zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında trafik kazası neticesi yaralanan yayanın sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri istemiyle ilgili sigorta şirketinin temyiz başvurusu.

Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında trafik kazası neticesi yaralanan yayanın sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri istemiyle ilgili sigorta şirketinin temyiz başvurusu.

Özet: Bu hukuki evrak, trafik kazasında yaralanan bir yayanın, davalı sigorta şirketi tarafından poliçesi düzenlenen aracın karıştığı olay sonrası sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı gideri talebine ilişkindir; Uyuşmazlık Hakem Heyetinin davacı lehine verdiği ve İtiraz Hakem Heyetince onanan karara karşı davalı vekilinin temyiz başvurusunda, sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmemesi, maluliyet raporunun usule uygun olmaması, kusur tespiti, tazminat hesaplama yöntemlerindeki hatalar ve vekalet ücreti gibi konulardaki itirazlarının yüksek mahkemece büyük ölçüde reddedildiği, ancak metnin tam yargısal sonucu yansıtmadığı anlaşılmaktadır.

4. Hukuk Dairesi 2026/3617 E. , 2026/4872 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2023/60 Değişik İş – 2023/80 Karar

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 10.11.2018 tarihinde davacı yayaya davalı ... şirketinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesini düzenlediği aracın çarpması sonucu oluşan trafik kazasında davacının yaralandığını ve malul kaldığını, davalı ... şirketine yapılan başvuruya olumlu yanıt verilmediğini ileri sürerek açtığı belirsiz alacak davasında fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak, 80,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 10,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 10,00 TL geçici bakıcı giderinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 145.014,76 TL' ye, geçici iş göremezlik tazminatı talebini 5.252,47 TL'ye, geçici bakıcı gideri talebini 701,56 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; sigorta şirketine usulüne uygun düzenlemiş maluliyet raporu ile başvuru yapılmadığını dava şartının yerine getirilmediğini, talebin usulden reddi gerektiğini, maluliyet raporunun Adli Tıp Kurumundan (ATK) alınması gerektiğini, hesaplamanın TRH-2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz ile yapılması gerektiğini, kusur yönünden de ATK'dan rapor alınması gerektiğini, asgari ücret ile hesap yapılması gerektiğini, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından gelir bağlanıp bağlanmadığının araştırılması gerektiğini, temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz talep edilebileceğini, aleyhe hüküm kurulacak olması halinde davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi' ne (AAÜT) göre belirlenen rakamın 1/5'i oranında olması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların iddia ve savunmaları, sunulan delillere ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre davanın kabulüne, 145.014,76 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 5.252,47 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 701,56 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 155.968,79 TL' nin 11.02.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından itiraz başvurusunda bulunulması üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile maluliyet raporunun kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan yönetmelik hükümlerine uygun alındığını, hesaplama yönteminin Yargıtay içtihatlarına uygun olduğunu, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı giderinin poliçe kapsamında olduğunu, kaza tespit tutanağında belirlenen kusur durumuna uygun kusur oranı ile hesaplama yapıldığını, vekalet ücretinde hata bulunmadığını belirterek itirazların reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; sigorta şirketine usulüne uygun maluliyet raporu ile başvuru yapılmadığını, dava şartı yokluğundan başvurunun usulden reddi gerektiğini, maluliyet raporunun usule ve ilgili mevzuata uygun olmadığını, maluliyet oranının yüksek belirlendiğini, davacı tarafça alınan tek taraflı rapora itibarla karar verilemeyeceğini, raporun yetkili sağlık kuruluşundan alınmadığını, raporun Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olmadığını, kusur oranının belirlenmesine yönelik uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmadığını, kusura yönelik itirazlarının değerlendirilmediğini, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı giderinden sigorta şirketinin sorumlu olmadığını, SGK'dan herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, asgari geçim indirimli asgari ücret ile hesap yapılmasının doğru olmadığını, TRH-2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz ile hesap yapılması gerektiğini, vekalet ücretinin hatalı belirlendiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası yapılan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan ve malul kalan davacı yayanın sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı gideri talebine talebine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Çift taraflı trafik kazasında davacı yaya yaralanmış ve malul kalmıştır. Kaza tespit tutanağında sigortalı araç sürücüsünün yaya geçidinde yayaya çarptığı belirtilerek yaya geçidinde ilk geçiş hakkı olana ilk geçiş hakkını vermek kuralını ihlal ettiği tespit edilmiş, kusur konusunda Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından başkaca bir rapor alınmadan karar verilmiştir. Davalı ... ise sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını savunmuştur. Hakem heyetlerince kusur raporu alınmadan kaza tespit tutanağı ile yetinilmesi hatalıdır.

Şu durumda, İtiraz Hakem Heyetince dava konusu trafik kazasına ilişkin varsa ceza soruşturma dosyası da dosya arasına alınarak tüm deliller değerlendirilmek suretiyle tarafların olaydaki kusur oranlarının tespiti için ... öğretim üyelerinden veya Karayolları Genel Müdürlüğünde görevli fen heyetinden seçilecek uzman bilirkişilerden denetime elverişli, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

3.Dairemizin yerleşik uygulamasına göre; TRH-2010 Yaşam Tablosu’na göre kaza tarihindeki yaşı esas alınarak davacının muhtemel bakiye ömür süresi ile işleyecek aktif ve pasif dönemlerin, hesaplamaya esas olacak şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Somut olayda ise; muhtemel bakiye ömür süresi davacının hesap tarihindeki yaşı esas alınarak belirlenmiş ve bu doğrultuda işleyecek/bilinmeyen dönem hesabı yapılmıştır. Varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Bu durumda; İtiraz Hakem Heyetince, davacı tarafından kararın temyiz edilmediği göz önüne alındığında davalının usuli kazanılmış hakları gözetilerek TRH-2010 Yaşam Tablosu’na göre davacının kaza tarihindeki yaşı esas alınıp bakiye ömür süresi belirlenerek (hesap tarihindeki yaşına göre değil, kaza tarihindeki yaşına göre saptanacak bakiye ömür süresi), aktif ve pasif dönem başlangıç ve bitiş tarihleri ile süreleri gösterilmek suretiyle daha önce rapor düzenleyen bilirkişiden denetime elverişli ek rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

4.Davacı tarafından geçici iş göremezlik tazminatı talep edilmiş, Uyuşmazlık Hakem Heyeti bilirkişi tarafından hesaplanan geçici iş göremezlik tazminatını hüküm altına almıştır. Ancak geri çevirme kararımız sonrası SGK tarafından davacıya geçici iş göremezlik ödemesi yapıldığı bildirilmiştir. Bu durumda SGK'ca yapılan bu ödeme düşülerek geçici iş göremezlik tazminatı belirlenmelidir.

5.5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü ve AAÜT’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Yukarıda (2), (3), (4) ve (5) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan harcın istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

28.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.