Kamulaştırma bedeli tespiti ve yol olarak terkin davasında, Bölge Adliye Mahkemesinin davacı idarenin istinaf başvurusunu esastan reddi kararının temyiz incelemesi.
Özet: Kamulaştırma Kanununun 10. maddesi uyarınca açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın yol olarak terkini davasında, ilk derece mahkemesi davanın kabulüne karar vermiş, bu karar Bölge Adliye Mahkemesi tarafından kaldırılıp dosya yeniden yargılama için ilk derece mahkemesine gönderilmiş, akabinde ilk derece mahkemesi yine davanın kabulüne hükmetmiştir. Davacı idarenin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesi, bilirkişi raporunda belirlenen metrekare birim fiyatının önceki benzer dosyalarla uyumlu olduğu gerekçesiyle başvuruyu esastan reddetmiştir. Bunun üzerine davacı idare, bilirkişi raporundaki kamulaştırma bedelinin fahiş hesaplandığı, objektif değer artırıcı unsurların yanlış değerlendirildiği ve tescil işlemlerini aksatan usuli eksiklikler olduğu iddialarıyla Bölge Adliye Mahkemesi kararını temyiz etmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/14372 E.  ,  2026/2086 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/3320 Esas, 2025/1537 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/293 Esas, 2023/169 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulu ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kocaeli ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 62... parsel (eski 449 parsel) sayılı taşınmazın kamulaştırılan kısmının bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; gerçek bedelin tespitini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın kamulaştırılan alanının değiştiğini, 18.07.2022 tarihli fen bilirkişi raporu ile bu durumun düzeltildiğini, hüküm kısmının; 18.07.2022 tarihli fen bilirkişi raporu ve ekindeki krokinin kararın eki sayılmasına şeklinde düzenlenmesi gerektiğini, aksi hâlde, tescil işlemlerinin yapılamadığını, bilirkişi heyetince objektif değer artırıcı unsur olarak kabul edilen raporda yazılı taşınmazın özellikleri, kapitalizasyon faizinin belirlenmesine esas unsurlar olduğu gözetilmeden ayrıca % 50 objektif değer artırıcı unsur sebebiyle ilave yapılarak kamulaştırma bedelinin fazla arttırıldığını, ağaç ve yapı bedellerinin de fahiş hesaplandığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın 1/25000 ölçekli revizyon Nazım İmar Planında, kısmen tarımsal niteliği korunacak alanda, kısmen de karayolları kamulaştırma alanında kaldığı, belediye sınırları içerisinde olup, belediye hizmetlerinden faydalandığı belirtilmiş olup, bilirkişilerce taşınmazın belediye hizmetlerinden yararlansa da meskun alanda kalmadığı gerekçe gösterilerek arazi olarak değerlendirildiği ve dava tarihi tarihi itibarıyla metrekare birim fiyatının 339,42 TL olarak belirlendiği, taşınmazın vasfı bakımından aleyhe istinaf bulunmadığından davacı idarenin ileri sürdüğü istinaf itirazları doğrultusunda değerlendirme yapılamadığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirlenen metrekare birim fiyatının aynı bölgeden daha evvel yansıyan dosyalardaki metrekare fiyatlarıyla uyumlu olduğu anlaşıldığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B.Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; münavebe ürünlerin satış birim fiyatları olduğundan yüksek gösterilerek net gelir oranının yüksek çıkmasına yol açıldığını, bundan dolayı taşınmazın gerçek birim değerinin olduğundan yüksek çıktığını, objektif değer artışı için sıralan hususların objektif değer artış nedenleri olmayıp kapitalizasyon faiz oranının tespitinde kullanılan nedenler olduğunu ileri sürmüştür.
C.Gerekçe
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
11.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.