6. Asliye Ticaret Mahkemesi kararı: Ticari satış sözleşmesinden kaynaklı eksik ürün teslimatı ve bedelsiz kalan çeklerin iadesi talebiyle açılan menfi tespit davasının istirdat davasına dönüşmesi.
Özet: Davacı, davalı ile imzaladığı bank ayağı satış sözleşmesi uyarınca davalının taahhüt ettiği 1000 çift üründen yalnızca 220 çiftini teslim etmesine karşın, sözleşme bedelinin büyük kısmını çeklerle tahsil etmesi üzerine dava açmıştır. Başlangıçta ödenmeyen çekler için borçlu olunmadığının tespiti ve sözleşmenin feshi talep edilmiş, ancak yargılama sürecinde bu çeklerin ödenmesiyle dava, davalının eksik ifası nedeniyle haksız tahsil ettiğini iddia ettiği 1.143.600 TLnin ticari temerrüt faiziyle iadesi talebine dönüştürülmüştür. Davalı ise davaya cevap dilekçesi sunmamıştır.
T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/315 Esas - 2026/344
T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Karar Vermeye Yetkili ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi kararıdır.ESAS NO : 2024/315 EsasKARAR NO : 2026/344HAKİM :....KATİP :....DAVACI : ...VEKİLİ : Av. ....DAVALI :...DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 08/05/2024KARAR TARİHİ : 22/04/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 04/05/2026Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,İDDİA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacı müvekkili ile davalı arasında akdedilen 09.01.2024 tarihli satış sözleşmesi ile davalının ürettiği 1000 çift bank ayağının 1.620.000-TL bedelle alımı hususunda anlaştıklarını, sözleşme gereği davalının, 31.01.2024 tarihinde 300 çift bank ayağını teslim etmeyi ve geri kalan 700 çifti ise 150'şer parçalar halinde 55 gün içinde en geç 25.03.2024 tarihine kadar teslim etmeyi kabul ve taahhüt ettiğini, müvekkili şirketin de satış sözleşmesi bedeli olan 1.620.000 TL'nin 1.500.000 TL'lik kısmını, keşideci.... Tic. Ltd. Şti. olan 4 adet çekle ödemeyi ve kalan 120.000 TL'yi ise ürünlerin tamamının tesliminden sonra nakden ödemeyi taahhüt ettiğini, sözleşmenin imzalanmasına müteakip müvekkili tarafından tanzim edilen çeklerin davalı tarafından yetkilendirilen (davalı şirket yetkilisi ....'ın babası) .. .... teslim edildiğini, ... .... imzalı çek listesinin (... ... Şubesi, .... seri numaralı, bedeli 400.000 TL, keşide yeri ..., keşide tarihi 08.03. 2024 olan çek, ... Saray Şubesi, .... seri numaralı, bedeli 400.000 TL, keşide yeri ..., keşide tarihi 19. 04.2024 olan çek, .... Saray Şubesi, ... seri numaralı, bedeli 400.000 TL, keşide yeri ..., keşide tarihi 17.05.2024 olan çek, ... Saray Şubesi, 7130029 seri numaralı, bedeli 300.000 TL, keşide yeri ..., keşide tarihi 12.07.2024 olan çek) şeklinde olduğunu, davalı şirketin sözleşmenin imzasını müteakip sözleşmeye konu ürünlerden 220 çift (takım) teslimat yaptığını, ancak geri kalan ürünleri taahhüt ettiği süre içerisinde teslim etmediğini, davalı şirketi sık sık arayan müvekkilinin onlara ulaşamadığını, bu arada davalının 08.03.2024 ve 19.04.2024 tarihli çekleri bankaya ibraz ederek tahsil ettiğini, ancak müvekkiline 220 çift bank ayağı dışında başka teslimat yapılmadığını, 17.05.2024 ve 12.07.2024 tarihli çeklerin ödeme günü yaklaştığı ve böylece müvekkili zor duruma düşeceği için ihtiyati tedbir taleplerinin olduğunu, dava şartı arabuluculuk için yapılan başvuru üzerine müvekkili şirketi arayan davalı şirket yetkilisinin "niçin bu yola başvurulduğu, teslimatın kısa zamana yapılacağı" şekilde beyanlarda ve serzenişlerde bulunduğunu, ancak arabuluculuk görüşmelerine de katılmadıklarını ve anlaşmama ile sonuçlandığını, bu nedenle de dava açılması gerektiğini belirterek; öncelikle telafisi imkansız zararların doğmaması için, (Durbey Sancar'a teslim edilip vadesi gelmemiş olan.... seri numaralı, 300.000 TL bedelli, 12.07.2024 tarihli) çeklere bağlı hesaba ihtiyati tedbir konularak çeklerin ibrazı halinde çek bedelinin muhatap veya 3.kişilere ödenmemesi, söz konusu çeklerin icra takibine konu edilememesi, konu edilmesi halinde ise takibin durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkil ile davalı arasında akdedilen satış sözleşmesine istinaden davalının yüklenmiş olduğu edimleri süresi içerisinde gereği gibi yerine getirmeyip eksik ifa ettiğinin tespiti ile müvekkil şirketin sözleşmeden dolayı borçlu olmadığının ve .... seri numaralı 300.000-TL bedelli 12.07.2024 tarihli çeklerin bedelsiz kaldıklarının tespitine, davalının sözleşmeye aykırı davranışı nedeniyle sözleşmenin feshi ile haksız tahsil edilen bedelin fazlaya dair haklarım saklı tutularak şimdilik 5.000 TL'nin 25.03.2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle iade ve tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalıya usulüne uygun tebligat yapıldığı, cevap dilekçesi sunmadığı anlaşıldı.Davacı vekili 04.08.2025 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; Dava açılışında fazlaya dair hak ve alacakları saklı tutularak menfi tespit talepleri için 5.000,00 TL üzerinden dava tarihi itibariyle fazla ödenen iade talepleri için 5.000,00 TL olmak üzere dava değerini 10.000,00 TL olarak açtıklarını, yargılama süreci içerisinde müvekkili tarafından bedelsizliğinin tespiti talep edilen çek bedelleri ödendiğinden yargılamaya istirdat davası olarak devam edilmesi gerektiğini, tespite uygun olarak davalı yandan toplam 1.143.600,00 TL tutarında alacağının olduğunun tespiti ile fazlaya ilişkin hak, alacak ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla ıslah ile artırdıkları 1.138.600,00 TL bedel ile birlikte 1.143.600,00 TL'nin 25.03.2025 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.DELİLLER VE GEREKÇE:Dava; ticari ilişkiden kaynaklı menfi tespit davasıdır.Vakıf Katılım Bankasına, T.C...19.01.2024 tarihli satım sözleşmesi, teslim alındı şerhli çek suretleri, cari hesap kayıtları, whatsapp yazışmaları, ticaret sicil kayıtları, arabuluculuk son tutanağı, bilirkişi raporları ile davayla ilgili tüm deliller toplanmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın sözleşmeden kaynaklı menfi tespit ve istirdata yönelik olduğu anlaşılmıştır.Mali Müşavir....'ın 09.01.2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle, ''...Davacının, dava tarihine kadar iki adet çekinin tahsil edilmesi sonucu yaptığı 800.000-TL ödemenin 443.600-TL tutarın iadesini ( ve böylece kısmi ödeme iadesi ile ödenmeyen toplam 700.000-TL tutarlı iki adet çekin bedelsiz kaldığından iptalini istemesinin maddi olay(vaka) ve olgu(vakıa)larını gösterip kanıtladığı, bu maddi olay ve olgulara bağlanacak hukuki sonuçların taktir ve değerlendirmesinin Sayın Mahkemenin yetkisinde bulunduğu düşünülmüştür. Davacının talebinin ise, dava tarihi itibariyle henüz ödenmemiş iki adet çekin iptali ile tahsil edilen çeklerden dolayı da, fazlaya dair haklarını saklı tutarak şimdilik 5.000-TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesi...'' şeklinde kanaat bildirmişlerdir. Mali Müşavi.... ve Nitelikli Hesaplamalar Bilirkişisi .. .... 27.06.2025 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle,''...dava tarihi itibariyle davalının 08.03.2024 ve 19.04.2024 tarihli iki adet çeki bankaya sunarak toplam 800.000 TL tahsilat yaptığı belirtilmiştir. Bu durumda da davalının 800.000-356.400 :443.600 TL fazla tahsilat yaptığı, ayrıca da 17.05.2024 tarih ve 400.000 TL bedelli, 12.07.2024 tarih ve 300.000 TL bedelli iki adet çekin bankaca ödenmesi neticesinde davacının davalı taraftan anılan çek ödemelerine bağlı olarak 443.600 TL+400.000 TL+300.000 TL olmak üzere toplam 1.143.600 TL tutarında alacağının bulunduğu..'' şeklinde kanaat bildirmişlerdir.Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda; davacı tarafından, taraflar arasında imzalanan sözleşme gereği kısmen ifa edilen sözleşmeden kaynaklanan talepleri ile ilgili menfi tespit ve istirdat davası açıldığı, davaya ilişkin delillerin toplandığı ve ilgili yerlerden getirildiği, dosyada rapor ve ek rapor alındığı, 09.01.2024 tarihli satış sözleşmesi ile davalının ürettiği 1000 çift bank ayağının 1.620.000-TL bedelle alımı hususunda anlaşıldığı, sözleşme gereği davalının, 31.01.2024 tarihinde 300 çift bank ayağını teslim etmeyi ve geri kalan 700 çifti ise 150'şer parçalar halinde 55 gün içinde en geç 25.03.2024 tarihine kadar teslim etmeyi kabul ve taahhüt ettiği, davacı şirketin de satış sözleşme bedeli olan 1.620.000 TL'nin 1.500.000 TL'lik kısmını, keşidecisi...... Şti. olan 4 adet çekle ödemeyi ve kalan 120.000 TL'yi ise ürünlerin tamamının tesliminden sonra nakden ödemeyi taahhüt ettiği görülmekle dosyaya sunulan deliller ve bilirkişi raporu gereği davalının sözleşmeyi kısmen yerine getirdiği ve davacı tarafından süresinde talep edilmesine rağmen borcun yerine getirilmediği, bu hususta Türk Borçlar Kanunu madde 123 gereğince süre verildiği, ancak davalı tarafından süreye rağmen sözleşmenin geri kalan kısmının ifa edilmediği ve bu nedenlerle aynı Kanun'un 125. maddesi gereğince davacının sözleşmeden dönerek kısmen ifa edilen kısım dışındaki ürünlerle ilgili sözleşme gereği borçlu olmadığının tespiti yanında fazla ödenen bedelin iadesini talep ettiği ve bilirkişi raporlarına göre davacının borçlu olmadığı ve alacaklı olduğu kısımların tespit edildiği ve davacının dava açmakta haklı olduğu görülmekle ve yukarıdaki gerekçelerle davacının davasının kabulü ile davacının taraflar arasında imzalanan 09.01.2024 tarihli sözleşmeden kaynaklı davalıya 1.263.600,00 TL bedel üzerinden borçlu olunmadığının tespitine, 1.143.600,00 TL'nin 25.03.2025 tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM; Gerekçesi yukarıda yazılı olduğu üzere;Davacının davasının KABULÜ ile,Davacının taraflar arasında imzalanan 09.01.2024 tarihli sözleşmeden kaynaklı davalıya 1.263.600,00 TL bedel üzerinden borçlu olunmadığının tespitine, 1.143.600,00 TL'nin 25.03.2025 tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,-Kabul edilen 1.143.600,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 86.316,52 TL karar ve ilam harcından 427,60 TL peşin harç, 21.409,00 TL ıslah harcı toplamı olan 21.836,60 TL harcın düşümü ile eksik kalan 64.479,92 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 21.409,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 22.264,20 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,-Davacının karşıladığı 7.000,00 TL bilirkişi ücreti, 1.580,00 TL diğer giderler olmak üzere toplam 8.580,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca .. ... bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 1.263.600,00 TL üzerinden takdir edilen 194.904,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,Dair, kararın tebliğ talebini müteakiben yapılacak tebligattan itibaren iki hafta içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, davacı vekili yüzüne karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/04/2026 Katip ... E imzalıdır Hakim ... E imzalıdır