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Yukarıda (2) ve (3) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

04.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.