Ankara Bölge Adliye Mahkemesi, keşidecinin zayi çek iptali davası açma hakkı olmaması sebebiyle usulden ret kararını esastan redde çevirdi.
Özet: Kaybolan bir çekin iptali talebiyle açılan davada, ilk derece mahkemesinin davayı usulden reddetme gerekçesini kanunun olaylara uygulanmasında hata bulunduğunu tespit eden Bölge Adliye Mahkemesi, çek keşidecisinin Türk Ticaret Kanunu uyarınca zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkına sahip olmadığını, bu hakkın yetkili hamil veya lehtara ait olduğunu belirterek, davacının istinaf başvurusunu kabul etmekle birlikte, ilk kararı düzelterek davanın esastan reddine hükmetmiştir, böylece keşidecinin aktif dava ehliyeti bulunmadığı kararı onanmıştır.
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ
T.C.A N K A R AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ22. H U K U K D A İ R E S İ ESAS NO : 2026/1329 (KABUL DÜZELTEREK YENİDENKARAR NO : 2026/1173 ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİ)T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ESKİŞEHİR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : 06/08/2026ESAS NO : 2026/738 E 2026/678 KDAVANIN KONUSU : Zayi Belgesi VerilmesiKARAR TARİHİ : 16/09/2026YAZILDIĞI TARİH : 18/09/2026 Yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ İDDİANIN ÖZETİDavacı vekili; müvekkilinin keşidecisi olduğu, lehtarı ... Ltd. Şti olan, ...A.Ş ... Şube Müdürlüğü'ne ait, ... çek numaralı, 06/11/2026 keşide tarihli, 138.939,36 TL bedelli çekin müvekkili elindeyken kaybolduğunu ve bulunamadığını, tüm bu nedenlerle bahsi geçen çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Dava hasımsız olarak açılmıştır.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİMahkemece; davacının iptalini istediği çekin keşidecisi olduğu, Türk Ticaret Kanunu'nun 651/2 maddesine göre keşideci olan davacının dava açma hakkı bulunmadığı, davacı sıfatının, dolayısıyla dava şartının da bulunmadığı gerekçesiyle ve HMK'nun 115.maddesi gereğince davanın usulden reddine karar verilmiştir. İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili; çekin bedelinin lehtara ödendiğini, üçüncü kişilerin eline geçmesi durumunda telafisi güç zararların doğacağını bildirerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLARUyuşmazlık; somut olayda zayi nedeniyle çek iptali koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.Dava çek iptaline ilişkin olup, mahkemece; davacının keşideci, yani çek hesabının sahibi olması çekin zayii nedeniyle iptalini talep etme hakkı sadece yetkili hamil veya lehtara ait olan bir hak olduğundan keşidecinin kendi düzenlediği çekle ilgili iptal talep etme hakkı bulunmadığı, ayrıca davacının keşideci sıfatıyla aktif dava ehliyeti olmadığı gerekçesiyle açılan davanın dava şartı (aktif dava ehliyeti HMK 114/1-d, 115) yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş ise de; 6102 sayılı TTK'nun 651 ve TTK 'nun 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757. ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisinin hamile ait olup, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamasına göre davanın esastan reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.Bu durumda Dairemizce, HMK'nın 353/1-b-2.maddesine göre, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından mahkemenin gerekçesi yönünden hata edildiğinden davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;2-Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi 2026/738 Esas, 2026/678 Karar ve 06/08/2026 tarihli kararının HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince DÜZELTİLEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE,3-a)Davanın REDDİNE, b)Alınması gereken harç peşin alındığından, yeniden harç alınmasına yer olmadığına, c)Davacının yapmış olduğu yargılama giderlerinin, kendisi üzerinde bırakılmasına, d)Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde istek halinde davacıya iadesine,4-İstinaf kanun yoluna başvuran davacı tarafça yatırılan istinaf karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,5-HMK'nun 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,6-Kararın tebliğinin İlk Derece Mahkemesince yapılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nin 362/1.a maddesi gereğince kesin olmak üzere, 16/09/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi. Başkan... e-imzalıdır Üye... e-imzalıdır Üye... e-imzalıdır Katip... e-imzalıdır NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."