sigorta şirketinin, kasko poliçeli araca otoyolda başıboş köpek çarpması sonucu ödediği hasar bedelini, tam kusurlu bulunan otoyol işletmecisinden rücuen tahsili için başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali davası.

Sigorta şirketinin, kasko poliçeli araca otoyolda başıboş köpek çarpması sonucu ödediği hasar bedelini, tam kusurlu bulunan otoyol işletmecisinden rücuen tahsili için başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali davası.

Özet: Davacı sigorta şirketi, kasko poliçeli sigortalısının davalının sorumluluğundaki otoyolda başıboş köpek nedeniyle kaza yaparak hasar gören aracının onarım bedelini (90.445,01 TL) ödemesi üzerine, sigortalısının haklarına halefiyet ilkesi uyarınca zararın davalıdan rücuen tahsili için itirazın iptali davası açmıştır; davalı, kazanın sorumluluk alanı dışında olduğunu savunmuş, ancak bilirkişi raporları kazada davalının %100 kusurlu olduğunu, kaza mahallinin davalının sorumluluk alanında bulunduğunu ve hasar miktarını teyit etmiş, davacı da buna göre talebini ıslah etmiştir.

T.C.

İSTANBUL

7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/632 Esas

KARAR NO : 2026/541

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 19/08/2025

KARAR TARİHİ : 11/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketçe KASKO poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın 20.12.2022 tarihinde, karşı tarafın sorumluluğundaki otoyolda, yola başıboş köpek çıkması nedeniyle kaza yaparak hasarlandığını, iş bu kaza sonucu sigortalı tarafından hasar başvurusu yapıldığını, müvekkili şirket tarafından sigortalı araç üzerinde, bağımsız ve uzman eksper tarafından hasarın, miktarı ve niteliği yönünden tespiti yaptırıldığını, yapılan tespit sonucu, sigortalı araçta oluşan hasarın tespit edilerek 80.787,32 TL onarım bedelinin sigortalı aracın onarımının yapıldığı servislere ödendiğini ve sigortalının zararının karşılandığını, bu nedenle davacı şirketin, söz konusu ödeme ile TTK m. 1472 uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğunu ve zarar verenlere karşı rücu ve talep hakkı doğduğunu, nitekim dava konusu olayda hasar dosyası evrakında görüleceği üzere davalının bakım ve onarım sorumluluğundaki otoyola başıboş köpek çıkmasında davalının asli ve tam kusurlu olduğunun aşikar olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün dava konusu olayda hiçbir kusuru bulunmaması nedeniyle uğranılan zararın tamamının kazaya sebebiyet veren davalı tarafından karşılanmak zaruretinde olduğunu, bu nedenlerle müvekkili şirketçe karşılanan zararın rücu işlemi için ... 1. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, davalı şirketin takibe itiraz ederek takibi durdurduğunu, akabinde ticari dava şartı davalı taraf ile yapılan arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını da belirtmekle arz edilen sebeplerle; herhalükarda ileride doğabilecek hakları saklı kalmak kaydıyla, davalının ... 1. İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı dosyasına olan itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesini, davalı aleyhine %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Meydana gelen kazanın, müvekkili şirketin sorumlu olduğu otoyol dışında gerçekleşmiş olup davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini belirtmekle huzurda açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddini talep etmiştir.

DELİLLER

Davaya konu ... numaralı hasar dosyası gerekli evrakları, .... numaralı kasko sigorta poliçesi ve araç ruhsatı, 20.12.2022 tarihli kaza tespit tutanağı, davaya konu kaza sonrası sigortalıya ait araçta oluşan hasarın fotoğrafları, 21.03.2023 tarihli ekspertiz raporu, 14.03.2023 tarihli onarım faturası, 03.04.2023 tarihli ödeme dekontu ve 2025/13706 dosya numaralı Arabuluculuk son tutanağının davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekinde dosyaya sunulduğu görüldü.

İlgili icra dosyasının mahkememiz işbu dosyası UYAP sistemi üzerinden eşleştirildiği, ilgili icra dosyası evraklarının mahkememiz dosyası arasına alındığı görüldü.

Karayolları Genel Müdürlüğüne, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine, ... Şirketine ve ... İlçe Emniyet Müdürlüğüne yazılan müzekkerelere cevap verildiği görüldü.

Bilirkişi heyet kök ve ek raporlarının dosyaya sunulduğu görüldü.

Bilirkişi heyet (Sigorta Eksperi - Adli Trafik Bilirkişisi) 06/03/2026 tarihli kök raporunda;

''Yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, ... plakalı araçta, 20.12.2022 tarihinde meydana gelen kaza sonucunda, aracın ön kısımlarında;

1. Hasar meydana geldiği,

2. Kazaya sebep olduğu iddia edilen ... İŞLETMESİNİN, konu aracın hasarı için; %100 Kusurlu olduğu,

3. Rapora konu kaza sonucunda araçta meydana gelen hasarın, parça değişimi ve hasar gören parçaların onarım ve değişim işçiliklerinin (KDV Hariç) 76.648,31-TL, (KDV Dahil) 90.445,01-TL olduğu,

Görüş ve kanaatimizi Sayın Mahkemenizin takdirlerine saygılarımızla arz ederiz.'' şeklinde görüş ve kanaat bildirmiştir.

Bilirkişi (Adli Trafik Bilirkişisi) 06/03/2026 tarihli ek raporunda;

''Dosya içindeki bilgi ve belgeler ile olay yerinin uydu görüntüleri, kaza raporu ve Karayolları Genel Müdürlüğünün yazısına istinaden; kaza mahallinin ... (... A.Ş.) Sorumluluk alanında olduğu tespit edilmiştir.

Kanaatini bildirir rapor, Sayın Mahkemenin takdirlerine arz olunur.'' şeklinde görüş ve kanaat bildirmiştir.

Davacı vekili 22/06/2026 tarihli ıslah dilekçesi sunarak; ''Fazlaya ilişkin dava ve talep haklarımız saklı kalmak kaydıyla; 90.445,01 TL hasar bedelinin, ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan alınarak müvekkile verilmesi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, bilvekale, arz ve talep ederim.'' şeklinde davasını ıslah etmiştir.

DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE

Dava, kasko sigortacısı olan davacının, sigortalı araçta 20/12/2022 tarihli trafik kazası nedeniyle meydana gelen hasarı ödemesi üzerine TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğu iddiasıyla, kazanın meydana geldiği otoyolun bakım ve işletmesinden sorumlu olduğunu ileri sürdüğü davalıya karşı rücu alacağının tahsili amacıyla başlattığı ilamsız icra takibine yapılan itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali ile icra inkâr tazminatı istemine ilişkin itirazın iptali davasıdır.

Husumet (taraf sıfatı), dava konusu sübjektif hak ile taraflar arasındaki ilişkiyi ifade eden, maddi hukuka ilişkin bir kavramdır. Davalı sıfatı (pasif husumet), dava konusu hak kendisine karşı ileri sürülebilecek olan kişiye aittir. Taraf sıfatının bulunup bulunmadığı, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi mahkemece de re'sen gözetilir. Davalı sıfatı bulunmayan kişiye karşı açılan davanın esasına girilmeksizin husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekir.

TTK'nın 1472/1. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta tazminatını ödediği tutarda, kanuni halef olarak sigortalının yerine geçer. Halefiyet ilkesi gereğince sigortacı, sigortalının zarar sorumlusuna karşı sahip olduğu haklardan fazlasını elde edemez; rücu davasında sigortacının kime karşı hangi hakla başvurabileceği, sigortalının zarar sorumlusuna karşı sahip olduğu hak ile belirlenir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 13/1. maddesi uyarınca karayolunun yapımı, bakımı ve işletilmesi ile görevli ve sorumlu bütün kuruluşlar karayolu yapısını ve trafik güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmakla yükümlüdür. Buna göre, yol yapısından veya yolun güvenli durumda bulundurulmamasından kaynaklanan zararlardan dolayı sorumluluk, kazanın meydana geldiği yol kesiminin bakım ve işletmesinden fiilen sorumlu olan kuruluşa aittir. Bu nedenle bu tür rücu davalarında davalı sıfatı, kaza mahallinin bakım ve işletmesiyle görevli kuruluşa aittir.

Somut olayda, düzenlenen 20/12/2022 tarihli Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre kaza, ... ili ... ilçesi... kilometresinde, sürücü Akif Toraman sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın otoyola aniden fırlayan sahipsiz köpeğe çarpması sonucu meydana gelmiş; tutanakta sürücünün kusursuz olduğu, yolun yapımından sorumlu ... işletmesinin ise KTK'nın 13. maddesine istinaden kusurlu olduğu belirtilmiştir. Tutanakta davalı şirkete ilişkin herhangi bir tespit bulunmamaktadır. Mahkememizce yazılan müzekkereye verilen Karayolları Genel Müdürlüğünün 21/01/2026 tarihli cevabi yazısında; kazanın meydana geldiği kesimin bakım ve işletme sorumluluğunun, ilgili iş kapsamında görevli şirket sıfatıyla ...A.Ş.'ye ait olduğu bildirilmiştir.

Adli trafik bilirkişisinin 06/03/2026 tarihli kök raporunda, kazanın oluşumunda ... KTK'nın 13. maddesini ihlal ederek asli ve %100 kusurlu, sürücünün ise kusursuz olduğu tespit edilmiştir. Kök raporda kusurlu işletme olarak ... işletmesi gösterilmiş olmakla birlikte, sonuç bölümünde bu kusurun davalıya izafe edilmesi, kaza mahallinin hangi şirketin sorumluluk alanında kaldığı araştırılmaksızın yapılmış bir değerlendirme olup, bu husus ek rapor ile açıklığa kavuşturulmuştur. Nitekim adli trafik bilirkişisinin 16/05/2026 tarihli ek raporunda; dosyadaki bilgi ve belgeler, olay yerinin uydu görüntüleri, kaza tespit tutanağı ve Karayolları Genel Müdürlüğünün yazısı birlikte değerlendirilerek, kaza mahallinin ... sorumluluk alanında olduğu tespit edilmiştir.

Bu delillerin birlikte değerlendirilmesinden; kazanın, davalı ... A.Ş.'nin işlettiği otoyol kesiminde değil, bakım ve işletme sorumluluğu dava dışı... A.Ş.'ye ait olan ... kesiminde meydana geldiği anlaşılmaktadır. Kaza tespit tutanağı, idarenin resmi yazısı ve bilirkişi ek raporu bu yönden birbiriyle uyumlu olup, aksini gösteren herhangi bir delil dosyada bulunmamaktadır. Kaza mahallinin bakım ve işletmesinden sorumlu olmayan davalının, sigortalıya karşı KTK'nın 13. maddesi ve genel hükümler uyarınca bir sorumluluğu bulunmadığından, sigortalının haklarına halef olan davacı sigorta şirketinin de davalıya karşı rücu hakkı bulunmamaktadır. Davalının pasif husumet ehliyetinin olmadığı anlaşılmıştır. Islah yoluyla taraf değişikliği talebi yönünden ise Davacı vekili, yargılama sırasında sunduğu ıslah dilekçesi ile davalı tarafın değiştirilmesini talep etmiştir. HMK'nın 176 ve devamı maddelerinde düzenlenen ıslah, taraflardan birinin yapmış olduğu usul işlemlerini kısmen veya tamamen düzeltmesine imkân tanıyan bir kurum olup, davanın taraflarını değiştirme aracı değildir. Bu nedenle ıslah yoluyla mevcut davalının değiştirilmesi mümkün değildir.

Kaldı ki, İİK'nın 67. maddesine dayalı itirazın iptali davası, ancak takip alacaklısı tarafından, takibe itiraz eden takip borçlusuna karşı açılabilir. ... 1. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında borçlu olarak yalnızca davalı gösterilmiş olup, dava dışı ... A.Ş. hakkında başlatılmış bir takip bulunmamaktadır. Takip borçlusu olmayan bir kişi, itirazın iptali davasında taraf değişikliği yoluyla davalı sıfatı kazanamaz. Dosya kapsamında kazanın davalının bakım ve işletme sorumluluğundaki otoyol kesiminde meydana gelmediği, davalının pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığından davanın pasif husumet yokluğundan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;

1-DAVANIN PASİF HUSUMET YOKLUĞUNDAN REDDİNE,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 732,00-TL maktu red harcının davacıdan tahsiline, peşin alınan 1.092,35-TL harçtan mahsubu ile geri kalan 360,35-TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret tarifesi gereğince hesap olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,

4-Arabuluculuk ücreti olan 4.600,00-TL’nin davacıdan alınarak, HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/09/2026

Katip

E-imza

Hakim

E-imza