karayolu trafik kazasında sigortasız araç nedeniyle oluşan sürekli ve geçici iş göremezlik, bakıcı ve tedavi gideri tazminatlarının tahsili için hakem heyeti kararına karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine yargıtay incelemesi.

Karayolu trafik kazasında sigortasız araç nedeniyle oluşan sürekli ve geçici iş göremezlik, bakıcı ve tedavi gideri tazminatlarının tahsili için hakem heyeti kararına karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine Yargıtay incelemesi.

Özet: Trafik sigortasız bir aracın karıştığı kazada malul kalan işçinin sürekli ve geçici iş göremezlik, bakıcı ve tedavi gideri talepleriyle başlattığı süreçte, Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından yüksek miktarda tazminat kabul edilmesine karşın, İtiraz Hakem Heyetince yeni bir rapor doğrultusunda sürekli iş göremezlik ve bakıcı giderlerinin reddiyle sadece geçici iş göremezlik ve tedavi giderlerinin kabul edilerek ödenecek miktarın önemli ölçüde düşürülmesi üzerine, davacı vekilinin hükme esas alınan raporun hatalı olduğunu, davalı vekilinin ise usul, kusur ve hesaplamaya ilişkin itirazları ile birlikte kararın bozulmasını talep ederek temyiz yoluna başvurduğu bir tazminat davasıdır.

4. Hukuk Dairesi 2026/139 E. , 2026/4916 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2024/176 Değişik İş-2024/175 Karar

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ve katılma yolu ile davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının işçi olarak gittiği tarladan dönerken trafik sigortasız aracın yaptığı tek taraflı kazada müvekkilinin malul kaldığını beyanla belirsiz alacak davası olarak ikame edilen davada şimdilik 25,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 25,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 25,00 TL bakıcı gideri, 25,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 100,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, 31.10.2023 tarihli dilekçe ile sürekli iş göremezlik tazminatını 1.000.000 TL, geçici iş göremezlik tazminatını 16.275,01 TL, geçici bakıcı giderini 6.382,36 TL, tedavi giderini 2.500,00 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; usule uygun başvuru yapılmadığını, davacıya 13.02.2023 tarihinde 30.000,00 TL ödeme yapıldığını, ancak ödeme belgesi bulunmadığını, davacının maluliyeti olmadığının davalıya bildirildiğini, bu durumun tespiti amacıyla tanık dinletmek istediklerini bu nedenle dosyanın mahkemede görülmesi gerektiğini, hakem tarafından dosyadan el çekilmesini talep ettiklerini, kusurun belirlenmesini, maluliyet raporunu kabul etmediklerini, oranın fahiş olduğunu, geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri ve tedavi giderinden sorumlu olmadıklarını, hesaplamaya esas gelirin asgari ücret olması gerektiğini, müterafık kusur ve hatır taşıması indirimi yapılmasını, rücuya tabi ödeme alınıp alınmadığının belirlenmesini, uzlaşmanın araştırılmasını, faiz talebinin reddi ile vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun kabulü ile 1.000.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 16.275,01 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 6.382,36 TL geçici bakıcı gideri, 2.500,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 1.025.157,37 TL tazminatın 20.01.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının başvuru dilekçesinin davalıya 19.01.2023 tarihinde tebliğ edildiği, dilekçe ekinde ödeme için yeterli evrak olduğunun anlaşıldığı, hakem heyetinin yargılama yetkisi bulunduğu, başvuranın şikayetçi olup olmamasının hukuk davalarına etkisi olmadığı, uzlaşmanın hukuk davası açılmasına engel olmadığı, davacı tarafından ibraz edilen ... Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından tanzim edilen raporda %40 maluliyet oranı belirlendiği, davalının itirazı nedeni ile alınan 08.02.2024 tarihli raporda davacının engellilik oranının %0 ve 45 gün geçici iş göremezlik süresi, başka birinin bakımına ihtiyacı olmadığının rapor edildiği, raporun hükme esas alındığı, 45 gün geçici iş göremezlik zararının 8.137,50 TL olarak hesaplandığı, davalının geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı ve tedavi giderinden sorumlu olduğu gerekçesi ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, başvuru sahibinin isteminin kısmen kabulü ile 8.137,50 TL geçici iş göremezlik, 2.500,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 10.637,50 TL'nin 20.01.2023 tarihinden itibaren yasal faiz ile davalı ... Hesabından alınıp başvuruya verilmesine, bakiye geçici iş göremezlik ve sürekli iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri talebinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; hükme esas alınan raporun hatalı olduğunu, denetime elverişli olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; usule uygun başvuru yapılmadığı, ödeme yaptıkları, tanık dinletmek istedikleri bu nedenle davanın adli yargıda görülmesi gerektiği, müterafık kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması, kusurun ispat edilmesi gerektiği, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1.65 teknik faiz yöntemi ile yapılması, geçici iş göremezlik tazminatı ve tedavi giderlerinden sorumlu olmadıkları, rücuya tabi ödeme olup olmadığının belirlenmesini, faiz talebini kabul etmedikleri, ıslah dilekçesinin tebliğ edilmediği, vekalet ücretinin hatalı olduğu gerekçeleri ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi bulunmayan aracın karıştığı 30.08.2022 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri ve tedavi gideri talebine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, yolcu olan davanın tek taraflı kazaya etken davranışı olmamasına, müterafık kusura dair delil olmamasına, davacının 05.01.2023 tarihli dilekçe ile davalıya başvuru yapmış ve davalının 20.01.2023 tarihinde temerrüde düşmüş olmasına, davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilmiş olmasına, davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinin yerinde olmasına göre davacı vekili ve davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davacının diğer temyiz itirazlarına gelince;

1.Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından geçici iş göremezlik süresi ile sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi zorunludur. Söz konusu belirlemenin, bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir.

11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olduğundan kaza tarihinde geçerli mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu düzenlenmelidir. Eldeki davada kaza, 30.08.2022 tarihinde meydana gelmiştir.

Dosyanın incelenmesinde; 28.12.2022 tarihli ... Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından tanzim edilen raporda Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre solunum bozukluğu nedeni ile %40 oranında maluliyeti olduğu belirtilmiştir. Uyuşmazlık Hakem Heyetince dosyaya alınan 08.02.2024 tarihli rapor ile Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre davacının kaza nedeni ile maluliyeti olmadığı, 45 gün geçici iş göremezlik süresi bulunduğu belirtilmiş ve bu rapora göre karar verilmiştir. Dosyada bulunan her iki rapor arasında oransal bakımından çelişki bulunmaktadır.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; davacının kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip (eksik varsa temini ile) dosyada bulunan sağlık kurulu raporları da irdelenmek ve bizzat muayene edilmek suretiyle kaza tarihinde yürürlükte bulunan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak ve yukarıda açıklandığı şekilde davacının ikametine en yakın başka bir Üniversitesi Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından çelişkiyi giderecek şekilde rapor alınması amacıyla davacıya süre verilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

3. Davalının diğer temyiz nedenlerinin incelenmesinde;

Davacı işçi olarak gittiği tarladan dönerken kazanın meydana geldiği anlaşılmakla, Sosyal Güvenlik Kurumu'na yazı yazılarak davaya konu kazada davacının yaralanması nedeniyle iş kazası yönünden herhangi bir inceleme yapılıp yapılmadığı, olayın iş kazası olarak kabul edilmiş olması halinde davacıya ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılan ödemenin miktarı ve niteliği ile ilk peşin sermaye değeri tutarının ne olduğu, rücuya tabi olup olmadığı, kazayı takip eden aylarda davacıya geçici iş göremezlik ödemesi yapılıp yapılmadığı hususlarının sorulması ve varsa dayanak ödeme belgelerinin temin edilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup kararın bu yönden de bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekili ve davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin, (3) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacı ve davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,

29.04.2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.