Hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında, banka tarafından hakedişlerden kesilen asgari ücret desteklerinin iadesi ve taraf ehliyeti tartışması.
Özet: Bu dava, ihale yoluyla personel çalıştıran davacı şirketin, hak edişlerinden davalı tarafından kesilen asgari ücret destek prim teşviklerinin iadesi talebiyle açılmış olup; davacı, mevcut yasal düzenlemelerin ihale yoluyla istihdam sağlayan firmaların bu teşviklerden faydalanmasını engellemediğini ve emsal yargı kararları olduğunu savunurken, davalı banka bölge müdürlüğü ise davada taraf ehliyetinin bulunmadığını, kesilen tutarları ilgili kamu kurumlarına aktardığını ve davanın Hazine ve Maliye Bakanlığına yöneltilmesi gerektiğini iddia etmektedir.
T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas - ... Karar
T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLLERİ : DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin güvenlik hizmet alımı ihalesini ... VE ... VE ... İhale kayıt numarası ihalesini üstlenerek personel istihdam ettiğini, Yasa Koruyu tarafından işverenlerin rekabet gücünün artırılması ve kayıtlı istihdamın teşviki asgari ücretle çalışanların yoğunlukta olduğu küçük ve orta ölçekli işletmelerin desteklenmesi amaçlanarak (kanun gerekçesidir); 6661 sayılı yasa’nın 17 maddesi ile 5510 sayılı yasaya geçici 68 madde eklenmiştir) daha sonraki yıllarda da farklı kanun numaraları ile teşvik devam ettirildiğini, davacı şirketin, aylık prim ve hizmet belgelerini yasal süresince vermiş olması ve çalıştırdığı kişilerin sigorta primlerine esas kazançlarını tam olarak bildirmiş olması sebebiyle anılan teşviklerden faydalanma hakkını kazandığını, davacı şirketin dava konusu edilen tüm hakkedişlerinden; davacı şirketin faydalanmış olduğu asgari ücret destek tutarları davalı tarafça kesildiğini ve davacı şirkete iade edilmediğini, dava konusu: asgari ücret desteklerinin davacı şirkete iade edilmesi gerektiğini, kanunda; ihale üstlenmek süretiyle personel çalıştıran şirketlerin teşvikten faydalanamayacağına dair bir hüküm bulunmadığını, geçici 68 maddesinde; 1 "bu konunun 4 maddesinin birinci fıkrasında (a) bendi kapsamında haklarından uzun vadeli sigorta kolları uygulanan sigortalıları çalıştıran iş verence; A2015 yılının anı ayına ilişkin kuruma verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde prime esas günlük kazancı 85 TL ve altında bildirilen sigortalıların toplam prim ödeme gün sayısını geçmemek üzere 2016 yılında cari aya ilişkin aylık prim ve hizmet belgelerinde (eklenmiş ibare RGT; 09.08.2016 RG NO; ... Kanun No:... ) veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının, 2016 yılı içinde ilk defa bu Kanun kapsamına alınan işyerlerinden bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının, 2016 yılı ocak ile aralık ayları/dönemleri için günlük 3,33 TL ile çarpımı sonucu bulunacak tutar bu işverenlerin kuruma ödeyecekleri sigorta primlerinden mahsup edilir ve bu tutar hazinece karşılanır" düzenlemesi olduğunu, kanun metinlerinde ihale üstlenmek suretiyle sigortalı çalıştıran firmaların bu teşvikten faydalanamayacağına dair bir hüküm bulunmadığını, 3.2 emsal bölge Adliye Mahkemesi ve yerel mahkeme kararı gereğince; Davalı İdarenin; davacı şirket hakedişlerinden yararlanılan teşviki kesme hakkı olmadığına karar verdiğini, ihale sözleşmeleri yıllarına ait davacının hakkedişinden kesilen ve hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 18.000,00 TL iade edilmeyen asgari ücret destek prim teşviklerinin yatırıldığı günü takip eden ay başından itibaren en yüksek avans faizi ile davacıya iadesini, aksi takdirde başvuru tarihinden itibaren en yüksek avans faizi ile davacıya iadesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının davada taraf ehliyetinin bulunmadığını, Ana Sözleşmede de açıkça belirtildiği üzere davacı Banka Bölge Müdürlükleri, Banka Yönetim Kurulu kararı ile kurulan Yurtiçi Hizmet Birimleri olduğunu, bu anlamda davalı Banka Bölge Müdürlükleri, davalı Bankaya bağlı olup ayrı bir tüzel kişiliği bulunmadığı gibi gerek 6102 sayılı Kanun gerekse de 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamında şube niteliğini haiz olmadığını, hukukta tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması dava şartı olarak düzenlendiğini, tüzel kişiliği ve şube niteliği, dolayısıyla huzurdaki davada taraf ve dava ehliyeti bulunmayan davalı Banka Konya Bölge Müdürlüğü aleyhine ve yetkisiz mahkemede açılan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın iddialarını kabul etmediklerini, davalı Bankaya husumet yöneltilmesini gerektirecek herhangi bir yasal dayanak bulunmadığını, açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde ve söz konusu hükümlerin gereği olarak, müvekkili Banka Konya Bölge Müdürlüğü tarafından davacı tarafın 2016, 2017, 2018, 2019, 2020 yıllarına ilişkin hak edişlerinden kesilen asgari ücret destek tutarları, Konya Defterdarlığı Muhasebe Müdürlüğüne, 2021 yılına ait hak edişlerinden kesilen asgari ücret destek tutarları, Konya Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü hesaplarına aktarılmış olup davacı tarafça husumetin davalı Bankaya değil Hazine ve Maliye Bakanlığına yöneltilmesi gerektiğini, bu nedenle, Mahkeme nezdinde açılmış olan işbu davanın, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 61. ve devamı maddeleri uyarınca aşağıda adresi yer alan Hazine ve Maliye Bakanlığına (Konya Defterdarlığı) ihbarını talep ettiklerini, davacı tarafça işbu dava, Hazine ve Maliye Bakanlığına karşı açılması gerekirken mevzuat hükümlerine ve yayımlanan genelgelere uygun olarak kesinti işlemini gerçekleştiren ve gerçekleştirdiği kesintiyi doğrudan Konya Defterdarlığı Muhasebe Müdürlüğü ve Konya Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü hesaplarına aktaran ihale makamı sıfatını haiz müvekkili Bankaya husumet yöneltilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının zamanaşımına uğrayan alacaklarının ve nihayetinde davanın reddine davacı tarafça, 2016-2021 yıllarını kapsayan ihale döneminde ay bazında asgari ücret desteğinden ne tutarda yararlanıldığı hakediş raporlarıyla ve Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı kayıtlarıyla sabit iken, açılan kısmi davanın dürüstlük kuralına aykırı olarak açıldığını, müvekkili Bankaya yüklediği sorumluluk gereği, müvekkili Bankaca "e-borç sorgulama” ekranı kullanılarak destek tutarının kesinleşmesinden sonra, yararlanılan asgari ücret destek tutarları davacı yüklenicinin hakedişinden mahsup edildiğini ve kesilen tutarlar Konya Defterdarlığı Muhasebe Müdürlüğü ve Konya Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü hesaplarına aktarıldığını, müvekkili Bankaca yapılan davaya konu asgari ücret destek primlerine ilişkin kesinti işlemlerinin mevzuat gereği ve kamu zararına sebebiyet verilmemesi amacıyla yapıldığını, bu anlamda haksızlığından bahsedilemeyeceği, aksi durumun hukuk düzeni tarafından korunmayacağını, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına yazı yazılarak, davacı şirketin prim borcunun bulunmadığı hususunun sorulmasını, verilen cevabın Mahkemeniz dosyası arasına alınmasını talep ettiklerini, faiz başlangıç tarihine ve faiz türüne açıkça itiraz ettiklerini, öncelikle usule ilişkin itirazlarının dikkate alınarak davanın usulden reddine, Mahkemece bu talebinin kabul görmemesi ve davanın esasına girilmesi halinde ise davanın esastan reddine ve davanın yukarıda adres bilgileri yazılı Hazine ve Maliye Bakanlığına ihbar edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.Mahkememizce İller Bankası Konya Bölge Müdürlüğü'ne, Manisa Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne Konya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'ne, yazılar yazılarak gerekli bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. Kamu İhale Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı bilirkişiden rapor alınmış, taraflara raporun tebliğinin temini sağlanmıştır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; davacı şirketçe alınan ihale sonrasında hakedişlerinden kaynaklı teşviklerin ödenmediği iddiası ile açılan alacak davasına ilişkindir.5510 sayılı Kanuna 6661 sayılı Kanunun 17. Maddesiyle eklenen Geçici Madde 68’e göre; “(1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında haklarında uzun vadeli sigorta kolları hükümleri uygulanan sigortalıları çalıştıran işverenlerce;a) 2015 yılının anı ayına ilişkin Kuruma verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde prime esas günlük kazancı 85 TL ve altında bildirilen sigortalıların toplam prim ödeme gün sayısını geçmemek üzere, 2016 yılında cari aya ilişkin verilen aylık prim ve hizmet belgelerinde (eklenmiş ibare RGT: 09.08.2016 RG no: ... kanun no: ... ) veya muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinde bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının, b) 2016 yılı içinde ilk defa bu Kanun kapsamına alınan işyerlerinden bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısının, 2016 yılı Ocak ila Aralık ayları/dönemleri için günlük 3,33 TL ile çarpımı sonucu bulunacak tutar, bu işverenlerin Kuruma ödeyecekleri sigorta primlerinden mahsup edilir ve bu tutar Hazinece karşılanır. (10) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığının görüşleri alınmak suretiyle Kurum tarafından belirlenir.'' denilmektedir. 22/12/2025 tarihli raporda da belirtildiği üzere; taraflar arasında; ... İhale Kayıt Numarasıyla 24 Ay süre ile 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine dair kanun hükümleri doğrultusunda 6 ÇALTI) adet Silahlı Özel Güvenlik Görevlisi ile Koruma Ve Güvenliğin Sağlanması Hizmeti Alımı İşine Ait Sözleşme, ... İhale Kayıt Numarasıyla 24 Ay süre ile 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine dair kanun hükümleri doğrultusunda 6 (ALTI) adet Silahlı Özel Güvenlik Görevlisi ile koruma ve güvenliğin sağlanması, ... İhale Kayıt Numarasıyla 24 Ay süre ile 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine dair kanun hükümleri doğrultusunda 8 (SEKİZ) adet Silahlı Özel Güvenlik Görevlisi ile koruma ve güvenliğin sağlanması işleri için sözleşmeler imzalanmıştır. Sözleşme birim fiyat sözleşme olup, ... İhale Kayıt Numarasıyla imzalanan sözleşme 467.084,00 TL bedel üzerinden imza altına alınmıştır. Sözleşme tarihi 28.05.2015'dir. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 24 (YİRMİDÖRT) aydır Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 3 ÜÇ gün içinde işyeri teslimi yapılarak işe başlanacaktır. Sözleşmelere göre Yüklenici, gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz. (Madde 14.1.)Bu sözleşme kapsamında yapılan işler için fiyat farkı hesaplanacaktır. Yükleniciye, 31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan ... sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe konulan 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihale edilen hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkına ilişkin esasların işçilik maliyetindeki değişiklik başlıklı 6. maddesine istinaden ödeme yapılacaktır. (Madde 14.2.) Mahkememizce Kamu İhale Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı bilirkişiden 22/12/2025 tarihli rapor alınmış, raporda sonuç olarak; tarafların iddia ve savunmaları, ilgili mevzuat, SGK genelgeleri ve tüm dosya içeriği çerçevesinde; taraf arasında taraflar arasında; ... İhale Kayıt Numarasıyla 24 Ay süre ile 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine dair kanun hükümleri doğrultusunda 6 (ALTI) adet Silahlı Özel Güvenlik Görevlisi ile Koruma Ve Güvenliğin Sağlanması Hizmeti Alımı İşine Ait Sözleşme, ... İhale Kayıt Numarasıyla 24 Ay süre ile 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine dair kanun hükümleri doğrultusunda 6 (ALTI) adet Silahlı Özel Güvenlik Görevlisi ile koruma ve güvenliğin sağlanması, ... İhale Kayıt Numarasıyla 24 Ay süre ile 5188 sayılıÖzelGüvenlik Hizmetlerine dair kanun hükümleri doğrultusunda 8 (SEKİZ) adet Silahlı Özel Güvenlik Görevlisi ile koruma ve güvenliğin sağlanması işleri için sözleşmeler imzalandığı, davalı idare tarafından davalıya 5510 sayılı Kanunun geçici 68. , 71. , 75. , 78. , 80. , 85. maddeleriyle davacıya verilen asgari ücret desteğinin Devlet tarafından sağlanan ek bir katkı olduğu davacının kendi sorumluluğunu getirmesi sebebiyle ortaya çıkan Devletin sağladığı bu katkının İdareye geçirilmesinin yerinde olup olmayacağına ilişkin somut olayın hukuki değerlendirmesinin Mahkemenize ait olacağı, ... İhale Kayıt Numarasıyla 24 Ay süre ile 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine dair kanun hükümleri doğrultusunda 6 (ALTI) adet Silahlı Özel Güvenlik Görevlisi ile Koruma Ve Güvenliğin Sağlanması Hizmeti Alımı İşi kapsamında kesinti tutarının toplam 8.991,00 TL olduğu, (a) ... İhale Kayıt Numarasıyla 24 Ay süre ile 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine dair kanun hükümleri doğrultusunda 6 (ALTI) adet Silahlı Özel Güvenlik Görevlisi ile koruma ve güvenliğin sağlanması işi kapsamında kesinti tutarının toplam 12.423,60 TL olduğu, (b) ... İhale Kayıt Numarasıyla 24 Ay süre ile 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine dair kanun hükümleri doğrultusunda 8 (SEKİZ) adet Silahlı Özel Güvenlik Görevlisi ile koruma ve güvenliğin sağlanması işi kapsamında kesinti tutarının toplam 17.287,50 TL olduğu, (c) Genel toplamda (a+b+c) kesiti tutarının 38.702,10 TL olduğu tespit edildiği belirtilmiştir. Davacı vekili 10/02/2026 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; bakiye alacakları olan 20.702,10 TL miktarı için davanın ıslahına ve en yüksek faiz uygulanmasına, alacağın 38.702,10 TL verilmesi gereken en yüksek faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede; davacının talebi, ilgili Yasa maddeleri ve Mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporu ve davacının ıslah dilekçesi birlikte değerlendirilerek davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kuurlmuştur.HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;1-Davanın KABULÜ İLE 38.702,10 TL alacağa, dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,2-Karar tarihi itibariyle (ve dava değerinin 38.702,10 TL olduğunun kabulü ile) alınması gereken 2.643,74 TL nispi karar ve ilam harcından, tamamlama harcı dahil peşin alınan 785,60 TL harcın mahsubu ile kalan 1.858,14 TL eksik harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yapılan peşin harç ve tamamlama harcı dahil 785,60 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvuru harcı gideri, 4.000 TL bilirkişi ücreti gideri, 1.155 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 5.582,60 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,6-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (dava değerinin 38.702,10 TL olduğunun kabulü ile) davacı vekili için 38.702,10 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 3.120 TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, 8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmının 6100 s. HMK.nun 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde re'sen davacı tarafa iadesine,9-Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/04/2026Katip Hakim Bu belge 5070 sayılı kanun uyarınca Elektronik İmza ile imzalanmıştır.