t.c. bölge adliye mahkemesinin, alkol ve aşırı hız kaynaklı trafik kazasında yaşamını yitiren yolcunun mirasçılarının açtığı maddi ve manevi tazminat davasına ilişkin istinaf kararı.

T.C. Bölge Adliye Mahkemesinin, alkol ve aşırı hız kaynaklı trafik kazasında yaşamını yitiren yolcunun mirasçılarının açtığı maddi ve manevi tazminat davasına ilişkin istinaf kararı.

Özet: Davacıların oğlu ve kardeşinin, alkollü ve aşırı hızlı olduğu iddia edilen davalı sürücünün kullandığı araçta geçirdiği ölümlü trafik kazası nedeniyle açılan destekten yoksun kalma ve manevi tazminat davasında, davacılar maddi ve manevi tazminat talep ederken, davalı sigorta şirketi sorumluluğunun poliçe limitiyle sınırlı olduğunu ve ödeme yaptığını, diğer davalı sürücü ise kusurunun olmadığını savunmuş; ilk derece mahkemesi davalı sürücüyü kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu bulmuştur.

T.C. ... BAM .... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:

T.C.

...

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

.... HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO :

KARAR NO :

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : ...

NUMARASI : ... Esas ... Karar

DAVACI : ... -

: 2 -

: 3 -

DAVALILAR : ... -

VEKİLİ : Av.

DAVALI : 2 -

VEKİLLERİ : Av.

Av.

DAVANIN KONUSU : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

KARAR TARİHİ :

KARAR YAZIM TARİHİ :

... ....Asliye Ticaret Mahkemesinin . ... tarih ... Esas ... sayılı kararının yapılan İstinaf incelemesi sonucunda;

GEREĞİ DÜNÜŞÜLDÜ;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacılar vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; 26/05/2016 günü gece 04:00 sıralarında davacıların oğlu ..., davalı ... 'in sevk ve idaresindeki ... plakalı araç içerisinde seyir halinde iken davalı sürücü ...'in alkol ve aşırı hızlı araç kullanması nedeniyle oluşan trafik kazası nedeniyle vefat ettiği, davalı hakkında ... .... Ağır Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında tutuklu olarak davanın devam ettiği, ceza dosyasında alınan bilirkişi raporlarında davalı sürücünün tam kusurlu, ölen desteğe kusur verildiği, müteveffa ...' ın.. doğumlu olduğu, ...de aylık ortalama 2.000,00 TL maaş, buna ilave olarak asgari geçim indirimi, yemek, servis yakacak yardımı, ikramiye gibi sosyal haklar ve fazla mesai ücretinden faydalanarak kazanç sağladığı, ... plakalı aracın 14/03/2016-14/03/2017 tarihleri arasında ZMMS sigortası ile sigortalı olduğunu, davalı sigorta şirketinin poliçesinde yer alan kişi başı 310.000,00 TL limit ile maddi zarardan sorumluluğunun bulunduğu, davalı sigorta şirketi kendilerine 25/07/2016 tarihinde yapılan başvuruya rağmen sadece 55.453,00 TL ödeme yapmadığı, sigorta şirketinin zarar görenlerce yapılan başvuru itibariyle 8 iş günü içinde ödeme yapması gerektiği, bu nedenle 03/08/2016 tarihinden itibaren maddi tazminatın faizlerinden sorumlu bulunduklarını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik davacı anne ..., baba ..., kardeş ... için ....000,00 TL destek tazminatı ile, ..., baba ..., için 60.000,00 TL kardeş ... için 30.000,00 TL olarak toplam 150.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalı araç maliki, sürücüsü ve aracın sigortacısından müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini talep

Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle ;... plakalı araç 14/03/2016- 16/06/2016 tarihleri aracında ZMMS sigortası ile sigortalı olduğunu, üçüncü kişilerin uğramış olduğu bedeni zararlardan, sigorta poliçesinde belirtilen azami limitlerle ve işletenin veya işletenin eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında maddi tazminat ile sorumlu tutulabildiğini, ...'ın vefatı nedeniyle 15/08/2016 tarihinde toplam 55.453,00 TL ödeme yapıldığı, ödeme tarihi olan 15/08/2016 tarihindeki verilerin dikkate alınması gerektiği, daha ileri bir tarihteki verilerin dikkate alınması halinde davacı yararına haksız kazanıma yol açacağını sözkonusu kazaya ilişkin olarak poliçe için sigorta şirketine yapılan bir başvurunun bulunmadığını, sigorta adına hüküm kurulmasına kanaat getirilmesi halinde, faiz başlangıç tarihi dava tarihi olarak dikkate alınması gerektiğini ve davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle ; dava konusu kazanın sebebinin dava dilekçesinde iddia edildiği gibi alkol ve aşırı hız olmadığı, kazanın, davalının sevk ve idaresinde olan aracın hava muhalefeti ve yolun kaygan olması nedeniyle kontrolden çıkması sonucu meydana geldiği, davalının kazanın önlenmesi için elinden geleni yaptığı ancak yerin kaygan olması sebebiyle kazaya engel olamadığını, bu sebeple davalıya atfedilecek herhangi bir kusurun bulunmadığını, ... .... Ağır Ceza Mahkemesinde yapılan yargılamanın devam ettiğini, dava konusu kaza sebebiyle davalının kusurlu olduğu husus henüz sübuta ermediğini, bu kapsamda ceza dosyasının bekletici mesele yapılmasını talep ettikleri, davacı tarafın talep ettiği maddi zarar, davalı aracının ZMMS sigorta poliçesi kapsamında olduğundan davalı bu zarar bakımından herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, kazaya karışan aracın ticari araç olduğu iddia edilip reeskont faiz isteminde bulunulmuş ise de, aracın ticari araç olmayıp hususi araç ve taraflarında tacir olmadığı ruhsattan belli olacağı davalının reeskont faizi istemesi usul ve yasaya aykırı olduğu, manevi tazminatın şartları oluşmadığı gibi kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacıların manevi tazminat talepleri de fahiş nitelikte olmakla birlikte kabulünün mümkün olmadığı, açılan davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :

İlk derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama neticesinde; kazanın meydana gelişinde davalının tam kusurlu olduğu, davacının ise alkollü araç kullanan kişinin aracına binmeyi göze alması karşısında belirlenen tazminattan %10 müterafik kusur ve hatır taşımacılığı nedeniyle %20 tutarında hatır taşımacılığı indirimi yapılması gerektiği, davacı Onur bakımından kardeşin kardeşe desteğe söz konusu olmadığından, maddi tazminat talebinin reddine, ana-babanın her biri için 49.821,13 TL maddi, 20.000,00'şer bin TL manevi ve davacı Onur için 15.000,00 TL manevi tazminata hükmolunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davalı ... A.Ş vekili vermiş olduğu istinaf dilekçesi ile; meydana gelen trafik kazasında ...'ın vefatı ile ilgili olarak yapılan ve hükme esas alınan söz konusu hesaplamada hata bulunmaktadır. Hatalı bilirkişi raporu esas alınarak aleyhe hüküm kurulduğunu, kararın öncelikle eksik inceleme nedeniyle kaldırılmasını, tazminatın TRH 2010 tablosuna göre teknik faiz oranı ....8 olmak üzere hesaplama yapılmasını, rapor hesaplanması, müteveffanın emniyet kemeri takmaması nedeniyle indirim yapılması ve ayrıca hatır taşımacılığı nedeniyle tazminattan indirim yapılması gerektiğini, mevzuat değişikliğinden önce verilen, güncelliğini yitirmiş bulunan Yargıtay kararları doğrultusunda PMF'den hesaplama yapılarak hüküm kurulması haksız olup hukuka aykırılık teşkil ettiğini, emniyet kemeri takılmaması sebebi ile tazminattan indirim yapılması gerektiğini, tazminattan hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini belirterek, hatalı bilirkişi raporuna dayanılarak hükmedilen kararın kaldırılması ile haksız davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili vermiş olduğu istinaf dilekçesi ile; kazanın alkolün etkisi ile meydana geldiğine yönelik bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulmasının yanlış olduğunu, manevi tazminat bölünemeyeceğinden ve davacı yana manevi tazminat ödemesi yapılmış olduğundan, davacının manevi tazminat talebinin reddi gerekirken kabulünün hukuka aykırı olduğunu, manevi tazminatı kabul anlamına gelmemek kaydıyla hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş nitelikte olduğunu belirterek, ... ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... sayılı kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına ve lehe yeniden karar verilmesine, aksi kanaate varılır ise kararın kaldırılarak dosyanın yeniden karar verilmek üzere yerel mahkemesine gönderilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacılar vekili tarafından ...'in istinaf taleplerine karşı vermiş olduğu cevap dilekçesi ile; bilirkişi raporuna itirazlarının mahkeme safhasında reddolan davalının bu durumu tekrar istinaf sebebi olarak ileri sürmesinin hukuka aykırı olduğunu, hayatın olağan akışı ve yerleşmiş emsal kararlarda da belirtildiği üzere yolcu olarak seyredilen bir aracın kazaya karışması halinde yolcunun %20'den fazla kusurlu olmasının mümkün olmadığını, raporun tüm kanuni kurallara ve Yargıtay en son güncel kararlarına göre heyet tarafından tanzim edilmiş olup, hiçbir eksiklik ihtiva etmediğini, müvekkiller tarafından manevi tazminata dair bir feragat verilmediğini, manevi tazminatın fahiş olmadığını belirterek, tüm bu nedenlerle davalıların manevi tazminatın reddine yönelik taleplerinin öncelikle reddine, bu kabul edilmez ise fahiş olduğuna yönelik istinaf sebebi yerinde olmayıp reddi gerektiğini belirterek, kararın onanmasını talnep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve HUKUKİ SEBEPLER:

İlk derece mahkemesi tarafından trafik kazası nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminata yönelik kısmen kabul kararına karşı davalılar tarafından ayrı ayrı istinaf yoluna müracaat edilmiştir.

Davalı sigorta şirketi tarafından; kazada emniyet kemeri takılmadığı iddia edilmiş olup, emniyet kemeri takılmadığına dair iddianın ispat külfeti iddia eden davalı sigorta şirketinde olup, bu hususun ispatına yönelik bir delil sunulmamıştır.

Yine davalı sigorta şirketince, tazminat hesabının TRH yaşam tablosuna göre tespit edilmesi gerektiği iddia edilmiş ise de, TRH yaşam tablosuna göre tazminat hesabına yönelik uygulamanın kanunun yürürlük tarihinden itibaren uygulanması gerektiğinden bu iddiası yerinde değildir. Bu nedenle sigorta şirketinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

Davalı sigorta şirketi tarafından tazminat hesabında asgari ücretin esas alınması gerektiği ileri sürülmüş ise de; müteveffanın maaş bodrosuna göre hesap yapıldığından davalının bu istinaf sebebi de yerinde görülmemiştir.

Mahkeme kararında; müteveffanın alkollü olduğunu bildiği sürücünün aracına binmesi nedeniyle %10 oranında müterafik kusurlu olduğu ve hatır taşıması olması nedeniyle %20 oranında indirim yapılması gerektiği kaanatine varıldığı, ancak müterafik kusur yönünden %10 indirim yapılmadığı, %20 oranındaki hatır taşımacılığı indiriminin ise yapıldığının karar altına alınan tazminat miktarlarından anlaşılmaktadır.

%10 oranındaki kusur indirimi yapılmaması yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, davacılar ... ve ... lehine hükmedilen tazminat miktarları üzerinden %10 indirim yapılarak ayrı ayrı 44.839,03 TL maddi tazminata hükmedilmiştir.

Davacı vekilinin imzasını taşıyan makbuzda ceza yargılaması sırasında 15.000,00 TL manevi tazminat alındığı kabul edilmiştir. Davacılar bu miktarın az olduğunu ve manevi tazminat isteminde bulunma haklarını ortadan kaldırmadığını iddia etmiş iseler de manevi tazminatın bölünmezlik ilkesi gereğince davacıların manevi tazminatlarını aldıkları kabul edilmiştir. Bu nedenle davalı ...'in istinaf başvurusunun bu husus yönünden kabulü ile davacıların manevi tazminat istemlerinin reddine karar verilmiştir.

Davalı ... alkollü araç kullandığı iddiasına itiraz ederek buna göre belirlenen kusur durumuna itiraz etmiş ise de; alınan bilirkişi raporu, ceza dosyasındaki belge ve bilgiler, kaza tespit tutanağı değerlendirildiğinde; davalının kusur oranının tespitinde bir hata olmadığı, tespitin doğru olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle davalının bu istinaf sebebi de yerinde görülmemiştir.

Dava dilekçesinde davacı ... yönünden ....000,00 TL maddi tazminat talebinde bulunulmuştur. Bu talep yönünden karar duruşmasında herhangi bir karar oluşturulmadığı görülmüştür. Gerekçeli kararın gerekçe kısmında ise destekten yoksun kalma tazminatına hak kazanmadığı belirtilerek, destekten yoksun kalma tazminatına hükmolunmadığı belirtilmiş, ancak hüküm kısmında bu hususta olumlu veya olumsuz bir karar verilmediği görülmüştür. Bu durum ise HMK 297/c ve 298/2. Maddesine aykırılık oluşturmaktadır. Bu aykırılık kamu düzeni ile ilgilidir. Bu sebeple davacı tarafından bu husus istinaf sebebi yapılmamış ise de, dairemizce re'sen değerlendirilmiştir (HMK 355 mad.).

Bu nedenle kararın gerekçe kısmında davacı ... yönünden destekten yoksun kalma tazminatına hak kazanmadığından hüküm verilmediği belirtilmiştir.

Bu husus istinaf sebebi yapılmadığından, dairemizce de ... yönünden davanın reddine karar verildiği belirtilmiştir.

Her ne kadar ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmış ise de; karardaki temerrüt tarihine yönelik istinaf yoluna müracaat edilmediğinden, Dairemizce verilen kararda da aynı temerrüt tarihi esas alınmıştır.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davalıların İstinaf başvurularının KISMEN KABULÜ İLE;

...-... ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih ... esas ... sayılı Kararının KALDIRILMASINA,

A-Maddi Tazminat Yönünden;

...-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; Davacı ... için 44.839,03 TL, davacı ... için 44.839,03 TL maddi tazminatın 15/08/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile bu davacılara ödenmesine, fazlaya dair istemlerinin reddine,

2-Davacı ... yönünden maddi tazminat talebine ilişkin davanın REDDİNE,

3-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken ....125,90TL karar harcından, peşin olarak alınan (29,20 TL peşin harç+408,33 TL ıslah harcı olmak üzere toplam) 437,53 TL'nin mahsubu ile bakiye ....688,37 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,

4-Maddi tazminat talebi yönünden kabul edilen miktar üzerinden, davacılar vekili yararına ölçümlenen 9.924,24 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine,

...-Maddi tazminat talebi yönünden reddedilen miktar üzerinden, davalılar vekili yararına A.A.Ü.T 3/2 maddesi gereğince ölçümlenen 4.296,22 TL vekalet ücretinin, davacılardan alınarak davalılara ödenmesine,

B-Manevi Tazminat Yönünden;

...-Davacıların, manevi tazminat taleplerinin REDDİNE,

2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 35,90 TL harcın, peşin olarak alınan 512,32 TL haçtan mahsubu ile bakiye 476,42 TL'nin davacılara iadesine,

C-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderinin maddi ve manevi tazminat yönünden yapılmış olduğu kabul edildiğinden;

...) ....191,30 TL yargılama giderinin %32 kabul oranına göre hesap edilen 381,21 TL ile peşin olarak yatırılan (29,20 TL peşin harç+408,33 TL ıslah harcı olmak üzere toplam) 437,53 TL'nin müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine,

2)-Davalı ... tarafından yapılan (posta masrafı olmak üzere toplam) 98,50 TL yargılama giderinin reddedilen miktar %68 red oranı üzerinden hesap edilen 66,98 TL yargılama giderinin davacılardan alınarak bu davalıya ödenmesine, artan gider avansının kararın kesinleşmesi ve istek halinde davalı ...'e iadesine,

3)-Davalı ... A.Ş tarafından yargılama gideri yapılmadığından, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

4) Reddedilen miktar üzerinden davalılar vekili yararına A.A.Ü.T 10/3 maddesi gereğince ölçümlenen 2.180,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılar vekiline ödenmesine,

...-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,

İstinaf harç ve giderleri yönünden:

...-Davalı ... A.Ş tarafından peşin olarak yatırılan 2.641,00 TL ile davalı davalı ... tarafından yatırılan (31,40 TL +2.609,50 TL peşin harç olmak üzere) toplam 2640,90 TL'nin davalılara iadesine,

2-İstinaf yoluna başuran davalı ... A.Ş tarafından yapılan (posta masrafı olmak üzere toplam) 31,50 TL yargılama giderinin davacılardan tahsili ile bu davalıya ödenmesine, artan tutarın istek halinde iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu oy birliği ile KESİN OLARAK karar verildi.

Üye Üye Z.Katibi

Başkan (e-imza) (e-imza) (e-imza)

(e-imza)