Belediyenin sendika üyelik aidatlarını süresinde ödememesi ve 2821 sayılı Sendikalar Kanunu 61. madde gereği en yüksek işletme kredisi faizi ile sorumluluğu.
Özet: Bir sendika, belediyenin üyelerinden kestiği ancak bir ay içinde sendikaya aktarmadığı aidat alacakları ve bu alacaklara uygulanacak en yüksek işletme kredisi faizi talebiyle dava açmış; yerel mahkeme, ihtarnameye rağmen ödenmeyen aidatları ve faizi kabul etmiştir. Yargıtay ise, Sendikalar Kanununun aidatların bir ay içinde aktarılmaması durumunda faiz sorumluluğu getirmesine rağmen, işverenin genel hükümlere göre ayrıca temerrüde düşürülmesinin gerektiğini vurgulamış ve tek başına bir aylık sürenin geçmesini temerrüt için yeterli görmemiştir, bu da faizin başlangıç anını belirlemede ihtarnamenin önemini ortaya koymaktadır.
9. Hukuk Dairesi         2012/34479 E.  ,  2012/37459 K.
    "İçtihat Metni"

    MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ

    DAVA :Davacı, Belediyenin sendika adına kestiği aidatları kesildikleri tarihlerden itibaren 1 ay içinde müvekkil sendikaya ödemediğini, bu hususta sendika tarafından davalı ...'ye gönderilen 21.03.2007 tarihli ihtarnameye rağmen ödemenin yapılmadığını belirterek, Fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla, 2000,00 TL aidat alacağının ait oldukları aylardan bir ay sonra başlayacak en yüksek işletme kredisi faizi oranında faizleri ile davalı Belediyeden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
    Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.
    Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
    Y A R G I T A Y K A R A R I
    A) Davacı İsteminin Özeti:
    Davacı, Belediye’nin sendika adına kestiği aidatları kesildikleri tarihlerden itibaren bir ay içinde sendikaya ödemediğini, bu hususta sendika tarafından Belediye'ye gönderilen 21.03.2007 tarihli ihtarnameye rağmen de ödemenin yapılmadığını belirterek, 2000 TL aidat alacağının ait oldukları aylardan bir ay sonra başlayacak en yüksek işletme kredisi faizi ile tahsiline karar verilmiştir.
    B) Davalı Cevabının Özeti:
    Davalı davacıların iddia ettikleri gibi Belediyeden bir alacakları olmadığını, davayı kabul etmediklerini belirterek reddini talep etmiştir.
    C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
    Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kabulü ile ödenmeyen toplam 14.552,70 TL'nin bilirkişi raporunda belirtilen tarihlerden itibaren bankalarca işletme kredilerine uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
    D) Temyiz:
    Kararı davalı temyiz etmiştir.
    E) Gerekçe:
    1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
    2- Dava, 2821 Sendikalar Kanunun 61. Maddesi uyarınca sendika üyelik aidatı alacağı isteğine ilişkindir.
    Sendikalar Kanunu'nun 61. maddesinin birinci fıkrasında: "İşyerinde uygulanan toplu iş sözleşmesini tarafı olan işçi sendikasının, toplu iş sözleşmesi yapılmamışsa veya sona ermişse yetki alan işçi sendikasının yazılı talebi ve aidatı kesilecek sendika üyesi işçilerin listesini vermesi üzerine, işveren sendika tüzüğü uyarınca üyelerin sendikaya ödemeyi kabul ettikleri üyelik aidatını ve Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu gereğince sendikaya ödenmesi gerekli dayanışma aidatını, işçilere yapacağı ücret ödemesinden kesmeye ve kestiği aidatın nevini belirterek tutarını ilgili sendikaya göndermeye mecburdur." Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise, "Yukarıdaki fıkra gereğince sendika tüzüğüne uygun olarak kesilmesi istenen aidatı kesmeyen işveren ilgili sendikaya karşı kesmediği veya kesmesine rağmen bir ay içinde ilgili kuruluşa göndermediği miktar tutarınca genel hükümlere göre sorumlu olduktan başka aidatı sendikaya verinceye kadar bankalarca işletme kredilerini uygulanan en yüksek faizi ödemek zorundadır" denilmektedir.
    O halde; 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 61/1.maddesine göre bir işyerinde veya işletmede toplu iş sözleşmesi yapmak için 2822 Sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanununun 16. Maddesi uyarınca yetki belgesi alan işçi sendikası, yetki belgesine konu işyeri veya işletmede çalışan üyesi işçilerin listesini, sendika tüzüğüne göre üyelerin sendikaya ödemeyi kabul ettikleri üyelik aidatını ve sendikanın banka hesap numarasını işverene bildirmesi ve bu listeye göre üyelik aidatını kesilmesini ve sendikanın banka hesabına yatırmasını istemesi gerekir.
    Borçlar Kanunu'nun "Borçlunun temerrüdü" başlıklı 101. maddesinin birinci fıkrasında "Muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile mütemerrit olur. " İkinci fıkrasında ise "Borcun ifa edileceği gün müttefikan tayin edilmiş veya muhafaza edilen bir hakka istinaden iki taraftan birisi bunu usulen ihbarda bulunmak suretiyle tespit etmiş ise, mücerret bu günün hitamı ile borçlu mütemerrit olur. " hükümleri yer almaktadır.
    Ayrıca 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 61/2. fıkrasında sendika üyelik aidatının bir ay içerisinde sendikaya gönderilmesi öngörülmüş ise de; yukarıda açıklandığı şeklide kanunda işverene bir aylık ödeme süresi öngörülmesi temerrüt için yeterli görülmemiş, işverenin ayrıca temerrüde düşürülmesi gerektiği kabul edilmiştir.
    Toplu İş Sözleşmelerinde kesilen aidatın ne zaman sendikaya yatırılacağı hususu düzenlenmiş ise ( 2822 Sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanununun 16. Maddesi uyarınca yetki belgesi alan işçi sendikası, her yetki döneminde yetki belgesine konu işyeri veya işletmede çalışan üyesi işçilerin listesini, sendika tüzüğüne göre üyelerin sendikaya ödemeyi kabul ettikleri üyelik aidatını ve sendikanın banka hesap numarasını işverene bildirmesi koşulu ile ) ayrıca ihtara gerek kalmadan bu tarihlerden itibaren faize karar verilmeli, düzenlenmemiş ise taraf sendikanın işvereni temerrüde düşürmesi gerekir. Dava tarihinden önce sendika tarafından işverenin temerrüde düşürülmesi söz konusu değil ise dava ve ıslah tarihi temerrüt tarihini oluşturmaktadır.
    Somut olayda, sendika ile işveren arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesinde sendika aidatlarının ne şekilde ve hangi sürede davacı Sendika adına yatırılacağı ayrıntılı ve açık şekilde düzenlenmiş ise de, Sendikanın toplu iş sözleşmesi döneminde yetki belgesine konu işyeri/işletmede çalışan üyesi işçilerin listesini, sendika tüzüğüne göre üyelerin sendikaya ödemeyi kabul ettikleri üyelik aidatı miktarını ve sendikanın banka hesap numarasına dair her üç bilgiyi birlikte içeren bildirimi davalı işverene gönderip göndermediği dosya kapsamı ile anlaşılamamıştır. Mahkemece bu yönden eksik inceleme yapılmıştır.
    O halde Mahkemece yapılacak araştırma sonucuna göre sendika tarafından, açıklanan belge ve bilgilerin işverene gönderilmediği tespit edilir ise, Toplu İş Sözleşmesinde belirtilen tarihten itibaren faize karar verilemeyecektir. Bu durumda sendikaca işverene gönderilen 21.03.2007 tarihli ihtarnamenin tebliğ tarihi araştırılıp temerrüt tarihi belirlenerek, ihtarname tarihine kadar hesaplanan alacaklar yönünden temerrüt tarihinden, temerrüt gerçekleşmeyen dönem için ise dava dilekçesi ile istenen kısım yönünden dava tarihinden, bakiye ıslahla artırılan kısım için ise ıslah tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekecektir.
    Bundan başka, bilirkişi tarafından hesaplamanın dosya sunulan sendika aidat kesinti miktarını gösteren Belediye’ye ait kayıtlar üzerinden yapıldığı açıklanmış ise de, dosyada aidat miktarlarını gösteren Belediye’ye ait üç adet yazı mevcut olup, bu yazılardaki dava konusu döneme ait aidat miktarını gösteren rakamlar arasında çelişki vardır. Yıllara göre aidat miktarını gösteren Belediye yazıları arasındaki çelişki giderilmeden karar verilmesi de hatalıdır.
    Yukarıdaki açıklamalar uyarınca yapılacak araştırma sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi isabetsizdir.
    SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 13.11.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.