Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi, davalı belediyenin tacir sıfatı taşımaması nedeniyle itirazın iptali davasında usulden görevsizlik kararı vermiştir.
Özet: Bir anonim şirket tarafından, belediyeye satılan tekstil ürünlerinin bedelinin ödenmemesi üzerine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemiyle açılan davada, mahkeme davalı belediyenin Türk Ticaret Kanununa göre tacir sıfatı taşımadığı ve uyuşmazlığın mutlak ticari dava niteliğinde olmadığı gerekçesiyle kendi görev alanına girmediğine karar vermiş, bu nedenle davayı usulden reddederek yargılama görevinin asliye hukuk mahkemesine ait olduğunu belirtmiştir.
T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/543 Esas - 2023/468
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AT.C.ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ K A R A RESAS NO : 2023/543 KARAR NO : 2023/468BAŞKAN : ...ÜYE : ...ÜYE : ...KATİP : ...DAVACI : ... Anonim Şirketi - ... VEKİLİ : ... - ...DAVALI : ... - ...DAVA : İtirazın İptaliDAVA TARİHİ : 21/06/2023KARAR TARİHİ : 26/09/2023KARAR YAZIM TARİHİ : ...I- DAVA1. Davacı vekili 21.06.2023 tarihli dilekçe ile davalı taraf aleyhine itirazın iptali davası açmıştır. Dilekçeye göre; davacı şirket tarafından davalı belediyeye tekstil ürünleri satılarak teslim edilmiştir. Ürün bedelleri ödenmemiştir. Ceyhan İcra Müdürlüğünün 2023/... sayılı dosyası ile ilamsız başlatılmıştır. Davalının haksız itirazı ile takibin durdurulduğu ileri sürülerek itirazın iptaline, takibin devamına ve %20 icra inkar tazminatına karar verilmesi talep edilmiştir. II- SAVUNMA 1. Davalı taraf davaya cevap vermemiştir. III- DELİLLER VE GEREKÇE 1. 6102 sayılı TTK 4 ve 16. maddesi şu şekildedir: Madde 4- (1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır. (2) Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması 18/6/1927 tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir. Madde 16- (1) Ticaret şirketleriyle, amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlar da tacir sayılırlar.(2) Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri ile kamu yararına çalışan dernekler ve gelirinin yarısından fazlasını kamu görevi niteliğindeki işlere harcayan vakıflar, bir ticari işletmeyi, ister doğrudan doğruya ister kamu hukuku hükümlerine göre yönetilen ve işletilen bir tüzel kişi eliyle işletsinler, kendileri tacir sayılmazlar. 6100 sayılı HMK 2. maddesi şu şekildedir: Madde 2- (1) Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. (2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir. 2. Somut uyuşmazlık, taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı taraf tacir olmakla birlikte davalı ... tacir değildir. Bir davanın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bir husustan kaynaklanması veya TTK 4. maddesinde belirtilen konulara (mutlak ticari dava) ilişkin olması gerekir. Bu nitelikte olmayan malvarlığı haklarına ilişkin davayı yargılama görevi; 6100 sayılı HMK 2 ve 6102 sayılı TTK 4-5. maddeleri gereğince asliye hukuk mahkemelerine aittir. Görev dava şartıdır ve davanın her safhasında resen dikkate alınır (6100 sayılı HMK madde 114/c, 115). Somut davayı yargılama görevi asliye hukuk mahkemesine ait olduğundan davanın usulden reddi gerektiği kanaatine varılmıştır. HMK 138/1. maddesi gereğince; dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verilebileceğinden duruşma açılmamıştır. (Dava; “Ceyhan Asliye Ticaret Mahkemesi Başkanlığına” hitaben açılmıştır. Dilekçeyi alan Ceyhan Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından 08.2021 tarihli RG’de yayınlanan Hakimler ve Savcılar Kurulu kararı uyarınca “Gönderme Kararı” ile dosyayı Adana Asliye Ticaret Mahkemesine göndermesi gerekirken “Görevsizlik” kararı ile göndermiştir. Ceyhan Asliye Hukuk Mahkemesine açılan bir dava bulunmadığından “Görevsizlik” kararı ifadesinin hükme zuhulen yazıldığı kabul edilmiş ve iki mahkeme arasında olumsuz görev uyuşmazlığının gerçekleşmediği düşünülmüştür). IV- KANUN YOLLARI6100 sayılı HMK 341. maddesi gereğince hüküm tarihi itibariyle miktar veya değeri 17.830,00 TL'yi geçmeyen mal varlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. Somut olayda, mahkememizdeki dava konusu bu tutarın üzerinde olduğundan hükme karşı tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı bulunmaktadır. İstinaf talebinin kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer asliye ticaret mahkemesine verilecek dilekçeyle yapılması gerekmektedir. H Ü K Ü M1- Davanın asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiğinden usulden reddine, Karar kesinleştiğinde HMK 20. maddesinde belirtilen sürede başvuru yapılması halinde dosyanın görevli mahkeme olan Ceyhan Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,2-Zorunlu arabuluculuk giderinin görevli mahkemede yapılacak yargılama sonucunda veya tarafların başvuru yapmaması nedeniyle HMK 20. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi durumunda mahkememizce hüküm altına alınmasına,3- Karar kesinleştiğinde HMK 20. maddesinde belirtilen sürede başvuru olması halinde dosyanın görevli mahkeme olan Ceyhan Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,Kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinden inceleme sonucunda oybirliğiyle karar verildi.Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...