İktisadi Devlet Teşekkülü tarafından açılan, sığır tedarik sözleşmesinden kaynaklanan gümrük gideri alacaklarının avans faiziyle tahsiline dair mahkeme gerekçeli kararı.
Özet: Devlet sermayeli bir iktisadi teşekkül tarafından açılan ticari alacak davasında davacı, 05.09.2016 tarihli kesimlik sığır tedarik sözleşmesi kapsamında, sözleşmenin 7.2 maddesi gereğince davalı satıcıya ait olması gereken ve müvekkilince ödenen 288.933,52 TL gümrük ve taşıma masraflarının, yapılan ihtara rağmen ödenmemesi üzerine davalının temerrüde düştüğü tarihten itibaren yasal avans faiziyle birlikte tahsilini talep etmektedir; davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı, ancak davanın önceki aşamasında usuli eksiklikler nedeniyle verilen kararın bozulmasının ardından yeniden yargılamanın sürdüğü belirtilmiştir.
T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Karar Vermeye Yetkili ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi kararıdır.ESAS NO : 2024/875 EsasKARAR NO : 2026/391HAKİM : ... ... KATİP : ... ...DAVACI : ... - ... VEKİLİ : Av. ....DAVALI : ... - ...VEKİLİ : Av. ... -..DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 06/10/2021KARAR TARİHİ : 06/05/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 08/05/2026Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,İDDİA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili kurumun, 233 sayılı KHK hükümlerine tabi olduğunu, kamu yararı amacıyla ve kamu hizmetinin gereklerine uygun olarak iktisadi alanda faaliyetlerini sürdüren ve sermayesinin tamamı devlete ait olan bir İktisadi Devlet Teşekkülü olduğunu, müvekkili kurumun Ana Statü'sünün 1.maddesi uyarınca; “27/4/2013 tarihli ve 28630 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 25/3/2013 tarihli ve 2013-4553 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile devletin genel hayvancılık politikası çerçevesinde, hayvancılık sektöründe düzenleyici ve destekleyici bir rol üstlenmesini temin etmek, piyasa ekonomisi kuralları içerisinde sektörde tam rekabet koşullarının tesisine katkıda bulunarak kârlılık ve verimlilik ilkeleri doğrultusunda kamu yararını da gözeterek faaliyetlerini sürdürmek amacıyla” kurulan iktisadi devlet teşekküllü olduğunu, bu doğrultuda Statü'nün 5. Maddesi müvekkil kurumun faaliyetlerinden birinin de; “Kesimlik ve besilik hayvan satın almak, satmak, kesim öncesi beslemek/besletmek, gerektiğinde ithal veya ihraç etmek, kırmızı et, balık, kümes hayvanları, süt ve süt ürünlerini satın almak veya satmak, gerektiğinde ithal veya ihraç etmek, işleyerek mamul hale getirmek, yan ürünlerini üretmek ve bunları muhafaza etmek, iç ve dış piyasada satmak” olduğunu hüküm altına almıştır (Ana Statü'nün 5. maddesinin II.fıkrasının (a) bendi). 31.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 2016/9664 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'yla 660 gümrük vergisi hayvan ithalat için tarife kontenjanı tahsis edilmiş, bu kapsamda müvekkil kurum ile davalı arasında 05.09.2016 tarihli "... .... Menşeli 16.500 Baş Kesimlik Sığır Tedarik Sözleşmesi " akdettiğini, taraflarca akdedilen sözleşmenin 7.2.maddesi "Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin, hayvanların belli bir yerde toplanması ve mahreç ülke yükleme noktasında gemi veya diğer araçlara yüklenilmesi, teslim yerine nakliye masrafları ile karantina süresi içerisinde ve nakliye sırasındaki bakım, beslenme, veteriner sağlık sertifikasında belirtilen her türlü aşı, test ve laboratuar analiz masrafları ve alıcıya teslimine kadar ki sigorta, navlun, demoraj ve teslim yerindeki masraflar gibi her türlü masraflar satıcıya aittir" hükmü uyarınca ülkemize getirilen hayvanlara ilişkin her türlü masraf (hayvan tesliminin taşınır eşya hükümlerine tabi olması sebebiyle zilyetliğin devrine ait her türlü masraf) satıcı sıfatıyla davalıya ait olduğunu, sözleşmenin 7.2.maddesi uyarınca müvekkil kurum tarafından 288.933,52-TL masraf (gümrük gideri olarak adlandırılan) davalı adına ilgili kurum ve kuruluşlara ödendiğini, müvekkili kurum tarafından iadeli taahhütlü 04.07.2018 tarih ve E.45023 sayılı yazıyla davalıya, yazının tebliğinden itibaren 15 takvim günü içinde ödeme yapılması hususunda ihtarda bulunmuşsa da herhangi bir ödemede bulunulmadığını, (Ek: 04.07.2018 tarih ve E.45023 sayılı yazı). müvekkili kurumun iş bu yazısı davalı tarafından 13.07.2018 tarihinde tebliğ alındığını, tebliğ tarihi ve verilen ödeme süresi dikkate alınarak 288.933,52-TL'nin davalının temerrütte düştüğü 28.07.2018 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 2/1II.maddesi kapsamında işlenen avans faiziyle birlikte tahsilini istemiyle başlatılan ticari davalarda dava şartı arabuluculuk süreci anlaşamama ile sonuçlandığını beyanla, davalarının kabulü ile 288.933,52-TL gümrük giderinin temerrüt tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 2/1I.maddesi kapsamında işlenen avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalıya usulüne uygun tebligat yapıldığı cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.DELİLLER VE GEREKÇE:Dava; sözleşmeden kaynaklı alacak istemli davadır. Mahkememizden verilen 15.06.2022 tarih ve 2021/576 Esas, 2022/467 sayılı kararı ... Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi'nin 20.11.2024 tarih ve 2022/1820 Esas, 2024/1405 Karar sayılı ilamıyla; ''..Dosya içeriğine göre, dava dilekçesi davalının yurt dışı adresine 12/09/2022 tarihinde tebliğ edilmiş olup mahkemece tebliğden önce 15/06/2022 tarihinde karar verilmiştir. Mahkemece, dava dilekçesinin tebliğ sonucu beklenmeden karar verilmesi hatalı olmuştur (Aynı yönde Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 24/12/2019 Tarih, 2017/26209 Esas, 2019/24302 Karar sayılı ilamı). Yukarıda açıklandığı üzere hukuki dinlenilme ve savunma hakkı kısıtlanarak karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup davalı tarafın istinaf itirazlarının kabulü ile HMK 355 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilmiştir.Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2021/576Esas, 2022/467Karar ve 15/06/2022 tarihli kararının kaldırılmasına..'' şeklinde karar verilmiştir.Taraflar arasında düzenlenen sözleşme ve ekleri, ödeme dekontları, arabuluculuk son tutanağı, diğer mahkemelerden alınan bilirkişi raporları, mahkememizde alınan bilirkişi raporu ile davayla ilgili tüm deliller toplanmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın sözleşmeden kaynaklı alacak davası olduğu anlaşılmıştır.Müfettiş ... . tarafından hazırlanan 27.01.2026 tarihli bilirkişi raporundan özetle, ''..Davacı firmanın talep ettiği masraf kalemleri incelendiğinde bunların; motor seferi, memur gözetim bedeli, veterinerlik, gemi tahliyesi, gemi tahliye mesaisi, kantar ücreti gibi kalemleri içerdiği, davacı firma tarafından talep edilen masraf kalemleri gümrük vergisi ve KDV dışındaki masrafları içerdiğinden bu masraf kalemlerinin taraflar arasındaki sözleşme gereği davalı firma tarafından karşılanması gerektiği, davacı firmanın davalı firmadan yapmış olduğu belgelendirdiği 288.933,52 TL masraf nedeniyle alacaklı olduğu...'' şeklinde kanaat bildirmiştir. Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda; davacının taraflar arasında imzalanan sözleşme gereği satın alınan hayvanların davacıya teslimi ile ilgili masraflarından kaynaklı iş bu davanın açıldığı, davaya ilişkin delillerin toplandığı ve ilgili yerlerden getirildiği, dosyada taraflar arasında düzenlenen sözleşme ve ödeme dekontlarının bulunduğu, ayrıca bu bilgi ve belgeler üzerinde bilirkişi tarafından inceleme yapılarak rapor hazırlandığı ve rapora göre de davacı tarafından ödenen bedellerin davalıdan iadesinin gerektiğinin, ayrıca davalının istinaf dilekçesinde belirtilen ve sözleşmenin 10. maddesindeki düzenlemelerin sadece gümrük ve KDV ile ilgili olduğunun da belirtildiği görülmekle davacının davasını açmakta haklı olduğu ve yukarıdaki gerekçelerle davacının davasının kabulü ile 288.933,52 TL'nin temerrüt tarihi olan 28.07.2018 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM; Gerekçesi yukarıda yazılı olduğu üzere;Davacının davasının KABULÜ ile,288.933,52 TL'nin temerrüt tarihi olan 28.07.2018 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,-Kabul edilen 288.933,52 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 19.737,05 TL karar ve ilam harcından 4.934,27 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 14.802,78 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,-Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL başvuru harcı, 4.934,27 TL peşin harç olmak üzere toplam 4.993,57 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,-Davacının karşıladığı 6.018 TL çeviri bedeli, 177,00 TL çeviri bedeli ile 100,00 TL yurtdışı tebligat harcı olmak üzere toplam 6295 TL, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti, 617,00 TL diğer giderler olmak üzere toplam 11.912 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca ... .... bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 288.933,52 TL üzerinden takdir edilen 46.229,36 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,Dair, kararın tebliğ talebini müteakiben yapılacak tebligattan itibaren iki hafta içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 06/05/2026 Katip ... E imzalıdır Hakim ... E imzalıdır