Konya Asliye Ticaret Mahkemesi, taşınmaz satışı sonrası kooperatif üyeliğinin tespiti davasında hukuki yarar itirazı üzerine istinaf mahkemesince bozulan karara ilişkin gerekçeli karar.
Özet: Davacı, kooperatif hissesi ile birlikte devrettiği taşınmazın alıcısı olan davalının kendi yerine kooperatif üyeliğinin tespitini talep etmiş, davalının kooperatif üyeliğini üstlenmediği savunması üzerine ilk derece mahkemesince hukuki yarar yokluğundan reddedilen dava, istinaf mahkemesinin davacının hukuki yararı olduğuna ve kooperatif kayıtlarının incelenmesi gerektiğine hükmetmesiyle bozularak yeniden görülmekte ve mahkemece üyeliğin devredilip devredilmediğinin tespiti amacıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmaktadır.
T.C. KONYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas - ... Karar
T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESi GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : HAKİM : ... ...KATİP : ... ...DAVACI : ... - (T.C. Kimlik No:...) VEKİLİ : DAVALILAR : 1- ... VEKİLİ : 2- ... - (T.C. Kimlik No: ...) VEKİLİ : DAVA : Kooperatif Üyeliğinin TespitiDAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : Mahkememizin ... Esas ... Karar sayılı 12/09/2024 tarihli ilamı istinaf incelemesinden geçmiş, Konya BAM. . HD.'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile mahkeme kararının kaldırılmasına karar verildiği ve dosya yukarıda belirtilen esas sırasına kaydı yapılarak yapılan yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının SS ... Konut Yapı Kooperatifinde hissedar olarak kuruluşuna katıldığını, bu üyelik neticesinde Konya ili, ... ilçesi, ... mah., ... ada, ... parsel, C blok, 3.kat ve ... nolu taşınmazın kendisi ve eşinin adına tescilli olduğunu, taşınmaz ve kooperatif hissesini satmak istediklerini ve davalıyla anlaştıklarını, davalının taşınmazı satın aldığını, tapudan devir işlemlerinin sağlandığını ancak hisse devrinin gerçekleştirilmesi için görüşme yapıldığında hisseyi devralmak istemediğini, davalının taşınmazı kullandığını ve hisse ödemelerini gerçekleştirdiğini, kooperatif üyeliğini benimsediğinin ve üye olarak hareket ettiğinin safahatte anlaşılacağını, son olarak çekilen ihtarnamenin de neticesiz kaldığını, bu nedenlerle davalının kooperatifte davacı yerine üyeliğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kooperatif hissesinin davacı ve dava dışı eşi ... adına müştereken kayıtlı olduğunu, paylı mülkiyete tabi bir taşınmazın tamamı üzerinde tasarruf neticesi doğuracak işlemler ancak paydaşlar tarafından birlikte yapabileceklerini ve usul hukuk açısından bu durumda aralarında maddi bakımdan mecburi dava arkadaşlığı söz konusu olacağını, davacının davayı açmasında hukuki yararının bulunmadığını, taraflar arasında yapılan sözleşmenin sadece gayrimenkul satışına ilişkin olduğunu, dava dilekçesinde her ne kadar davalının kooperatif üyeliğini benimsediği beyan edilmiş ise de böyle bir durumun söz konusu olmadığını, davalının bugüne kadar kooperatifin hiçbir toplantısına katılmadığını, herhangi bir kararda imzasının bulunmadığını, davanın öncelikle taraf sıfatı yokluğundan ve hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine, bu mümkün değil ise davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.Konya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'ne, Konya ... Tapu Müdürlüğü'ne, SS ... Konut Yapı Kooperatifi'ne, Konya . Noterliği'ne yazılar yazılarak gerekli bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; davalının kooperatif üyesi olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Davacı, davalının ... Konut Yapı Kooperatifinde kendi yerine üye olduğunun tespiti talebinde bulunmuştur. ... Konut Yapı Kooperatifi 31/01/2024 tarihli cevabi yazısında; ...'ın kooperatif üyesi olduğunu, ...'nun ise kooperatif üyesi olmadığını kooperatife üye olmak için ya da üyelik devralmak için hiçbir başvuruda bulunmadığını, kooperatife üye olmadığı için genel kurula çağrılmadığını, kongreler katılmadığını belirtmiştir. Mahkememizin ... Esas ... Karar sayılı 12/09/2024 tarihli ilamı ile; "Davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE" yönelik karar verildiği, kararın istinaf incelemesinden geçtiği anlaşılmıştır. Konya BAM. . HD.'nin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile; "1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 14/3 maddesinde "Ortaklık devredilebilir. Yönetim kurulu, ortaklığı devralan kişinin ortaklık niteliklerini taşıması halinde, bu kişiyi ortaklığa kabul eder" hükmünün yer aldığı, olayları anlatmanın taraflara, hukuki nitelendirmenin hakime ait olduğu, davacının talebinin kooperatif üyeliğinin sona erdiğinin ve davalının kooperatif üyesi olduğunun tespitine yönelik olduğu, davacının bu davayı açmakta hukuki yararının bulunduğu, bu nedenle kooperatif defter ve kayıtları incelenerek davacının davalıya kooperatif üyeliğini devredip devretmediği belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken davacının bu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığından bahisle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından davacının istinaf başvuru talebinin kabulü ile HMK'nın 353/1.a.4 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, dosyanın mahkemesine gönderilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." şeklinde karar verildiği, karar üzerine dosya Mahkememizin ... esas sayısına kaydedilmiştir. Mahkememizce SMMM bilirkişiden 11/02/2026 tarihli rapor alınmış, raporda sonuç olarak; davacı S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi’ne ait incelenen ticari defterlerin açılış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, 2018-2019-2023 ve 2024 yılları ticari defterlerinin kapanış tasdiklerinin de süresinde yapıldığı, bunun dışında ticari defterlerin muhasebe usul ve esaslarına uygun şekilde tutulduğu ve ticari defterlerin kendi içerisinde birbirini teyit eder nitelikte olduğu tespit edildiğini, S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi ticari defterlerine göre, davacının S.S. ... Konut Yapı Kooperatifine dava tarihi olan 02.03.2022 tarihi itibariyle yatırdığı üye aidatı toplamı 215.500,00TL olduğunu, S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi tarafından sayın mahkemenize sunulmuş olan 31.01.2024 tarihli dilekçe ile davacı ...’ın kooperatif üyesi olduğu, ... tarafından kooperatife 29.11.2021 tarihinde 30.08.2022 vade tarihli 15.000,00 TL tutarlı bono verildiği, davalı ...’nun kooperatifte üyeliğine ilişkin herhangi bir kaydının bulunmadığı belirtilmiş olup, kooperatifin sunduğu beyan dilekçesi ve kooperatif ticari defterlerinin incelenmesine göre davacı ...’ın halen kooperatif üyesi olduğu tespit edildiğini, davacı ...’ın kooperatiften istifa ettiğini gösterir davalı ...’ya gönderilen ihtarname haricinde kooperatife herhangi bir başvuruda bulunmadığı ve S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi Yönetim kurulu karar defterlerinde davacının üyeliğinin sona erdiğine ilişkin ve alınmış bir yönetim kurulu kararı bulunmadığı tespit edildiğini, kooperatif genel kurul kararları ile yönetim kurulu karar defterlerinin incelenmesinden; davacı ...’ın 25.03.2018, 20.04.2019, 01.09.2019 ve 01.08.2021 tarihli genel kurul toplantı hazirun listelerinde isminin bulunduğu ancak imzasının bulunmadığı tespit edildiğini, davacının hissesine düşen ... Mahallesi ... Ada ... Parselde kayıtlı C Blok 3. Kat ... Nolu meskenin 07.06.2018 tarihinde ...’ya tapudan devretmesinin aynı zamanda üyeliğin devri anlamına gelip gelmeyeceği mahkemenin takdirinde olduğunu, ancak Yargıtay . H.D.’nin 21.12.2005 tarih ... E. ... K. sayılı kararında “salt satıma dayalı olarak üyelik oluşmayacağı üyeliğin ayrıca devir alınması gerektiği ortaklık şartlarının taşınıyor olmasının sonucu değiştirmeyeceği” belirtildiğini, bu söz konusu gayrimenkulün tapudan devrinin aynı zamanda üyeliğin devri anlamına gelmediği mahkemenin takdirinde olduğu, davacı ...’ın halen kooperatif üyesi olduğunun tespit edildiğini belirtmiştir. Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının SS ... Konut Yapı Kooperatifinde hissedar olarak kuruluşuna katıldığını, bu üyelik neticesinde Konya ili, ... ilçesi, ... mah., ... ada, ... parsel, C blok, 3.kat ve ... nolu taşınmazın kendisi ve eşinin adına tescilli olduğunu, taşınmaz ve kooperatif hissesini satmak istediklerini ve davalıyla anlaştıklarını, davalının taşınmazı satın aldığını, tapudan devir işlemlerinin sağlandığını, ancak hisse devrinin gerçekleştirilmesi için görüşme yapıldığında hisseyi devralmak istemediğini, davalının taşınmazı kullandığını ve hisse ödemelerini gerçekleştirdiğini, kooperatif üyeliğini benimsediğinin ve üye olarak hareket ettiğinin safahatte anlaşılacağını, son olarak çekilen ihtarnamenin de neticesiz kaldığını, bu nedenlerle davalının kooperatifte davacı yerine üyeliğinin tespitine karar verilmesini talep etmiş, davalı ise taraflar arasında yapılan sözleşmenin sadece gayrimenkul satışına ilişkin olduğunu, dava dilekçesinde her ne kadar davalının kooperatif üyeliğini benimsediği beyan edilmiş ise de böyle bir durumun söz konusu olmadığını, davalının bugüne kadar kooperatifin hiçbir toplantısına katılmadığını, herhangi bir kararda imzasının bulunmadığını iddia etmiştir. Konya BAM. . HD.'nin ... esas ... karar sayılı ilamında, kooperatif defter ve kayıtları incelenerek davacının davalıya kooperatif üyeliğini devredip devretmediği belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilmiş, kooperatif defter ve kayıtları incelenerek düzenlenen 11/02/2026 tarihli raporda; davacı S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi’ne ait incelenen ticari defterlerin açılış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, 2018-2019-2023 ve 2024 yılları ticari defterlerinin kapanış tasdiklerinin de süresinde yapıldığı, S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi ticari defterlerine göre davacı ...’ın kooperatif üyesi olduğu, davalı ...’nun kooperatifte üyeliğine ilişkin herhangi bir kaydının bulunmadığı, kooperatifin sunduğu beyan dilekçesi ve kooperatif ticari defterlerinin incelenmesine göre davacı ...’ın halen kooperatif üyesi olduğu tespit edildiğinin, davacı ...’ın kooperatiften istifa ettiğini gösterir davalı ...’ya gönderilen ihtarname haricinde kooperatife herhangi bir başvuruda bulunmadığı ve S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi Yönetim kurulu karar defterlerinde davacının üyeliğinin sona erdiğine ilişkin ve alınmış bir yönetim kurulu kararı bulunmadığı tespit edildiğinin, kooperatif genel kurul kararları ile yönetim kurulu karar defterlerinin incelenmesinden; davacı ...’ın 25.03.2018, 20.04.2019, 01.09.2019 ve 01.08.2021 tarihli genel kurul toplantı hazirun listelerinde isminin bulunduğu ancak imzasının bulunmadığı tespit edildiğinin belirtildiği anlaşılmakla, Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... esas, ... karar sayılı ilamı da dikkate alınarak, davacının hissesine düşen ... Mahallesi ... Ada ... Parselde kayıtlı C Blok 3. Kat ... Nolu meskenin 07.06.2018 tarihinde ...’ya tapudan devretmesinin aynı zamanda üyeliğin devri anlamına gelmeyeceği kanaatine varılarak, hükme esas alınan bilirkişi raporudna davacı ...’ın halen kooperatif üyesi olduğunun tespit edildiğinin belirtilmiş olması da gözetilerek davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kuurlmuştur. belirtmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;1-Davanın REDDİNE,2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 732 TL nispi karar ve ilam harcından, peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile kalan 651,30 TL eksik harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalılar vekilleri için 45.000 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmının 6100 s. HMK.nun 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde re'sen davacı tarafa iadesine, Dair, davacı asilin, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile Konya Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/04/2026Katip ... Hakim ...e-imzalıdır e-imzalıdır