Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyizen hukuka uygun bulunarak onanması.
Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın yol olarak terkini davasında, davacı idare kamulaştırma bedelinin düşürülmesini, davalılar ise taşınmazın arsa vasfında değerlendirilerek daha yüksek bedel ödenmesini talep etmiş; ilk derece mahkemesi ile bölge adliye mahkemesi taşınmazın arazi vasfında olduğunu, net gelir esas alınarak belirlenen 328,12 TL/m² bedelin, %4 kapitalizasyon faizi ve %45 objektif değer artışı oranıyla usul ve kanuna uygun olduğunu hükmederek tarafların istinaf başvurularını esastan reddetmiş, temyiz incelemesinde ise bu kararın bozulmasını gerektiren bir neden bulunmamıştır.
5. Hukuk Dairesi         2025/14575 E.  ,  2026/2080 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/3101 Esas, 2025/1533 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gebze 5. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/104 Esas, 2022/122 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kocaeli ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 3 27... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın gerçek değerinin tespit edilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza objektif değer artışı uygulanmasının hatalı olduğunu, münavebe ürünlerinin resmî verilere uygun alınması gerektiğini, verimin yüksek alındığını, taşınmazın sululuk durumunun tespiti gerektiğini, ağaç bedelleri fahiş hesaplandığını ileri sürmüştür.
2. Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava öncesi yapılması gereken hazırlıkların kanun kapsamında gerçekleştirilmediğini, satın alma usulünün yerine getirilmediğini, taşınmazın 1/25000 lik plan dahilinde ancak 1/10 00... /5000 planları yapılmamış alanda olduğunu, bu planların kamulaştırma sonrasına bırakıldığını, taşınmazın arsa vasfı ile değerlendirilmesi gerektiğini, arsa olarak kabul edilmemesi halinde ise piyasa fiyatının altında bedel belirlendiğini, objektif değer artışı oranının düşük belirlendiğini, diğer mahkemelerce daha yüksek bedeller belirlendiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taşınmazın arazi vasfında kabul edilmesinde isabetsizlik görülmediği, taşınmaza net gelir esas alınarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, buna göre hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda kapitalizasyon faizi %4, objektif değer artış oranı % 45 belirlenmek sureti ile 2019 yılı için metrekare birim fiyatı 328,12 TL olarak belirlenmesinin yerinde görüldüğü, aynı mahalden gelen ve Yargıtay denetiminden geçen benzer dava dosyalar da gözetilerek, taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.
2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.
C. Gerekçe
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
11.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.