türk borçlar kanunu 584/1 kapsamında eş rızası olmaksızın verilen banka kredi kefaletinin geçersizliğinin tespiti davasına ilişkin temyiz kararı.

Türk Borçlar Kanunu 584/1 kapsamında eş rızası olmaksızın verilen banka kredi kefaletinin geçersizliğinin tespiti davasına ilişkin temyiz kararı.

Özet: Davacı eşin, Türk Borçlar Kanunu 584/1 maddesi gereği rızası olmaksızın banka ile eşi arasında kurulan kefalet sözleşmesinin geçersizliğinin tespitini talep ettiği davada; ilk derece mahkemesinin eşin borçlu olmadığına ilişkin kararının, talep aşımı yönünden HMK 26ya aykırılığını tespit eden bölge adliye mahkemesi, davacının hukuki yararı ve aktif husumetini kabul ederek, çelişkili bilirkişi raporlarını davacı lehine yorumlamış ve eşin rızası bulunmadığı için kefaletin geçersizliğini teyit ederek yeniden hüküm kurmuştur.

11. Hukuk Dairesi 2025/5623 E. , 2026/2382 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1741 Esas, 2025/764 Karar

HÜKÜM : Yeniden Hüküm Kurulmak Suretiyle Davanın Kısmen Kabulü

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2021/190 E., 2022/493 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı banka vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin eşi ... aleyhine ... İcra Müdürlüğünün 2015/20362 sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, bu takibin dayanağının dava dışı ... İnşaat Taah. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davalı banka arasında akdedilen kredi sözleşmesi olduğunu, müvekkilinin, eşinin bu sözleşmede kefil olarak imzasının bulunduğunu öğrendiğini, müvekkilinin bu kefalete muvafakati bulunmadığından, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 584/1 hükmü uyarınca bahsekonu sözleşmedeki kefaletinin geçersiz olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde, davacı tarafından ipotek işlemleri nedeniyle müvekkili bankaya çeşitli tarihlerde muvafakatname verildiğini, genel kredi sözleşmesindeki eş rızasına ilişkin imzanın şubede ve huzurda atıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... cevap dilekçesinde, davalı olmayı ve davayı kabul etmediğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının, davalı banka aleyhindeki davasının kabulü ile, .. İcra Müdürlüğünün 2015/27259 sayılı dosyasında davacının eşi ...'in davalı bankaya borçlu olmadığının tespitine, davacının davalı ... aleyhindeki davasının pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili ve davalı ...Ş. vekili tarafından istinaf edilmiştir.

IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafça, davacının eşi ile dava dışı ... İnş. Taah. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında davaya konu edilen 24.12.2012 tarihli 8.000.000,00 TL, 09.042014 tarihli 16.000.000,00 TL bedelli genel kredi sözleşmesinde yer alan kefalette eş rızasının bulunmaması nedeniyle kefaletin geçersiz olduğunun tespitinin talep edildiği... İcra Müdürlüğünün 2015/20362 E. sayılı dosyasında, alacaklısı davacı banka tarafından, muhatapları ... ile ... İnş. Ltd. Şti. ve diğerleri olan, genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan borcun tahsili amacıyla ... tarafından verilen ve aile konutu iddiası olan taşınmazın da içinde bulunduğu birden fazla taşınmaz ipoteğinin paraya çevrilmesi amacıyla takip ve yine aynı genel kredi sözleşmelerine dayanılarak ... 19. İcra Müdürlüğünün 2015/27259 sayılı dosyasında ilamsız icra takibi yapıldığı ve halen derdest olduğu, hal böyle olunca davacının mal varlığını ilgilendirilen işbu davayı açmakta güncel ve korunmaya değer hukuki yararının ve tespit hükmünün elde edilebilmesine ilişkin sübjektif hakka ilişkin aktif husumetinin bulunduğu, aleyhine tespit hükmü alınmak istenen davalı bankanın da somut uyuşmalıkta pasif husumetinin bulunduğu, mahkemece davacının birden fazla tatbike medar samimi imza örneklerini içerir belge asıllarının celbi suretiyle usulüne uygun alanında bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, alınan iki rapordan ilkinde 24.12.2012 tarihli 8.000.000,00 TL tutarlı genel kredi sözleşmesi ekindeki muvafakatnamede ... adına atılı imzanın davacının eli ürünü olmadığı, ikincisinde ise imzanın aidiyeti konusunda teknik incelemeye dayalı olarak herhangi bir kanaate varılmasının mümkün olmadığı görüşlerine yer verildiği, bu durumun davacı lehine yorumlanması gerektiği,24.12.2012 tarihli ve 09.04.2014 tarihli genel kredi sözleşmelerinin TBK'nın yürürlüğü döneminde imzalandığı, 04.12.2013 tarihli ... Gazetesi nüshasına göre davalı ...'in ... İnşaat Taah. Nak. San.ve Tic. Ltd. Şti.'deki ortaklığının 21.11.2013 tarihli hisse devir sözleşmesi ve ortaklar kurulunun kararı ile sona erdiği, davacı eşin her iki dava konusu genel kredi sözleşmesinde de rızası bulunmadığından davalı banka ile davalı eş ... arasında geçerli bir kefalet sözleşmesinden bahsedilemeyeceği, TBK'nın emredici hükümlerinden eşlerin feragat edemeyeceği, davalı vekilinin istinaf itirazlarının yerinde olmadığı, davacı taraf istinaf itirazlarına gelince; davacı tarafça, eş rızası bulunmaması nedeniyle kefaletin geçersiz olduğunun tespiti talep edildiği halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 26. maddesine ve talebe aykırı olarak, ... İcra Müdürlüğü'nün 2015/27259 sayılı dosyasında davacının eşi ...'in davalı bankaya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesinin ve nispi harç alınması gereken eldeki davada nispi vekalet ücretine hükmedilmemesinin doğru olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf itirazlarının kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, davanın ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davanın davalı ...Ş. yönünden kabulüne, dava konusu 24.12.2012 tarihli ve 09.04.2014 tarihli genel kredi sözleşmelerinde davalı ...'in kefaletlerinin geçersiz olduğunun tespitine karar verilmiş, hüküm, davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, genel kredi sözleşmesinde eş rızasının bulunmaması nedeniyle kefaletin geçersiz olduğunun tespiti talebine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI.SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 27.04.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.