11. Hukuk Dairesi nezdinde tekne alım-satım sözleşmesi gereği verilen çeklerin, satıcının edimini yerine getirmemesi üzerine açılan borçluluğun tespiti davasında temyiz incelemesi.
Özet: Davacı, davalıdan tekne alımına dair sözleşme uyarınca çekler verdiğini, ancak davalının tekne devrini gerçekleştirmemesi üzerine alımdan vazgeçip tekneyi iade ettiğini ileri sürerek, bu çekler nedeniyle başlatılan icra takipleri karşısında borçlu olmadığının tespiti ile kötüniyet tazminatı talep etmiş; ilk derece mahkemesi, taraflar arasındaki sözleşmenin varlığını ve ödeme koşullarını sabit görmüştür.
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/805 Esas, 2025/1180 Karar HÜKÜM : Esastan RetİLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret MahkemesiSAYISI : 2024/623 E., 2025/145 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı ve davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü. KARAR I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı ...'nın davalıya ait olan ... Tuzla ... no'lu Kütüğe bağlı ... /1 no'lu teknenin alım-satımı hakkında 22.05.2018 tarihinde sözleşme imzaladıklarını ilgili anlaşma gereğince 15.09.2018 tarihli ... seri numaralı 50.000,00 TL bedelli iki adet çekin müvekkili tarafından lehtar olan davalı adına düzenlendiğini ve teslim edildiğini, ayrıca kalan 20.000,00 TL satış bedelinin ise 05.06.2018 tarihinde nakit olarak ödenmesi hususunda taraflarca anlaşma sağlandığını, taraflar arasındaki anlaşmaya rağmen davalı ...'nın tekne devrini müvekkiline yapmadığını, bu konuda müvekkilini oyaladığını, bunun üzerine müvekkilinin yaşadığı ekonomik sıkıntıları da göz önünde bulundurarak tekneyi almaktan vazgeçtiğini, cayma bedelini ödemeyi kabul edeceğini beyan ettiğini ve davalı ...'ya durumunu açıklayan mesajlar attığını, nitekim davalı ... tarafından da teknenin resmi olarak devrinin müvekkili adına yapılmadığını, müvekkilinin teknenin kullanımını bıraktığını, tekneye ait anahtar ve kartları arkadaşı ... aracılığı ile davalıya teslim ettiğini, davalı ...'nın mesajların hiçbirine dönüş sağlamadığını, çeklerin diğer davalı ... tarafından cirolandığını, sonrasında müvekkili ve diğer davalı ...'ya karşı İstanbul Anadolu 6. İcra Dairesi'nin 2019/1854 E. ve İstanbul Anadolu 25. İcra Dairesinin 2018/28924 E. sayılı dosyaları ile icra takipleri başlatıldığını ileri sürerek müvekkilinin borcu olmadığının tespiti ile %20 oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında herhangi bir ticari ilişki olmasının, dava konusu çekin bu ilişki nedeniyle verildiğini ispata tek başına yeterli olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 2.Diğer davalı ... cevap dilekçesi sunmamıştır.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayılı belirtilen kararı ile davacı ile davalı ... arasında 22.05.2018 tarihli tekne satımına ilişkin adi yazılı sözleşme yapıldığı hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, İstanbul Anadolu 6. İcra Dairesi'nin 2019/1854 E. sayılı, İstanbul Anadolu 25. İcra Dairesi'nin 2018/28924 E. sayılı dosyalarında davacı ve davalı hakkında davalı ... tarafından kambiyo takibi başlatıldığı, takiplerin dayanağının, 15.09.2018 keşide tarihli, keşidecisi ..., lehtarı ... olan ... seri numaralı, 50.000,00 TL bedelli, 15.10.2018 keşide tarihli, keşidecisi ..., lehtarı ..., ... olan çekler olduğu, davacının, takip konusu çekler hakkında davacı ve davalı ...'nın, davalıya ait olan ... 21 Tuzla ... no'lu Kütüğe bağlı ..../1 no'lu teknenin alım satımı hakkında kendi aralarında 22.05.2018 tarihinde sözleşme imzalayarak anlaşma sağladıkları, ilgili anlaşma gereğince 15.09.2018 tarihli ... seri numaralı 50.000,00 TL bedelli iki adet çekin davacı tarafından lehtar olan davalı adına düzenlenip teslim edildiğini, ayrıca kalan 20.000,00 TL satış bedelinin ise 05.06.2018 tarihinde nakit olarak ödenmesi hususunda taraflarca anlaşma sağlandığını, taraflar arasındaki anlaşmaya rağmen davalı ... tarafından tekne devrinin yapılmadığı davacının yaşadığı ekonomik sıkıntıları da göz önünde bulundurarak tekneyi almaktan vazgeçtiği, cayma bedelini ödemeyi kabul edeceğini karşı tarafa ilettiği, davacının tekneyi iade ettiği, teknenin anahtar ve kartları arkadaşı ... aracılığı ile davalıya teslim ettiği, davalı ...'nın teknenin devrini davacıya sağlamadığı, edimini yerine getirmediğinden karşı tarafın edimini talep edemeyeceği, çekin ciro edilmesi sonucu hamili davalı ... tarafından diğer davalı ... da icra dosyasında borçlu olarak gösterilmesine karşın hakkında icra dosyası üzerinden hiç bir işlem yapılmayıp yalnızca davacı hakkında icra takip işlemleri gerçekleştirmesi kötüniyetli olduğunu gösterdiğini iddia ettiği, davacı vekilince, dava dilekçesi ekinde sunulan 22.05.2018 tarihli davacı ... ve davalı ... tarafından imzalı sözleşmedeki imzanın davalıya ait olmadığına dair bir beyanda bulunulmadığı, taraflar arasında sözleşmenin imzalandığının sabit olduğu, taraflar arasında yapılan sözleşmede ... teknenin satışı konusunda tarafların anlaştıkları, ödemenin 05.06.2018 tarihinde 20.000,00 TL nakit, 15.09.2018 tarihinde 50.000,00 TL bedelli çek, 15.10.2018 tarihinde 50.000,00 TL bedelli çek ile yapılacağının kararlaştırıldığı, çekler ödendiğinde teknenin devrinin yapılacağı, cayma bedeli olarak da 20.000,00 TL belirlendiği, ... Başkanlığı yazısından dava konusu teknenin 13.02.2014 tarihinde davalı ... tarafından alındığı, 25.03.2019 tarihinde ise ...'e satıldığının anlaşıldığı, davacının çekleri vaktinde ödeyemediği, davalının ise teknenin kullanımını davacıya bıraktığı, davacının ödeme yapmaması üzerine yine davacı tarafından dava konusu teknenin davalı ...'ya teslim edildiği ve caymaya ve feshe ilişkin davalıya Whatsapp mesajları gönderildiği, davalının da tekneyi alması üzerine dava dışı üçüncü kişi ...'e sattığının anlaşıldığı, davacının sözleşmeyi feshi ile birlikte sözleşmenin ortadan kalktığı, tarafların verdiklerini iade ile yükümlü oldukları, davacının dava konusu tekneyi teslim ettiği, davalı ...'nın da bu kapsamda teslim aldığı senetleri iade etmesi gerektiği, bu kapsamda davacının davalı ...'ya karşı takip konusu çeklerden sorumlu olmadığı gerekçesiyle iki adet çek nedeniyle davacının, davalı ...'ya borçlu olmadığının tespitine davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine, temel ilişki kapsamındaki şahsi defilerin cirantalara karşı ileri sürülemeyeceği, bunun istisnasının kötüniyet ve ağır kusur olduğu, bu kapsamda davalı ...'un kötüniyetli ve ağır kusurlu olduğu ispatlanmadığından, adı geçen yönünden davanın reddine, ihtiyati tedbir kararı verilmediğinden, kötüniyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekili ve davalı ... vekilince istinaf edilmiştir. IV. İSTİNAFBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle başvuruların esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı ve davalı ... vekillerince temyiz edilmiştir.V. TEMYİZ A.Dava ve Hukuki NitelendirmeDava, menfi tespit istemine ilişkindir. B. Değerlendirme ve GerekçeYapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı ve davalı ... vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine, 27.04.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.