zincirleme trafik kazası sonrası sigorta şirketinin halefiyet hakkına dayanarak yaptığı rücu talebiyle açtığı itirazın iptali davasında kusur ve hasar tespiti uyuşmazlığı.

Zincirleme trafik kazası sonrası sigorta şirketinin halefiyet hakkına dayanarak yaptığı rücu talebiyle açtığı itirazın iptali davasında kusur ve hasar tespiti uyuşmazlığı.

Özet: Davacının sigorta şirketinin, kasko sigortalısına ödediği hasar bedelinin bir kısmını, zincirleme trafik kazasında kusurlu bulunan diğer araçların işleteni, sürücüsünün mirasçısı ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacısından rücuen tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazların iptalini talep ettiği davada, davalılar kusur oranlarının ve hasar miktarının hatalı olduğunu, alacağın likit olmadığını, sorumluluklarının bulunmadığını veya kendi poliçe limitlerini aştığını ileri sürerek davanın reddini talep etmektedirler.

T.C.

İSTANBUL

24. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/342 Esas

KARAR NO : 2026/54

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 09/10/2024

KARAR TARİHİ : 15/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketine ... numaralı ve 09/09/2023 - 09/09/2024 vadeli genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın 19.09.2023 tarihinde ... ve... plakalı araçların karıştığı zincirleme trafik kazasında hasara uğradığını, ... numaralı hasar dosyası kapsamında düzenlenen eksper raporu ile hasar miktarının 1.000.000,00.-TL olarak tespit edildiğini, bu tutarın 04.01.2024 tarihinde sigortalı vekiline ödendiğini, kaza tespit tutanağında sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığının,... ve ... plakalı araçların ise eşit kusurlu olduğunun belirlendiğini, müvekkil şirketin her bir kusurlu araç için 500.000,00.-TL sorumluluk payı hesapladığını, Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesi ve Kasko Sigortası Genel Şartları'nın B. 4. maddesi uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğunu, ... plakalı aracın ... poliçesi kapsamında ... A. Ş. 'den 22.295,34.-TL tahsil edildiğini, bakiye 477.704,66.-TL için başvurulan İhtiyari Mali Mesuliyet poliçesi sahibi davalı ...A. Ş. 'den 357.704,66.-TL ödeme alındığını, davalı sigorta şirketinin bakiye 120.000,00.-TL yönünden sorumluluğunun devam ettiğini,... plakalı aracın işleteni... ve araç sürücüsünün mirasçısı olan davalı ... ile ... A. Ş. 'ye yapılan başvurulardan sonuç alınamadığını, 120.000,00.-TL alacağın tahsili için ...24. İcra Dairesi'nin ...E. sayılı dosyasıyla başlatılan icra takibine davalıların haksız ve kötüniyetli olarak itiraz ettiğini, arabuluculuk sürecinden sonuç alınamadığını belirterek davalıların itirazının iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... ve ... vekilinin sunduğu cevap dilekçesinde özetle, 19.09.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasında ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ... yönetimindeki ... plakalı araca ve ... yönetimindeki ... plakalı otobüse karıştığı kazanın oluşumunda müteveffanın kusurunun bulunmadığını, kaza tespit tutanağındaki kusur atıflarının yeterli incelemeye dayanmadığını, bu nedenle Adli Tıp Kurumundan uzman bilirkişi raporu alınması gerektiğini, müvekkillerin sorumluluğunun doğması için müteveffanın kusurunun kanıtlanması gerektiğini, müteveffaya ait aracın ... Sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğunu, KTK 97 gereği davacının sigorta şirketine başvuru zorunluluğu bulunduğundan davanın bu şirkete ihbar edilmesini ve taraf teşkilinin sağlanmasını talep ettiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte kusur durumunun bilirkişilerce incelenmesi gerektiğini, araç değer kaybı ve ticari kazanç kaybının güncel bedeller üzerinden tespit edilmesinin zorunlu olduğunu, davacının iddia ettiği 1.000,000TL tutarındaki hasar kaydının gerçeği yansıtmadığını, onarım tarihindeki emsal ücretler ve parça bedelleri baz alınarak yeniden hasar tespiti yapılması gerektiğini, kaza fotoğraflarının araçta ağır hasar olmadığını gösterdiğini, alacağın likit ve muayyen olmaması sebebiyle icra inkar tazminatı talebinin reddinin gerektiğini, davanın öncelikle usulden reddini, aksi halde esasa girilerek bilirkişi incelemesi yapılmasını, kötü niyetli davacı aleyhine %20 oranında tazminata hükmedilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin cevap dilekçesinde özetle, müvekkili şirket nezdinde ... plakalı araç için ... numaralı genişletilmiş kasko sigorta poliçesi tanzim edildiğini, ihtiyari mali mesuliyet teminatının zorunlu mali mesuliyet sigortası limitlerini aşan zararlar için devreye girdiğini, bakiye teminat limitinin 74.766,87-TL olduğunu belirttiğini, davacı tarafın iddia ettiği 120.000,00-TL alacak için müvekkili şirket tarafından 26.03.2024 tarihinde 357.704,66-TL ödeme yapıldığını ve poliçe yükümlülüklerinin yerine getirildiğini ifade ettiğini, ... plakalı aracın şehirlerarası yük taşıması nedeniyle zorunlu mali mesuliyet sigortası teminat limitinin iki katı olan 240.000,00-TL olarak uygulanması gerektiğini savunduğunu, bu nedenle davacının bakiye talebinin ... Sigorta A. Ş. sorumluluğunda bulunduğunu vurguladığını, davacı tarafından sunulan ekspertiz raporundaki hasar tutarının fahiş olduğunu ve kabul edilmediğini belirttiğini, araç hasar bedelinin bilirkişi marifetiyle belirlenmesi gerektiğini ifade ettiğini, kaza tespit tutanağının tek başına bağlayıcı olmadığını ve kusur oranlarının tespiti için Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi ile Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti'nden uzman bilirkişi raporu alınması gerektiğini bildirdiğini, dava konusu alacağın likit olmadığını belirterek icra inkar tazminatı talebinin haksız olduğunu savunduğunu, aleyhe hüküm kurulması halinde müvekkili şirketin sadece yasal faizden sorumlu tutulabileceğini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17. maddesi uyarınca Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin beşte biri oranında belirlenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İhbar olunan ... Sigorta A.Ş. vekilinin cevap dilekeçsinde özetle, ... plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde zorunlu mali mesuliyet trafik sigortası ile sigortalı olduğunu belirttiğini, davalı tarafın kazada kusur bulunduğunu iddia ederek müvekkil şirketi sorumlu tuttuğunu, davacı tarafın dava dilekçesi ekinde sunması gereken delillerin tarafına tebliğ edilmediğini, HMK 121. maddesi uyarınca delillerin tebliğinden sonra ayrıntılı cevap hakkını saklı tuttuğunu, müvekkil şirketin ihbar edilen konumunda bulunduğunu ve taraf sıfatı taşımadığını, bu nedenle aleyhe doğrudan hüküm kurulamayacağını, ihbarın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla ... plakalı aracın sigortalı olduğunu, ilgili kazada birden çok aracın zarar gördüğünü, ... numaralı hasar dosyası kapsamında ... plakalı araç için 23.500 TL tutarında ödeme yapıldığını,... numaralı hasar dosyası kapsamında ... plakalı araç için 120.000 TL tutarında ödeme yapıldığını, ... numaralı hasar dosyası kapsamında ... adına ... plakalı araç için 74.204,66 TL tutarında ödeme yapıldığını, ...numaralı hasar dosyası kapsamında ... Sigorta A. Ş. adına ... plakalı araç için 22.295,34 TL tutarında ödeme yapıldığını, yapılan ödemeler neticesinde toplam kaza başı teminat limiti olan 240.000 TL tutarının tükendiğini, müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğunun kalmadığını, ilgili hasar dosyalarının celbini talep ettiğini, müvekkil şirket hakkında doğrudan hüküm kurulmamasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER : ... 24. İcra Dairesi'nin ...esas sayılı dosyası, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi yazı cevabı, ... Sigorta yazı cevabı, ... Sigorta yazı cevabı, faturalar, ticari defterler ve belgeler, muavin defter kayıtları, bilirkişi incelemesi, tüm dosya kapsamında toplanan deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Dava, 19/09/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle davacı sigorta şirketi tarafından kasko sigortası kapsamında dava dışı/sigortalısı... plakalı araç sahibine yapılan tazminat ödemesinin TTK 1472. maddesi gereğince halefiyete dayalı olarak davalıya ait araç sahibi, işleteni ve aracın ... olan davalılardan rücuen tazminat talebine ilişkin olup, davacı tarafça talep edilen rucüen tazminat şatlarının oluşup oluşmadığı, davalının oluşan zarardan TBK, KTK ve sigorta poliçesi kapsamında sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise miktarının miktarının tespiti ile davalı tarafça icra takibine vaki itirazın İİK 67 vd maddeleri gereğince iptali ve icra inkar tazminat şartlarının oluşup oluşmadığının tespiti noktasında toplandığı anlaşıldı.

... 24. İcra Dairesi 'nin .... esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı şirketin davalı aleyhinde dayanak 147.433,97-TL alacak üzerinden ilamsız icra takibine geçildiği, borçluya ödeme emrinin tebliği üzerine borçlunun süresinde, borca itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği, İcra Müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiği, eldeki itirazın iptali davasının yasal süre içerisinde ikame edildiği anlaşılmıştır.

Mahkememize ibraz edilen 23/07/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle, dava dışı sürücü ...’ın idaresindeki ... –... plakalı TIR aracının arızalandığında emniyet şeridini tam kullanmayarak park ettiği ve kazaya sebebiyet verdiği için %50 oranında asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, müteveffa sürücü ...’ın idaresindeki ... – ...plakalı TIR aracıyla seyrederken yeterli dikkat ve tedbiri göstermeyerek park halindeki araca ve ... plakalı otobüse çarptığı için %50 oranında asli kusurlu bulunduğunu, kazada sürücü ...’ın hayatını kaybettiğini ve otobüsteki 4 yolcunun yaralandığını, davalı ...’ın sahibi olduğu ... – ... plakalı aracın sürücüsü ...’ın kusurundan dolayı müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, ... plakalı 2011 model otobüsün onarım bedelinin 1.000.000,00 TL olarak belirlendiğini, davacı ... Sigorta A. Ş. tarafından sigortalısına 04.01.2024 tarihinde 1.000.000 TL tutarında kasko ödemesi yapıldığını, sürücü ...’ın %50 kusuruna tekabül eden tutarın 500.000 TL olarak hesaplandığını, ... – ... plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı ... Sigorta A. Ş. tarafından davacıya 22.295,34 TL ödeme yapıldığını, davalı ... Sigorta A. Ş. tarafından ise 26.03.2024 tarihinde 357.704,66 TL tutarında ödeme gerçekleştirildiğini, davalılar tarafından yapılan toplam ödemenin 380.000,00 TL seviyesinde olduğunu, ... plakalı otobüsün hasar tutarından sürücü ...’ın kusur payına düşen 500.000 TL tutarından davalılarca ödenen 380.000 TL tutarın mahsubu sonrasında bakiye ödenmemiş hasar tutarının 120.000 TL olarak kaldığını, ... Sigorta A. Ş. ’nin kalan limitinin belirlenmesi için davalı tarafın hangi araçlara ne kadar ödeme yaptığına dair belgeleri ibraz etmesi gerektiğini, davalının kalan İMM teminat limiti ile sınırlı olarak davacıya karşı sorumlu olacağı kanaatine varıldığı tespit edilmiştir.

Mahkememize ibraz edilen 04/05/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle, müteveffa sürücü ...’ın idaresindeki ... – ... plakalı TIR aracının arızalandığında emniyet şeridinde yeterli alan olmasına rağmen tamamen şerit içinde park edilmediği ve arkasına yansıtıcı konulmadığı için kazanın meydana gelmesinde asli ve %50 kusurlu olduğu, müteveffa sürücü ...’ın idaresindeki ... – ...plakalı TIR aracı ile seyrederken yeterli dikkat ve tedbiri göstermeyerek park halindeki araca ve ... plakalı otobüse çarptığı için asli ve %50 kusurlu olduğu, sürücü ...’nın idaresindeki ... plakalı otobüsün ise kazaya karışmasında herhangi bir kusurunun bulunmadığı, davalı ...’ın sahibi olduğu ... – ... plakalı aracın sürücüsü ...’ın kusurundan dolayı davalının müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, davalı ... Sigorta A. Ş. ’nin kasko poliçesindeki ... teminatının dava dışı araçlara yapılan ödemelerle tükendiği için hukuki sorumluluğunun kalmadığı, ... plakalı otobüsün onarım bedelinin 1.000.000,00 TL olduğu ve davacı ... Sigorta A. Ş. tarafından 04.01.2024 tarihinde sigortalısına 1.000.000 TL ödendiği, müteveffa sürücü ...’ın %50 kusur oranına denk gelen hasar tutarının 500.000 TL olarak hesaplandığı, davalılar tarafından toplam 380.000,00 TL tutarında ödeme yapıldığı, davacı ... Sigorta A. Ş. ’nin ödediği hasar tutarından davalılarca yapılan ödemelerin mahsubu sonrasında bakiye 120.000 TL hasar tutarının kaldığı, davacı tarafça 26.06.2024 tarihinde başlatılan icra takibinde 120.000,00 TL bakiye hasar tutarı ile 27.313,15 TL işlenmiş avans faizi toplamı olan 147.313,15 TL tutarının davalı ... ve davalı...’dan talep edilebileceği kanaatine varıldığı tespit edilmiştir.

Dava konusu somut olayda, 19/09/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle davacı sigorta şirketi tarafından kasko sigortası kapsamında dava dışı/sigortalısı ... plakalı araç sahibine yapılan tazminat ödemesinin TTK 1472. maddesi gereğince halefiyete dayalı olarak davalıya ait araç sahibi, işleteni ve aracın ... olan davalılardan rücuen tazminat talebine ilişkin ... 24. İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyasına davalılarca yapılan itirazın iptali istemiyle eldeki dava ikame edilmekle, davacı sigorta şirketine ... numaralı ve 09/09/2023 - 09/09/2024 vadeli genişletilmiş kasko sigorta poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın 19.09.2023 tarihinde ... ve ... plakalı araçların karıştığı zincirleme trafik kazasında hasara uğradığı, 11280092 numaralı hasar dosyası kapsamında düzenlenen eksper raporu ile hasar miktarının 1.000.000,00.-TL olarak tespit edildiğini, bu tutarın 04.01.2024 tarihinde sigortalı vekiline ödendiğini, kaza tespit tutanağında sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığının, ... ve ... plakalı araçların ise eşit kusurlu olduğunun belirlendiğini, müvekkil şirketin her bir kusurlu araç için 500.000,00.-TL sorumluluk payı hesapladığını, Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesi ve Kasko Sigortası Genel Şartları'nın B. 4. maddesi uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğu görülmekle hesap edilen bilirkişi raporuna göre kusur durumu dikkate alınarak davanın ...' ın işleten sıfatına haiz olması ile ve davalı sigorta şirketinin sigorta sorumluluğu ile hasar bedelinden sorumlu olduğu anlaşılmış ve davalı ... bakımından davanın kabulüne, sigorta şirketinin ise teminat limiti ile sorumlu olduğu ve bu bedeli ödediğinden sorumluluğunun kalmadığı anlaşılmış olduğundan sigorta şirketi yönünden davanın reddine, davalı ...' ın ise davacının sigortalısı müteveffanın eşi olduğu ve ancak takipte borçlu olarak gösterilmediği eldeki davanın itirazın iptali olduğu, bu durumda işbu davalı bakımından usulüne uygun takip yapılmadığı ve dava şartının yerine getirilmediğinden bu davalı yönünden de özel dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Davanın Kısmen KABUL, Kısmen REDDİ İle;

1-Davalı ... yönünden davanın kabulü ile davalıların ... 24. İcra Dairesi' nin ... esas sayılı takibe vaki itirazın iptaline, takibin aynen devamına;

2-Davanın, Davalı ... yönünden, usulüne uygun takip yapılmadığından özel dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine,

3-Davanın, Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden reddine,

4-Alacağın yargılamayı gerektirmesi ve likit olmaması sebebiyle icra inkar tazminatı talebinin reddine,

5-Alınması gerekli 10.071,21-TL harçtan davacı tarafça yatırılan 1.780,64-TL harcın mahsubuyla bakiye 8.290,57-TL harcın davalı ...'dan alınarak hazineye irat kaydına,

6-Davacı tarafından yapılan 427,60-TL başvurma harcı, 1.780,64-TL peşin harç olmak üzere toplam 2.208,24-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Davacı tarafça 736,00-TL posta/tebligat ve 20.000,00-TL bilirkişi gideri olarak yapılan (ayrıntısı uyapta kayıtlı) 20.736,00-TL yargılama giderinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,

8-AAÜT gereğince hesap edilen 45.000,00-TL ücreti vekaletin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,

9-AAÜT gereğince hesap edilen 45.000,00-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalı ...'a ödenmesine,

10-AAÜT gereğince hesap edilen 45.000,00-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta Anonim Şirketine ödenmesine,

11-Arabuluculuk ücreti olan 3.800,00-TL'nin davalı ...'dan alınarak hazineye irat kaydına,

12-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin davacı tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

Dair, 6100 sayılı HMK'nun 342 ve 345.maddeleri gereğince karşı tarafın sayısı kadar örnek eklenmek suretiyle tebliğden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile ilgili İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda karşı açıkça okunup, usulen anlatıldı. 15/09/2026

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır