konya asliye ticaret mahkemesinde, üç yıl genel kurul yapmadığı iddia edilen tarımsal kalkınma kooperatifinin feshine ilişkin, bölge adliye mahkemesinin mal varlığı araştırması gerekliliğiyle iade ettiği dava süreci.

Konya Asliye Ticaret Mahkemesinde, üç yıl genel kurul yapmadığı iddia edilen tarımsal kalkınma kooperatifinin feshine ilişkin, Bölge Adliye Mahkemesinin mal varlığı araştırması gerekliliğiyle iade ettiği dava süreci.

Özet: Bu hukuki evrak, davalı kooperatifin üç yılı aşkın süredir olağan genel kurul toplantısı yapmaması nedeniyle dağıldığının tespiti ve tasfiye heyeti atanması talebiyle açılan davada, ilk derece mahkemesinin kararının istinaf mahkemesince bozulduğunu ve kooperatifin mal varlığının tasfiye memuru ücreti ve masraflarını karşılayıp karşılamadığının, aksi halde bu masrafların davacıya yükleneceğinin, detaylı bir şekilde araştırılması gerektiği gerekçesiyle dosyanın yeniden incelenmek üzere iade edildiğini konu almaktadır.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO:

BAŞKAN :

ÜYE :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

DAVA : Kooperatifin Dağılması İstemli

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizce verilen 02.04.2024 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 03.07.2024 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı kaldırılarak dosya Mahkememize iade edilmekle, davanın yapılıp bitirilen açık yargılama sonucunda;

HEYETİMİZCE GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili 24.11.2023 tevzi tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı Sınırlı Sorumlu ... Tarımsal Kalkınma Kooperatifi'nin 14.08.1978 tarihinde tescil edilerek 12.10.1978 tarihli 576 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde kuruluş ilanı yayımlanarak faaliyetine başladığını, davalı kooperatifin en son olağan genel kurul toplantısını 29.06.2018 tarihinde yaptığını, bu tarihten sonra olağan genel kurul toplantısı yapılmadığını, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu m.81/6:"(Değişik:06.10.1988-3476/20 md) Kooperatif:.... üç yıl olağan genel kurulunu yapmaması halinde.... dağılır" hükmünün amir olduğunu, her ne kadar davalı kooperatifin üç yıl üst üste olağan genel kurul toplantısını yapmaması nedeniyle dağılmış olsa da bu durumun kooperatifin tasfiye edilip sicilden silindiği anlamına gelmediğinden bahisle; Davalarının kabulü ile davalı kooperatifin münfesih olduğunun tespitine, kooperatife tasfiye heyeti atanmasına, 659 sayılı KHK (R.G.: 02.11.2011)‘nın 6/2 ve 14/1 maddeleri gereğince yargılama giderleri ve idare lehine vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Sınırlı Sorumlu ... Tarımsal Kalkınma Kooperatifi adına yönetim Kurulu ... ... ... tarafından mahkememiz dosyasına sunulan 25.12.2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Kooperatiflerinin en son genel kurul toplantısını 29.06.2018 tarihinde yaptığını ve genel kurul tescil edilerek 20.12.2018 tarih ve 9728 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiğini, Genel Kurul Toplantısında 2018-2019 yıllarına ait genel toplantılarının birleştirilerek 2020 yılında patlak verin Covid-19 salgınından dolayı Genel Kurul Toplantılarını sürekli ertelendiğini, 2021 yılının ortalarına doğru pandemi sona erdikten sonra ise, Yönetim Kurulu Başkanları ... süregelen ve hastanede yatışlarına neden rahatsızlıkları neden ile kooperatif işlerine yeterince vakıf olamadığının, bu sebeple ile genel kurulların zamanında yapılamadığını, Kooperetiflerinin üst birliğe kayıtlı olması nedeni ile kooperatif genel kurullarını birleştirilerek yapılabileceğinden 2018-2019-2020 yılları Genel Kurulları ve 2021-2022-2023 yılları genel kurullarını birleştirerek 2024 yılında yapmak istediklerinden bahisle; Davanın reddine ve yapılmayan genel kurulun yapılması için gerekli iznin verilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Mahkememizce davalı kooperatifin kuruluşundan bu zamana kadar ki genel kurul tutunakaları, hazirun listesi ve ticaret sicil kaydı celp edilerek incelenmiştir. Dosya üzerinde bilirkişi incelemesini gerektiren bir durumun bulunmadığı mahkememizce celp edilen belgeler üzerinde heyetimizce yapılan inceleme sonucu; Davalı kooperatifin tüzel kişiliğinin devam ettiği, en son olarak 29.06.2018 tarihinde genel kurulun toplandığı anlaşılmıştır.

Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.

Mahkememizce verilen 02.04.2024 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararına tarafların istinaf başvurusu üzerine Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 03.07.2024 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı ile Mahkememiz kararının kaldırılarak dosya Mahkememize iade edilmekle, davanın Mahkememizin ... Esas sırasına kaydının yapılarak, yargılamaya devam edilmiştir.

Dava; Kooperatifin dağıldığının tespiti istemine ilişkin davadır.

Mahkememizin 02/04/2024 tarihli kararı; KONYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ . HD.'nin ... E ... K sayılı ilamı ile kaldırılmıştır.

KONYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ . HD.'nin ... E. ... K. sayılı ilamında; "Yargıtay . HD'nin ... Esas, ... Karar ve 22/01/2020 tarihli içtihadında da belirtildiği üzere, mahkemece tasfiye memuru ücreti ve tasfiye giderleriyle ilgili kooperatifin mal varlığının olup olmadığının araştırılması, mal varlığı yok ise tasfiye memuru ücretiyle masrafların davacıya yükletilmesi gerektiği, mahkemece kooperatifin malvarlığı araştırmasının yapılmadığı anlaşılmakla; mahkemece davalı kooperatifin defterleri üzerinde inceleme yapılmak, banka mevduatlarının bulunup bulunmadığı araştırılmak ve başkaca malvarlığı bulunup bulunmadığı konusunda kolluk araştırması yapılmak suretiyle tasfiye memuru ücreti ile tasfiye masrafları hakkında karar verilmesi gerekirken bu konuda yeterli araştırma yapılmadan masraf ve ücretin davacıya yükletilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan davacının istinaf taleplerinin kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına" şeklindedir.

Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; Davacının, davalı Sınırlı Sorumlu ... Tarımsal Kalkınma Kooperatifi'nin 14.08.1978 tarihinde tescil edilerek 12.10.1978 tarihli 576 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde kuruluş ilanı yayımlanarak faaliyetine başladığını, davalı kooperatifin en son olağan genel kurul toplantısını 29.06.2018 tarihinde yaptığını, bu tarihten sonra olağan genel kurul toplantısı yapılmadığından bahisle; Davalarının kabulü ile davalı kooperatifin münfesih olduğunun tespitine, kooperatife tasfiye heyeti atanmasına, 659 sayılı KHK (R.G.: 02.11.2011)‘nın 6/2 ve 14/1 maddeleri gereğince yargılama giderleri ve idare lehine vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava ettiği, davalı tarafın kooperatifin dağılmasını istemediklerini beyan ettiği, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 81. Maddesinde; "Kooperatif: 1. Anasözleşme gereğince, 2. Genel Kurul kararı ile, 3. İflasın açılmasıyla, 4. Kanunlarda öngörülen diğer hallerde, ilgili bakanlığın mahkemeden alacağı karar üzerine, 5. Diğer bir kooperatifle birleşmesi veya devralınması suretiyle, 6. Üç yıl olağan genel kurulunu yapmaması halinde, 7. Amacına ulaşma imkanının bulunmadığının ilgili Bakanlıkça tespiti halinde mahkemeden alacağı kararla, Dağılır." şeklinde, düzenleme yapıldığı, Seydişehir Ticaret sicil müdürlüğünün 04.10.2023 tarihli yazısı ekinde gönderilen kayıtların incelenmesinde; Davalı kooperatifin en son 2008 yılı olağanüstü genel kurul toplantısını 29.06.2009 tarihinde yaptığı, dava tarihine kadar başkaca genel kurul toplantısı yapılmadığı, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu 81/6. Maddesi gereği 3 yıl olağan genel kurul toplantısı yapılmaması nedeniyle kooperatifin kendiliğinden dağılmış sayılacağı, kooperatifin olağan genel kurul toplantılarının 3 yıl üst üste yapılmaması, kooperatifin sicilden terkin edilmesi sonucunu doğurmayıp, kooperatifin tasfiye haline girmesini sağlayacağı, davacı bakanlığın dava açmakta hukuki yararının bulunduğu,(Yargıtay .Hukuk Dairesi'nin 09/10/2023 tarih ve ... Es. ... Kar. Sayılı ilamı ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 01/03/2023 tarih ve ... Es... Kar. Sayılı içtihadı benzer doğrultudadır) davalı kooperatifin iddia edilen dağılma sebebini oluşturduğu ve davanın açılmasına sebebiyet verdiği, yargılama gideri ve vekalet ücreti sorumluluğunun bulunduğu,

Her ne kadar Konya Bölge Adliye Mahkemesi .Hukuk Dairesi'nin 29/01/2021 ... Es. ... Kar. sayılı ilamında;" ilk derece mahkemesi, tasfiye iş ve işlemleri için gerekli masraflar ile tasfiye memuru ücretlerinin davalı kooperatifin mal varlığından karşılanması gerektiği, ilk derece mahkemesince davalı kooperatifin mal varlığını araştırmadan ek karar ile masrafları davacıya yüklediği, Yargıtay HD'nin ... Esas, ... Karar ve 22/01/2020 tarihli içtihadında da belirtildiği üzere, kooperatifin mal varlığının olup olmadığının araştırılması, mal varlığı yok ise tasfiye memuru ücretiyle masrafların davacıya yükletilebileceğine ilişkin içtihatta bulunduğu, içtihat gereğince ilk derece mahkemesince davalı kooperatifin mal varlığının bulunup bulunmadığını araştırarak karar vermesi gerektiği, bu araştırmayı yapmadan masraf ve ücretin davacıya yükletilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığı, " şeklinde anılan Yargıtay kararında da benzer şekilde tasfiye memuru ve gerekli giderlerin davalı kooperatiften karşılanacağı kabul edilmiş ve yasal anlamda ve teorik olarak bu şekilde kabul edilmesi doğru ise de uygulamada karar kesinleştiğinde ve tasfiye memurunun görevine başlayarak tasfiye işlemlerini yaparken muhatap bulmakta zorlandığı, tasfiye başlangıcında acilen yapılması gereken ilan vs. giderlerin teminin de güçlük çekmesi nedeniyle tasfiye işlemlerinin sekteye uğradığı, hatta zaman zaman ilgili vergi daireleri ile vergi tarh ve tahakkuku konusunda çıkmaza girdikleri bunun da tasfiyenin necilenmesini zorlaştırdığı hatta zaman zaman tasfiye memurlarının görevi bırakmak için talepte bulundukları, mahkemelerden gider avansı ve ücret talebinde bulundukları, bunun da mahkemece verilen tasfiye kararının infazına engel olduğu, bunun yanında tasfiyesi istenen kooperatifin tasfiye giderlerini karşılayacak malvarlığının bulunup bulunmadığı, bunun tasfiye giderlerinin karşılayıp karşılayamayacağı tasfiye başlanıp belirli aşamaya geldikten sonra anlaşılabileceğinden dava devam ederken değerlendirilmesinin zor olacağı, bu nedenle tasfiye memuru ücreti ile tasfiye giderlerinin nihayetinde gene fesih ve tasfiyesine karar verilen kooperatiften tahsil edilmek üzere davacı taraftan avans olarak alınmasında yarar olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilerek Sınırlı Sorumlu ... Tarımsal Kalkınma Kooperatifi'nin 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81/6. maddesi gereğince münfesih olduğunun tespitine, Kooperatifin tasfiye işlemlerini gerçekleştirmek üzere 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81/3. ve anasözleşmenin 119. maddeleri gereğince Mali Müşavir ... T.C Kimlik Numaralı ... atanmasına karar verildiği, Mahkememiz kararının Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 03.07.2024 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı ile Mahkememiz kararının kaldırılarak dosyanın Mahkememize iade edildiği,

BAM kararı doğrultusunda kolluğa müzekkere yazılmış müzekkere cevabında kooperatifin 60-70 metrekare olan dükkanın bulunduğu ancak faaliyette olmadığı anlaşılmıştır.

Yine SMMM bilirkişisinden rapor alınmış olup bilirkişi raporunda kooperatifin tasfiye memuru ve diğer masrafları ödeyebilmek için yeterli kaynağının olmadığı anlaşılmakla tasfiye memuru ücreti takdirine yer olmadığına karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

DAVANIN KABULÜ İLE;

1-S.S.... Tarımsal Kalkınma Kooperatifi'nin 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81/6. maddesi gereğince münfesih olduğunun TESPİTİNE,

2-Kooperatifin tasfiye işlemlerini gerçekleştirmek üzere 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 81/3. ve anasözleşmenin 110. maddeleri gereğince tasfiye memuru olarak Konya Ticaret Sicil Müdürlüğünden bildirilen kooperatif yetkilileri/yöneticileri ... (T.C.No:... ), ... (T.C.No:... ) ve ... (T.C.No:... )'ın ATANMASINA,

3-Tasfiye memurlarına ücret takdirine YER OLMADIĞINA,

4-Karar kesinleştiğinde karardan bir örneğinin tescil ve ilan için Konya Ticaret Sicil Müdürlüğüne GÖNDERİLMESİNE,

5-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00 TL karar ve ilam harcı ile 732,00 TL başvuru harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat KAYDINA,

6-Davacı tarafça yapılan 4.000,00 TL bilirkişi ücreti ile 878,25 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 4.878,25 TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

7-Davalı tarafça sarfına mecbur kalınan 427,60 TL istinaf karar harcının Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 03.07.2024 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı gereğince talep halinde davalıya İADESİNE,

8-Davalı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

9-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT'ne göre hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE

10-Karar kesinleşince kullanılmayan gider avansı bulunması halinde yatıran tarafa İADESİNE,

Dair, davalı kooperatif başkanı ... yüzüne karşı, davacı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.07/04/2026

Başkan Üye Üye Katip

* Bu evrak UYAP-DYS üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.