Vakıf evladı tespiti davasında nafaka ve giysi yardımı hakkının vakfiyeye göre nesillerarası kapsamı ile ilgili bilirkişi raporları arasındaki çelişkilerin temyiz incelenmesi.
Özet: Bu hukuki evrakta, davacı, Diyarbakırdaki bir vakıftan nafaka ve giysi yardımı almaya hak kazanmış bir vakıf evladı olduğunun tespitini talep etmiş; ilk derece mahkemesi ve istinaf mahkemesi, vakfiyenin erkek çocuklarının kız evlatlarına batın şartına bakılmaksızın nafaka ve giysi yardımı yapılmasını öngörmesi ve davacının daha önceki kesinleşmiş bir karar ile vakfedenin alt soyu olduğunun belirlenmesi gerekçeleriyle davayı kabul etmiş, ancak istinaf mahkemesi yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden ilk kararı değiştirerek masrafları davacı üzerinde bırakmış; davalı taraf ise diğer davalarda alınan çelişkili bilirkişi raporları nedeniyle kararı temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/816 E., 2024/1376 K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Diyarbakır 3. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2022/615 E., 2023/863 K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ... vekili ve mülhak ...Vakfı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; davacı ...'ın Diyarbakır'da kurulu ...Vakfından nafaka ve giysi yardımı almaya müstahak vakıf evladı olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAP1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının İdareleri aleyhinde açmış olduğu vakıf evladı olduğunun tespiti davasında vakfın vakfiyesinin incelenerek, vakfiyede belirlenen şartlara göre ve vakfeden kişi ile soy bağının tespit edilmesi halinde davanın kabulünün mümkün bulunduğunu belirterek, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.2. Davalı Mülhak ...Vakfı vekili cevap dilekçesinde; davacının ön batın tertibinde olmadığının anlaşıldığını, şahsın babası ve dedesinin vakıf evladı oldukları ve aynı zamanda galleye müstehik kararları ile tevliyete ehil kararları olması karşısında (inceleme ile Mahkeme aynı kanaatte ise) şahsın vakıf evladı olduğunun tespitine karar verilebileceğini, davacı tarafından açılan davanın davalı olarak müvekkili vakfın zorunlu taraf olması karşısında; açılan davanın somut delile dayanmayan, haksız ve mesnetsiz olması nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dışı ... tarafından yönetildiği anlaşılan davalı ... Vakfı'nın mülhak vakıflardan olduğu, söz konusu bu vakfın Miladi 11 Şevval 942 tarihli vakfiyesinden ve bilirkişi raporunun içeriğinden anlaşıldığı üzere nafaka ve giysi yardımına ilişkin hükümde, vakfın gelirlerinin erkek çocuklar arasında bölüştürüleceği, erkek çocuklarının kız çocuklarına ise nafaka ve giysi olarak pay verilmesinin gerektiği, çünkü onların vakfın fakirleri olduğu, kız çocuklarının sıla-ı rahim olduğu, kız çocuğunun kız çocuklarına (ve erkek çocuklarından olma kız çocuğunun evlatlarına) ise herhangi bir şey verilmeyeceği belirtilmiş olduğundan, vakfedenin erkek çocuklarının kız evlatlarına batın şartına bakılmaksızın nafaka ve giysi yardımı yapılacağının öngörülmüş olduğu, Diyarbakır 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/434 Esas ve 2010/15 Karar sayılı ilamı ile davacının, 21.01.19 48... .01.1952 tarihleri arasında davalı vakfın tevliyeti yöneltilen ... nun oğlu olan ...'nun alt soyu olduğundan ve dolayısıyla davalı ... Vakfını vakfedenin soyundan geldiğinden hareketle vakıf evladı olduğunun tespitine karar verilmiş olduğu, anılan bu kararın kanun yolu incelemesinden geçerek 06.05.2010 tarihinde kesinleşmiş olduğu, bu itibarla davacının, davalı vakfın gallesine müstehik vakıf evladı olduğuna karar verilmiş olduğu gözetilerek ve vakfiye hükümleri doğrultusunda vakfedenin erkek çocuklarının kız evlatlarına batın şartına bakılmaksızın nafaka ve giysi yardımı yapılacağından davanın kabulü ile davacı ...'ın, davalı ... Vakfının nafaka ve giysi yardımı almaya müstehik vakıf evladı olduğunun tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı mülhak Vakıfa yükletilmesine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalılar ... vekili ve mülhak Vakıf vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun vekalet ücreti ile yargılama giderleri yönünden kabul edilerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, esas hakkında yeniden davanın kabulüne davacı ...'ın, davalı ... Vakfının nafaka ve giysi yardımı almaya müstehik vakıf evladı olduğunun tespitine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması ve davacı lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Sebepleri1. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek davalı mülhak Vakfa karşı açılmış diğer davalarda mahkemelerce aldırılan bilirkişi raporları ile işbu davada aldırılan bilirkişi raporu arasında çelişkiler mevcut olduğunu, en son Diyarbakır 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/143 Esas sayılı dosyasında bilirkişi heyeti tarafından Vakfiyenin aslına bakıldığında sadece birinci nesil evlada galle fazlası, nafaka ve giysi yardımı olduğu birinci nesilden sonra bunların bütünüyle son bulduğunun değerlendirildiğini, çelişkinin giderilmesi için vakfiyeler getirtilip alanda uzman bilirkişiler tarafından incelenerek hazırlanacak bir bilirkişi raporuna göre karar verilmesi gerektiğini belirterek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.2. Davalı Mülhak ...Vakfı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, davacıların vakıf kurucusunun soyundan gelip gelmediği ve nafaka yardımı almaya hak kazanıp kazanmadığının tam olarak belirlenmesi gerektiğini, galle fazlası gibi nafaka ve giysi yardımında da batın şartı aranması gerektiğini, İlk Derece Mahkemesince müvekkil Vakıf lehine vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğini belirterek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeDava, mülhak vakfın vakfiyelerinde kız evlada şart koşulan nafaka ile giysi yardımını almaya yönelik tespit kararı verilmesi istemine ilişkindir.Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçeye, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalılar ... vekili ve mülhak Vakıf vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürdükleri nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, 5737 sayılı ... Kanunu'nun 77. maddesinin ikinci fıkrası (7531 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile değişik) uyarınca ... Genel Müdürlüğünden harç alınmasına yer olmadığına,615,40 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 116,60 TL nin temyiz eden mülhak ...Vakfından alınmasına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,24.06.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.