sigorta şirketinin trafik kazası sonucu haksız eylemden kaynaklanan maddi hasar ve değer kaybı ödemelerini rücuen tahsil etmek amacıyla açtığı itirazın iptali davası.

Sigorta şirketinin trafik kazası sonucu haksız eylemden kaynaklanan maddi hasar ve değer kaybı ödemelerini rücuen tahsil etmek amacıyla açtığı itirazın iptali davası.

Özet: Davacı sigorta şirketi, davalı kamu kurumuna ait aracın karıştığı ve olay yerini terk ettiği iddia edilen bir trafik kazası sonucu sigortalısına ödediği hasar ve değer kaybı bedellerinin rücuen tahsili amacıyla başlattığı icra takibine davalının haksız itirazının iptalini ve takibin devamını talep ederken, davalı kurum iddia edilen kazaya karışmadığını, sorumluluğunun bulunmadığını ve talep edilen tazminatın fahiş olduğunu savunarak davanın reddini istemekte olup, mahkeme ispat yükü ve tarafların sunduğu deliller ışığında davanın esasını değerlendirme sürecindedir.

T.C.

İSTANBUL

5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/200 Esas

KARAR NO : 2026/765 Karar

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 09/03/2026

KARAR TARİHİ : 16/09/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; ...plakalı aracın müvekkil ... A. Ş. nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunduğunu, 20.05.2024 tarihinde davalı ... Müdürlüğüne ait...plakalı aracın ...plakalı araca çarparak maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiğini, kaza sonrası davalı araç sürücüsünün olay yerini terk ettiğini, müvekkil şirket tarafından ... hasar dosyası kapsamında 27.08.2024 tarihinde 32.918,40-TL ve 13.03.2025 tarihinde 74.546,90-TL tutarında hasar ve değer kaybı ödemesi yapıldığını, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca olay yerini terk eden sigortalıya rücu hakkı doğduğunu, bu kapsamda 37.968,40-TL tutarın tahsili amacıyla ... 7. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı tarafın haksız ve hukuka aykırı şekilde borca itiraz ettiğini, dava şartı arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamadığını belirterek davalının itirazının iptali ile takibin devamına, alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; 20.05.2024 tarihinde meydana geldiği iddia edilen kaza ile ilgili olarak davacı tarafça açılan davanın usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkil idare aleyhine başlatılan icra takibine süresinde itiraz edildiğini, davacı sigorta şirketinin iddialarının gerçek dışı olduğunu, kurum kayıtlarında söz konusu tarihte müvekkil kuruma ait aracın karıştığı herhangi bir kazanın bulunmadığını, davacının sunduğu tutanakların tek taraflı ve ispatlanamamış olduğunu, dava konusu kazaya müvekkil idareye ait otobüsün hiçbir şekilde karışmadığını, kazanın meydana gelmesinde müvekkil idarenin veya sürücüsünün hiçbir kusurunun bulunmadığını, davacı tarafından talep edilen tazminat tutarlarının fahiş ve piyasa rayiç bedellerine uygun olmadığını, davacının gerçek zararını somut delillerle ispatlaması gerektiğini, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.12.2010 tarihli ve ...Esas,... K. sayılı ilamı uyarınca gerçek zarar ilkesinin esas alınması gerektiğini, Karayolları Trafik Kanunu'nun 86. maddesi uyarınca müvekkil idarenin sorumluluğunun bulunmadığını, kazaya ilişkin tarihteki Mobese kayıtlarının celbi ve incelenmesi gerektiğini, davanın zamanaşımına uğradığını, davacının icra inkar tazminatı talebinin alacağın likit olmaması nedeniyle hukuka aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava itirazın iptali davasıdır.

Davacı taraf, ... poliçesi ile sigortaladığı ... plakalı aracın 20/05/2024 tarihinde ... plakalı araca çarpıp olay yerini terk ettiğini, sigortalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda kusurlu olduğunu, dava dışı ...plakalı araç için 27/08/2024 tarihinde 32.918,40 TL ve 13/03/2025 tarihinde 74.546,90 TL hasar ve değer kaybı ödemesi yapıldığını belirterek davalının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4 maddesi gereği ödenen tazminatlardan sorumlu olduğunu belirterek davacının ödediği tazminatın 37.968,40 TL'lik kısmının davalıdan tahsili için davalı aleyhine yapılan icra takibine davalının yaptığı itirazın iptalini talep etmiştir.

... 7. İcra Müd. ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde alacaklının dosyamız davacısı ... AŞ, borçlunun dosyamız davalısı ... olduğu alacak tutarının 37.968,40 TL asıl alacak ve faizlerle birlikte toplam 44.634,19 TL olduğu anlaşılmşıtır.

Bir davada çekişmeli olguların kimin tarafından ispat edilmesi gerektiği konusuna, ispat yükü denir. Her iki taraf da ispat yükünün kime düştüğünü gözetmeden delil göstermişler ise bu halde hâkimin ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmasına gerek yoktur. Çünkü hâkim, ilk önce tarafların gösterdikleri delilleri incelemekle yükümlüdür. İki tarafın (veya bir tarafın) gösterdiği deliller ile davaya ilişkin bütün çekişmeli olgular aydınlanmış ise yine ispat yükünün hangi tarafa düştüğünü araştırmakta bir yarar yoktur. Buna karşılık, gösterilen delillerin hâkime dava hakkında tam bir kanaat vermemesi halinde, ispat yükünün hangi tarafa düştüğünün tespit edilmesinde yarar vardır.

Delillerin davayı etkileyecek çekişmeli hususlarda gösterileceği ve ispat faaliyetinin çekişmeli vakıalar için söz konusu olduğu hususu göz önünde bulundurulmalıdır ( 6100 sayılı HMK m.187/1). TMK 6. maddesinde; "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." denilmiştir. HMK'nun "İspat yükü" başlıklı 190. maddesinde ise bu düzenlemeye paralel bir düzenleme getirilmiştir. Anılan maddede "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." denilmiştir.

İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer; yani davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir. Kendisine ispat yükünün düştüğü taraf, uyuşmazlık konusu olguyu ispat edemezse davayı kaybeder. O taraf davacı ise davası reddedilir, davalı ise mahkûm edilir. Kendisine ispat yükü düşmeyen taraf, karşı (kendisine ispat yükü düşen) tarafın iddiasını (olguyu) ispat etmesini bekleyebilir. Kendisine ispat yükü düşen taraf iddiasını ispat edemezse, diğer (kendisine ispat yükü düşmeyen) tarafın onun iddiasının aksini (hilafını) ispat etmesine gerek yoktur; o olgu ispat edilmemiş (yani dava bakımından yok) sayılır.

Dosya smmm, otomotiv bilirkişisi ve sigortacı bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve bilirkişi heyeti dosyaya sunduğu raporda; Dava konusu 20.05.2024 günü saat 07.45 sıralarında; davalı ... Müdürlüğü'ne ait ... plakalı otobüsün geri geri manevra yapması sırasında, diğer araçlar gibi nizami bir şekilde park halinde bulunan...plakalı aracın sol yan ve arka kısımlarına çarpmak suretiyle çarptığı ve hasar görmesine sebebiyet verdiği, daha sonra meçhul sürücüsü idaresindeki otobüsün kaza yerini terk etmiş olduğu,

Davalı sigortalı araç sürücüsünün kaza yerini terk sebebinin, mevcut Yargıtay Kararı doğrultusunda herhangi bir tereddüte yer bırakmayacak şekilde, .../Trafik Sigortası kapsamında davacı sigorta şirketinin davalı araç maliki sigortalısına rücu edebileceği, genel şartların B.4/f bendi kapsamında "tedavi" veya "yardım amaçlı... Kuruluşuna gitme", "can güvenliği nedeniyle uzaklaşma" gibi zorunlu hallerden kaza yerinin terk edildiğinin, davalı tarafça ileri sürülmemiş ve ispatlanmamış olduğundan, davalıya ait sigortalı araç sürücüsünün kaza yerini terk sebebinin zorunlu hallerden olmadığının anlaşıldığı ve dava konusu somut olayda rücu koşullarının gerçekleşmiş olduğu, bu nedenle davacı sigorta şirketinin davalı sigortalıya rücu etme hakkının bulunduğu,

20.05.2024 tarihli kaza neticesinde... plakalı araçta meydana gelen; Hasar onarım bedelinin KDV dahil 32.918,48 TL, Değer kaybı bedelinin 30.000,00 TL olduğu, ... 7. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasında 37.968,40 TL asıl alacak 6.665,79 TL (13.03.2025-05.12.2025) olmak üzere toplam 44.634,19 TL davacının davalıdan alacaklı olduğu, Şeklinde rapor ibraz etmişlerdir.

Davalıya ait ...plakalı aracın davacı ... A.Ş. tarafından, dava konusu 20/05/2024 tarihli trafik kazasını kapsayan ve 25.06.2023 — 25.06.2024 tarihleri arasında geçerli olan ... no.lu ... Sigorta Poliçesi ile sigorta edilmiştir.

01.06.2015 tarihinden sonra düzenlenen ve dava konusu kaza tarihi itibariyle halen yürürlükte olan ... Sigortası Genel Şartlarının B/4-f maddesi aynen şu şekildedir;

Sigortacının, “bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde” sigortalıya rücu edebilir hükmündedir.

Davalıya ait aracın sürücüsünün kazada olay yerini terk etmesi sebebiyle ... genel şartları B/4-f maddesi gereği sigorta şirketinin sigortalısına rücu hakkı olup , sigorta şirketi dava dışı 3. Kişilere ödediği tazminatı sigortalısından talep edebilecektir.

Davacı tarafın dava dışı 3. Kişilere ödemiş olduğu tazminatı ... genel şartları B/4-f maddesi gereği davalıdan tahsil edebileceği anlaşılmış ve dosyaya sunulan bilirkişi raporu ile de bu alacağa 13.03.2025-05.12.2025 arası 6.665,79 TL işlemiş faiz talep edilebileceği anlaşılmakla davanın kabulü ile, davanın kabulü ile, davalının ... 7. icra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının iptaline, takibin 37.968,40 TL asıl alacak, 6.665,79 TL işlemiş faiz olmak üzere 44.634,19 TL üzerinden devamına, asıl alacak 37.968,40 TL'ye takip tarihinden itibaren kanuni faiz işletilmesine, asıl alacak likit olduğundan asıl alacağın %20 oranındaki 7.593,68 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Davanın KABULÜ ile, Davalının ... 7. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazının İPTALİNE, takibin 37.968,40 TL asıl alacak, 6.665,79 TL işlemiş faiz olmak üzere 44.634,19 TL üzerinden devamına, asıl alacak 37.968,40 TL'ye takip tarihinden itibaren kanuni faiz işletilmesine, asıl alacağın %20 oranındaki 7.593,68 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 3.048,96 TL karar harcından peşin alınan 732,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.316,96TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan 732,00 TL başvurma harcı ve 732,00 TL peşin harç bedelinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan; posta, tebligat müzekkere ve bilirkişi ücretlerinden oluşan toplam 27.335,80 TL yargılama giderinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,

5-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 44.634,19 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,

6-Arabuluculuk ücreti olan 6.000,00 TL bedelin davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,

7-Bakiye gider avansının HMK 333 maddesi uyarınca yatıran tarafa iadesine,

Dair, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı HMK 341 maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi. 16/09/2026

Katip

e-imzalıdır

Hakim

e-imzalıdır