antalya bölge adliye mahkemesi, davalının kredi borcu için ipotek edilen taşınmazı ödeyen davacının itirazın iptali davasında aktif husumet ehliyeti eksikliği nedeniyle verilen ilk derece mahkemesi kararını inceledi.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi, davalının kredi borcu için ipotek edilen taşınmazı ödeyen davacının itirazın iptali davasında aktif husumet ehliyeti eksikliği nedeniyle verilen ilk derece mahkemesi kararını inceledi.

Özet: Kendi taşınmazını davalının kooperatiften çektiği krediye ipotek gösteren ve davalı borcunu ödemeyince krediyi kendisinin ödediğini ileri süren davacının, alacağını tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali talebiyle açtığı davada; davalının kredinin aslında taraflar arasındaki taşınmaz devri anlaşmasının bir parçası olduğunu iddia etmesine rağmen, ilk derece mahkemesi, kredi borcunun davacı tarafından değil başka bir tarafça kapatıldığını ve bu nedenle icra takibi başlatan davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığını tespit ederek davanın reddine hükmetmiştir.

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

KARAR TARİHİ:26/12/2025

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ:02/03/2023

DAVANIN KONUSU:İtirazın İptali

GEREKÇELİ KARAR

YAZIM TARİHİ:26/12/2025

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı ... ...'nın S.S. ... Kooperatifinden 130.000,00-TL'lik kredi kullanabilmesi için, müvekkilinin kendisine ait Antalya ili Alanya ilçesi ... Mah. ... Ada ... Parsel Zemin Kat ... No'lu bağımsız bölümü ipotek göstererek davalının kredi kullanmasına yardımcı olduğunu, davalının ilgili kredi borcunu ödemediğini, akabinde müvekkilinin kendi taşınmazını ipotek göstermesi sebebi ile borcu ödemek zorunda kaldığını, kredi borcunu davalıdan defalarca talep etmiş olmalarına rağmen olumlu yanıt alamadıklarını, alacağın tahsili amacıyla Alanya İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ancak borçlunun itiraz ederek takibi durdurduğunu belirterek, Alanya İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasındaki itirazının iptaline ve takibin devamına, takip konusu alacağa 18/12/2019 tarihinden itibaren ticari gecikme faizinin uygulanmasına, davalı borçlunun haksız ve kötü niyetli itirazı sebebi ile %20 oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, ipotek ettirilen bağımsız bölümün üzerinde bulunduğu Antalya İli, Alanya İlçesi ... Mah. ... Ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazda yapılacak inşaat nedeniyle, ... blok çatı işinin 210.000,00 TL bedelle yapılması konusunda müvekkili ile davacının anlaştığını, çatı inşaatına başladıktan sonra, davacının bu işten kaynaklı olarak müvekkiline ödemesi gereken 210.000,00 TL'lik sözleşme bedelini, Antalya İli, Alanya İlçesi ... Mah. ... Ada, ... Parsel, Zemin Kat ... Nolu bağımsız bölümün mülkiyetini davalıya devretmek suretiyle ödemeyi teklif ettiğini, bunun üzerine tarafların, ipoteğe konu olan taşınmazın mülkiyetinin müvekkiline devredilmesi karşılığında; 210.000,00 TL sözleşme bedelinin taşınmaz bedelinden indirilmesi ve bakiye taşınmaz bedeli olarak da yaklaşık 230.000,00 TL'nin müvekkili tarafından taksitle davacıya ödenmesi konusunda anlaştıklarını, taraflar arasında çatı yapım işine ilişkin olarak 06/02/2018 tarihli eser sözleşmesi bulunduğunu; anılan sözleşmede, ... blok çatı işi için birim fiyat m2 başına 60TL olarak öngörüldüğünü, taraflar arasında gerçekleşen bu anlaşmadan sonra müvekkilinin ... Kooperatifinden 130.000,00 TL kredi çektiğini ve 130.000,00 TL'yi ''bakiye taşınmaz bedeli'' olarak davacıya ödediğini, müvekkili tarafından davacının ortağı olan ...'in ... Bankası hesabına sırasıyla 40.000 TL, 20.000TL ve 10.000 TL gönderildiğini, yine müvekkili tarafından ... Bankası kanalıyla 70.000,00TL, 24.000,00TL, 6.000,00TL ve 1.300,00TL'nin davacıya ödendiğini, ipotek konusu taşınmazın devri için müvekkili tarafından yaklaşık 230.000,00 TL davacıya ödendiğini, söz konusu kredinin müvekkili tarafından çekilmesi ve davacının bu kredinin çekilebilmesi için taşınmazını ipotek ettirmesinin sebebinin kredi olarak alınacak 130.000,00TL'nin bakiye taşınmaz bedeli olarak davacıya ödenecek olması ve taşınmaz mülkiyetinin davalı müvekkile devredilecek olması olduğunu belirterek, davanın reddine ve 2004 sayılı İcra İflas Kanununun 67/2 maddesi uyarınca kötü niyetli olarak huzurdaki davayı ikame eden davacıların dava konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda özetle; "... Mahkememizce, icra takibine dayanak olarak belirtilen ve Alanya SS ... Kooperatifi'nden çekilen krediye ilişkin kredi sözleşmesi ve davacının ... Bankası Alanya Şubesi üzerinden yaptığı 18/12/2019 tarihli ödemeye ilişkin dekont getirilip incelendiğinde, ...'nın 28/01/2019 tarihinde, 130.000,00-TL bedelli işletme kredisi kullandığı, davacılardan ...'ne ait olan Antalya ili Alanya ilçesi ... Mah. ... Ada ... Parsel Zemin Kat ... No'lu bağımsız bölümün ipotek gösterildiği, kredi borcunun kapatılması amacıyla ... tarafından 18/12/2019 tarihinde 120.860,00-TL ödeme yapıldığı ve borcun kapatıldığı görülmüştür.

Her ne kadar, kredi borcuna karşılık gösterilen taşınmaz davacı ... tarafından ipotek gösterilmiş ise de kredi borcu diğer davalı ... tarafından ödenmiş olup; davalı şirketin icra takibi yapmakta ve dava açmakta aktif husumet ehliyeti bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle ... yönünden davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiştir.

Diğer davacı ... yönünden ise dosyanın esası hakkında inceleme yapılmıştır. Davacı ..., SS ... Kooperatifi'nden davalı tarafından çekilen kredinin kendisi tarafından ödendiğini iddia etmektedir. Davacı bu iddiasını, ... Bankası Alanya Şubesi'ne ait 18/12/2019 tarihli ödeme dekontu, davalı tarafın cevabi beyanları ve Alanya İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına davalı tarafından sunulan itiraz dilekçesi ile ispatlamıştır. Bu aşamadan sonra davalının kendi iddialarını ispatlaması gerekmektedir. Davalı delil olarak, davacı şirketle davalı arasında yapılan "sözleşmedir" başlıklı, 06/02/2018 tarihli çatı işi yapımı sözleşmesi ile davalıya yaptığı 40.000,00-TL'lik, 20.000,00-TL'lik ve 10.000,00-TL'lik ödeme dekontlarını ve davacı tarafından kendisine verilen 200.000,00-TL bedelli bonoyu göstermiştir. Ancak, bu belgelerde davaya konu icra takibine, çekilen krediye ve bu kredinin ödenmesine ilişkin herhangi bir kayıt ve bilgiye yer verilmemiş olduğundan, bu deliller davalının iddialarını ve yukarıda belirtilen uyuşmazlık konularını ispatlamaya yeterli değildir. Yine, davalı iddialarını başka yazılı delillerle de ispatlayamamıştır. Yargılama sırasında dinlenen tanık beyanları da davalının iddialarını teyit etmemektedir. Diğer taraftan, davacı tarafın ticari defterlerinde kredinin kullandırılması ve ödenmesine dair herhangi bir muhasebe kaydına yer verilmemiş ise de davacı taraf mahkememize sunmuş olduğu ... Bankası'na ait ödeme dekontu ve davalı tarafın beyanlarıyla iddiasını ispatlamış olduğundan, krediye ilişkin hususların davacı ticari defterinde bulunmaması sonuca etkili değildir. Açıklanan sebeplerle, davacı ... yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Alanya İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takip dosyasında her ne kadar faiz talep edilmiş ve bilirkişi tarafından faiz hesaplaması yapılmış ise de davacı, dava dilekçesinde harca esas değeri 120.860,00-TL olarak belirttiğinden, taleple bağlılık ilkesi gereğince, mahkememizce harçlandırılmış dava değeri esas alınarak karar verilmiş ve 120.860,00-TL asıl alacak yönünden takibin devamına; geçerli bir ilamsız icra takibinin bulunması, borçlunun süresi içinde ödeme emrine itiraz etmiş olması, süresi içinde açılmış bir itirazın iptali davası olması, icra inkar tazminatı talep edilmiş olması ve alacak belgeye dayandığından alacağın likit olması sebebiyle, davalı aleyhine asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur...." şeklindeki gerekçe ile, davacı ... İnş. San. Ve Ltd. Şti. Yönünden açılan davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, davacı ... yönünden davanın kabulü ile davalının Alanya İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın 120.860,00 TL asıl alacak yönünden iptali ile takibin bu miktar üzerinden devamına karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme kararının tamamen delillerin eksik ve yanılgılı değerlendirilmesi sonucunda verildiğini, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin dosyadan anlaşıldığını, dosya kapsamından, taraflar arasında çatı yapım işine ilişkin bir eser sözleşmesi imzalandığı, kredi borcuna karşılık ipotek edilen davacı şirket adına kayıtlı taşınmazın çatı yapım işine ilişkin sözleşme bedeli ve ilaveten 230.000 TL bedelle müvekkile devredilmesinin kararlaştırıldığı, müvekkil tarafından çekilen kredinin bakiye taşınmaz bedelinin davacıya ödenmesi amacıyla çekildiği ve çekilen kredinin aynı gün davacıya teslim edildiği, fakat sonrasında bu sözleşmeden cayan davacının ipotek konusu taşınmaz üzerine çekilen krediyi ödeyerek taraflar arasındaki sözleşmeyi feshettiği hususlarının ispatlandığını, ödeme iddialarının yeterince araştırılmadığını beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, davacı ...'un, SS ... Kooperatifi'nden davalı tarafından çekilen kredinin kendisi tarafından ödendiğini iddia etmekte olup, bu iddiasını, ... Bankası Alanya Şubesi'ne ait 18/12/2019 tarihli ödeme dekontu, davalı tarafın cevabi beyanları ve Alanya İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasına davalı tarafından sunulan itiraz dilekçesi ile ispatlamış olmasına, buna karşın davalının, kredinin davacı ... adına çekildiği bu nedenle kredi borcunun davacı tarafından ödendiği, çatı yapım işinden kaynaklı alacağına karşılık anılan taşınmazın kendisine devredileceği, kendisi tarafından da ayrıca 230.000,00-TL daha davacıya ödeme yapılmasının kararlaştırıldığı, bu kredinin de aslında bakiye taşınmaz bedelinin ödenmesi amacıyla çekildiği ancak sonradan davacının taşınmazın mülkiyetini devretmekten vazgeçtiği, vazgeçme nedeniyle davalının yapmış olduğu ödemenin davacı tarafından iade edilmesi hususunda anlaşıldığı ve bunun için davacının davalıya 200.000,00-TL bedelli bono verdiği, 130.000,00-TL kredi bedelini de ödemeyi kabul ettiği, bu nedenle kredi borcunun davacı tarafından ödendiğini hususlarını usulünce ispatlayamamasına, davalının delil olarak dayandığı, davacı şirketle davalı arasında yapılan "sözleşmedir" başlıklı, 06/02/2018 tarihli çatı işi yapımı sözleşmesi ile davalıya yaptığı ödeme dekontlarının ve davacı tarafından kendisine verilen 200.000,00-TL bedelli bononun, iddiasını ispatlayamaya yeter olmadığının anlaşılmasına, bu belgelerde davaya konu icra takibine, çekilen krediye ve bu kredinin ödenmesine ilişkin herhangi bir kayıt ve bilgiye yer verilmemiş olmasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 8.255,94 TL istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 2.058,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 6.197,94 TL istinaf karar harcının davalı taraftan tahsili ile Hazine'ye GELİR KAYDINA,

3-Davalının istinaf başvurusu nedeniyle yaptığı yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,

5-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

6-Kararın Dairemiz tarafından taraflara TEBLİĞİNE,

Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle, 04/06/2025 tarih 7550 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 20. maddesi uyarınca dava tarihindeki miktarı itibariyle 6100 sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.

...