2942 sayılı kanun uyarınca konyada bulunan taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili davasında temyiz incelemesi.

2942 sayılı Kanun uyarınca Konyada bulunan taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili davasında temyiz incelemesi.

Özet: Bu hukuki evrak, Konyada bulunan bir taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili talepli davada, Bölge Adliye Mahkemesinin (BAM) ilk derece mahkemesinin kararını kaldırıp düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurması üzerine yapılan temyiz incelemesine ilişkindir. Davacı idare, belirlenen kamulaştırma bedelinin yüksek olduğunu; davalılar ise düşük olduğunu iddia etmiştir. BAM, taşınmazın arsa değerini emsal satışlar, emlak vergisi birim değerleri ve konum özellikleri dikkate alarak metrekare birim fiyatı üzerinden; yapı bedelini ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının tebliğ ettiği yapı yaklaşık birim maliyetleri ve %50 yıpranma payı esasına göre yeniden hesaplayarak kamulaştırma bedelini tespit etmiştir.

5. Hukuk Dairesi 2025/10155 E. , 2026/2143 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/4367 Esas, 2025/1408 Karar

KARAR : Esastan ret/Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/119 Esas, 2024/521 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalılar vekilinin başvurusunun esastan reddine; davacı idare vekilinin başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Konya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 8 75... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; idarenin takdir ettiği bedelin çok düşük olduğunu belirterek taşınmazın merkezi konumda olduğu gözetilerek gerçek değerinin belirlenmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin yüksek belirlendiğini, müvekkil idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu, faiz konusunda hatalı karar verildiğini, dava konusu taşınmazın üzerinde varsa haciz, ipotek gibi yükümlülüklerin tespit edilen kamulaştırma bedeline aynen yansıtılmasına karar verilmediğini, dava konusu taşınmaz ... ilçesinde yer almakta iken ... İlçe Tapu Müdürlüğüne yazı yazıldığını ileri sürmüştür.

2. Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin düşük belirlendiğini, bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, istinaf kararından sonra aynı heyetten alınan 2. rapor ile önceki rapor arasında ciddi farklar ve çelişkiler olduğunu, Konya ili, ... ilçesi, 10 Mahallesi 8 75... parsel sayılı taşınmaz ile dava konusu taşınmaz arasında konum nitelik ve arsa değeri olarak çok fazla fark bulunduğunu, emsal karşılaştırmasının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki dava konusu Konya ili ... ilçesi ... Mahallesi 8 75... parsel sayılı taşınmazın bordum kat 1 ve 2 nolu bağımsız bölümlerinin, zemin kat 3 ve 4 nolu bağımsız bölümlerinin ve 1.kat 5 ve 6 nolu bağımsız bölümlerinin zemin kamulaştırma bedelinin kamulaştırma gününden önceki özel amacı olmayan emsalin satış değeri esas alınarak her iki taşınmazın kadastro parseli olması nedeniyle düzenleme ortaklık payı ilavesi veya eksiltmesi yapılmamak, dava konusu taşınmazın değerlendirme yılı olan 2021 yılına ait emlak vergisine esas arsa metrekare birim değerinin 1.112,91 TL/m² (Hastane caddesi), emsalin 2021 yılı emlak vergisine esas arsa metrekare birim değerinin 794,01 TL/m² olması, dava konusu taşınmazın konumu ve diğer özellikleri dikkate alındığında emsalin %179,86 değerinde olduğu kabul edilmek suretiyle 6.327,57 TL/m² birim değeri üzerinden kamulaştırma bedeli hesaplanarak tespit edilmesinde taşınmazın üzerinde bulunan yapının ve bağımsız bölümlerin kamulaştırma bedelinin; 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi ile 634 sayılı Kanun'un 46/son maddesi uyarınca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının yayınladığı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Tebliğine göre sınıfının tespit edilmek (IIIA), yapım yılı ile mevcut durumuna göre %50 oranında yıpranma düşülmek ve bağımsız bölümlerin alanları ile payına isabet eden ortak alanlar üzerinden hesaplama yapılmak suretiyle belirlenmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, ancak kamulaştırma bedelinin 25.04.2022 tarihli ilk karar ile ödenmesine karar verildiği İlk Derece Mahkemesince bedele 11.10.2021 tarihinden ilk karar tarihi olan 25.04.2022 tarihi yerine ikinci karar tarihi olan 12.06.2024 tarihine kadar yasal faiz işletilmesine hükmetmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle davacı idare vekilinin başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesini tekrar ederek istinaf ilamındaki yasal faize ilişkin hükmün hatalı olduğunu İlk Derece Mahkemesinin faize ilişkin hükmünün doğru olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki Konya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 8 75... parsel sayılı taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak; üzerindeki yapılara ise aynı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.