ankara 4. fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesinde, 35. sınıf perakende satış hizmetleri kapsamında 30. sınıf malların tescilinin iltibas nedeniyle kısmi iptal ve hükümsüzlüğünün istendiği marka davası.

Ankara 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde, 35. sınıf perakende satış hizmetleri kapsamında 30. sınıf malların tescilinin iltibas nedeniyle kısmi iptal ve hükümsüzlüğünün istendiği marka davası.

Özet: Davacının açtığı bu dava, davalının tescilini talep ettiği markanın, davacının tescilli markasıyla özellikle 30. sınıf hızlı tüketim malları ve bunların 35. sınıf perakende satış hizmetleri bağlamında tüketicide iltibas yaratacağı iddiasına dayanmaktadır; davacı, marka başvurusu kapsamındaki hizmetlerin kendi tescilli markalarının bulunduğu sınıf ve emtialarla yakın ilişkili olduğunu, aynı tüketici kitlesine hitap ettiğini ve markaların esas unsurlarının benzerlik taşıdığını öne sürerek, davalının marka başvurusunun belirli 30. sınıf mallar yönünden kısmen iptalini ve hükümsüzlüğünü talep etmektedir.

T.C. ANKARA 4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/215 Esas - 2026/221

T.C. " TÜRK MİLLETİ ADINA"

ANKARA

4. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR

HUKUK MAHKEMESİ K A R A R

ESAS NO : 2025/215

KARAR NO : 2026/221

DAVA : Marka ... Kararı Kısmi İptali - Kısmi Hükümsüzlük

DAVA TARİHİ : 20/05/2025

KARAR TARİHİ : 11/05/2026 Yazım Tarihi: 22/05/2026

İDDİA:

Davacı vekili dava dilekçesinde ÖZETLE: 30. sınıf ortak malların iltibasa neden olacağından bahisle çıkartılmasına karar verilmiş olmakla birlikte 35. sınıf içerisinde yer alan 30. sınıf malların parekende satış hizmetleri yönünden reddedilmesinin çelişkili olduğu kanaatinde olduklarını, söz konusu kalan hizmetlerin de aynı mahiyette iltibas yaratmaya devam ettiğini, davalı şahsın marka başvurusunun tescili talep edilen sınıflarda yer alan hizmetlerin, müvekkil şirket markalarının tescilli olduğu sınıf ve emtialar ile yakın ilişki içerisinde olup aynı sektöre ilişkin aynı tüketici kitlesine hitap ettiğini, davalı şahıs marka başvurusundaki hizmetlerin meydana getirilebilmesi, tüketiciye hizmetin sunulabilmesi için müvekkil şirket markalarının tescilli olduğu sınıf ve emtialara ihtiyaç olduğunu, özellikle 30. sınıfların bünyesinde yer alan emtiaların hızlı tüketim mallarını içerisinde barındırmakta olduğunu, işbu emtiaların paralel rekabet koşullarına, aynı piyasa şartlarına, aynı dağıtım kanallarına, reklam stratejilerine sahip olup aynı tüketici kitlesine hitap ettiğini, daha önce de ... sayılı ... markasına yapılan itirazın kabul edildiğini, marka başvurusunun 35. Sınıf içinde yer alan 30. Sınıf malların perakende satışı olan ilişkili hizmetler bakımından kısmen reddine karar verildiğini, bu olaya ilişkin emsal kararın dilekçede sunulduğunu, emsal karar doğrultusunda, iş bu itirazın kalan ilişkili hizmetler bakımından da kabulüne karar verilmesini talep ettiğini, müvekkili adına tescilli olan markanın ... ibarelerinden meydana geldiğini, markada geçen ... kelimesi hem müvekkilin ticaret ünvanı ve hem de çatı markası olmakla, mesnet markanın esas unsuru çatı markanın yanında olan ve son derece ayırt edici olan ... kelimesi olduğunu, dava konusu marka başvurusu da ... ... ... kelimelerinden meydana geldiğini, marka görselinde geçen ... kelimesi diğer kelimelere göre daha büyük ve farklı renkte yazılarak ön planda dikkat çektiğini, bu nedenle itiraz edilen markanın esas unsuru müvekkil markasında olduğu gibi ... kelimesi olduğunu, markada geçen ... kelimesi ise başvuru sahiplerinden bir tanesinin ticaret ünvanı ve aynı zamanda markalarında kullanılan bir çatı marka olduğunu, bu nedenle ayırt edici özelliği bulunmadığını, yerleşik kararlar ve uygulama gereği de markanın esas unsuru çatı marka yanında yer alan diğer ayırt edici kelime olduğunu, markada geçen ... ibaresi ise arka planda geçen bir kelime olup, markada yardımcı unsur olarak yer aldığını ve bu markanın müvekkil markasının serisi, alt markası, devam markası imajını yarattığını, adı geçen ve ilana çıkartılan mezkur marka başvurusunun tescilinin, müvekkili mesnet markası ile karışıklık doğuracağını ifade ederek davanın kabulüne, ...'nun 22/03/2025 tarihli ve ... sayılı 35. Sınıf içerisinde yer alan 30. Sınıfın tamamı "Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç." yönünden iptaline, ... başvuru numaralı "..." ibareli markanın tescil edilmesi halinde 35. Sınıf içerisinde yer alan 30. Sınıfın tamamı "Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç." yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiş, duruşmada da dilekçesini aynen tekrar etmiştir.

SAVUNMA:

Davalı kurum vekili dilekçe ve beyanında ÖZETLE: Alınan kararlar ve yapılan işlemlerin usule ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı firma ve şahısa usulüne uygun tebligatın yapıldığı, cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

MUHAKEME:HMK kapsamında "Yazılı Yargılama Usulü " uygulanmıştır.

DELİLLER ve DEĞERLENDİRME:

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Davalı şahıs ve firmanın birlikte başvurusunu yapmış oldukları ... başvuru sayılı markası ile davacı tarafın .... sayılı markaları arasında SMK 6/1 maddesine göre dava konusu edilen markanın kapsamındaki 35. Sınıftaki 30. Sınıfa ait malların satış hizmetleri yönünden iltibas koşulları oluşup oluşmadığı, ... sayılı ... kararının kısmen iptalinin , davalı markasının tescili halinde kısmen hükümsüzlüğü gerekip gerekmediği noktasında olduğu anlaşılmıştır.

... kararının 25/04/2025 tarihinde davacı tarafa tebliğ edildiği, davacının da 5000 sayılı ... Kanununun 15/C maddesinde öngörülen iki aylık süre içerisinde 20/05/2025 tarihinde ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu 156.ncı maddesinde görevli ve yetkili mahkemeye dava açtığı anlaşılmıştır.

... ...'nun ... sayılı kararında; “... başvuru numaralı "..." ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın kısmen reddi yönündeki ... kararına karşı, başvurunun .... sayılı "...", "..." ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali gerekçesiyle 6769 s. SMK'nın 6 ncı maddesi uyarınca tümden reddedilmesi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir.

Yapılan incelemede, başvuru kapsamında kalan mal/hizmetler ile aynı veya benzer mal/hizmetlerin itiraz gerekçesi markanın/markaların eşya listesi kapsamında yer almadığı tespit edildiğinden, kalan mal/hizmetler bakımından başvurunun tescili halinde markalar arasında karıştırılma ihtimali ortaya çıkmayacağı kanaatine varılmıştır. Son olarak, her marka özgünlük derecesi, tasarımı, tescile konu mallar/hizmetlerin ve bu mal ve hizmetlerin tüketici grubunun özellikleri, markanın tescil kapsamındaki mal/hizmetler üzerindeki ayırt edici niteliği gibi unsurlar açısından kendine özgü özellikler taşıdığından ve ancak tüm bu unsurların birlikte değerlendirilmesi sonunda tescil başvurusuna ilişkin karar oluşturulabildiğinden dilekçede başka marka başvurularına ilişkin verilen kararların işbu itirazın değerlendirilmesinde dayanak gösterilmesi de haklı bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle işbu itirazın reddi gerekmiştir. İtirazın reddine oybirliği ile karar verilmiştir.” şeklinde ifade edilmiştir.

6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU (10/01/2017 yürürlük)

Madde 6 (Marka tescilinde nispi ret nedenleri)

"(1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir..",

Madde 25 " (1) 5 inci (mutlak red nedenleri ) veya 6 ncı ( nisbi red nedenleri ) maddede sayılan hâllerden birinin mevcut olması hâlinde mahkeme tarafından markanın hükümsüzlüğüne karar verilir. " hükmü yer almaktadır.

SMK 6/1 maddesi anlamında iltibastan bahsedebilmek için ;

Her iki taraf markasının AYNI işareti taşımaları yanında kapsamlarındaki emtia(mal/hizmet) BENZERLİĞİ olması,

Her iki taraf markasının benzer işareti taşımaları yanında kapsamlarındaki emtia(mal/hizmet) AYNIYETİ olması,

Her iki taraf markasının BENZER işareti taşımaları yanında kapsamlarındaki emtia(mal/hizmet) BENZERLİĞİ olması, ihtimali aranır.

Markaların karıştırılmasından söz edebilmek için ise , dava konusu marka ile itiraza mesnet marka/markalar arasında hedef tüketici kitlesi (orta düzeydeki) yönünden markaların “görsel”, “işitsel” ve “kavramsal” özellikleri dikkate alarak genel ve bütünsel açıdan benzerlik ihtimali olması , yine tescilli marka ile tescil olunmak istenen işaret arasında markayı taşıyan her iki ürünün işletmesel kökeninin aynı veya birbirleriyle bağlantılı (idari-ekonomik) işletmeler tarafından üretilmiş olabileceği noktasında bağlantı kurulması (ilişkilendirilme) ihtimalinin bulunması gerekir. Karıştırılma kavramının varlığı için “somut bir karıştırma” eyleminin varlığı şart olmayıp böyle bir tehlikenin varlığı dahi yeterli olacaktır.

Yargıtay’ın yerleşik kararlarında da belirtildiği üzere, farklı sınıf ve/veya alt gruplarda yer alan mal veya hizmetlerin benzer olup olmadığının tespitinde, bahse konu mal veya hizmetlerin hitap ettiği tüketici kesiminin özellikleri dikkate alınmak suretiyle;

Bu mal veya hizmetlerin benzer ihtiyaçları giderip gidermediği,

Dağıtım kanallarının ve satış yerlerinin aynı olup olmadığı,

İkame imkanlarının bulunup bulunmadığı, birbirlerini tamamlayıcı niteliklerinin bulunup bulunmadığı,

Benzer markaları bu farklı sınıf ve alt gruplardaki mal veya hizmetler üzerinde gören tüketicilerin herhangi bir şekilde markalar arasında veya marka sahibi işletmeler arasında bir bağlantı kurup kurmayacağı

hususları göz önünde tutulan kıstaslar arasındadır.

Yukarıdaki kriterler, taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında;

Davalı başvuru Markası Davacı Markaları

.... ...

24.02.2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle: " Dava konusu ... sayılı “...” markası kapsamında bulunan dava konusu “Sınıf 35: Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Çaylar, buzlu çaylar. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez mallarının bir araya getirilmesi hizmetleri; (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.)” hizmetleri ile davacı tarafın itirazlarına mesnet gösterdiği markalar kapsamında bulunan emtiaların benzer ve/veya ilişkili olduğu, Dava konusu marka ile davacı tarafın mesnet markalarının görsel, işitsel ve kavramsal olarak benzer olduğu ve aralarında karıştırılma dahil ilişkilendirilme ihtimali bulunduğu, İşbu raporda varılan sonucun, yukarıda belirtilen hizmetler bakımından dava konusu ... kararı ile uyumlu olmadığı, sonuç ve kanaatine varıldığı." şeklinde ifade edilmiştir.

GEREKÇE:

Önceki tescilli bir marka ile başvuru konusu sonraki marka işareti arasında iltibasa sebebiyet verebilecek derecede görsel, sescil ve anlamsal benzerlik olup olmadığının, her ikisinin ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınmakla beraber münferit unsurlardan ziyade bütünü itibariyle bıraktığı izlenimin de nazara alınarak belirlenmesi gerektiğinden hareketle;

Davalının ".... " ibareli marka başvurusu ile davacıya ait " ... " ibareli tescilli markaları arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel ve sesçil olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede benzerlik bulunduğu; her iki taraf markasının asli unsurunun ... işareti olduğu; diğer yönden raporda sayfa 5-6 arasındaki tabloda davalının marka başvurusunun kapsamındaki 35.nci sınıftaki mallar/hizmetlerin davacıya ait markaların kapsamındaki 30.ncu sınıfa ait mallarla BENZER/İLİŞKİLİ ve BAĞLANTILI mallar olduğundan emtia benzerliği de oluştuğu;

İşin uzmanı yahut dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, mesnet marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan, daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu mallar /hizmetler için ayırdığı satın alma / faydalanma süresi içinde, davalının " .... " ibareli marka başvurusunu gördüğünde derhal ve hiç düşünmeden davacının "...." ibareli tescilli markalarından farklı bir marka olduğunu algılayamayacağı , her iki markada bir yanılgı yaşayabileceği, ortalama düzeydeki tüketici kesimi tarafından başvuru konusu işaret ile davacının tescilli markaları arasında benzerliğe bağlı işletmesel bağlantı olduğu ya da idari ve ekonomik açıdan birbiriyle bağlantılı işletme tarafından piyasaya sunulan markalı mallar/hizmetler algısı da oluşabileceği bu açıdan taraf marka işaretleri benzediğinden SMK 6/1 maddesindeki iltibasın bulunduğu kanaati oluştuğu;

Bu açıdan davanın kabulü gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;

1-Davanın KABULÜNE,

2- Dava konusu ...' nın ... sayılı ... kararının dava konusu edilen ... sayılı markanın kapsamında yer alan 35. Sınıftaki 30. Sınıfa ait malların satış hizmetleri yönünden ... kararının kısmen iptaline,

3- Dava konusu marka tescilli olmadığından hükümsüzlük konusunda karar verilmesine yer olmadığına,

4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL maktu karar harcından peşin alınan 615,40 TL'nin düşümü ile bakiye 116,60 TL'nin davalılardan eşit tahsiliyle Hazine'ye gelir kaydına,

5-AAÜT uyarınca 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan eşit tahsiliyle davacıya verilmesine,

6-Davacının yaptığı; 16.000,00 bilirkişi ücreti, 2.355,00 tebligat ücreti, 615,40 TL ilk harç masrafı olmak üzere toplam 18.970,40 TL yargılama giderinin davalılardan eşit tahsiliyle davacıya verilmesine,

7-Karar kesinleştiğinde arta kalan gider avansının yatıran tarafa iadesine,

Dair verilen karar davacı vekili ile davalı kurum vekilinin yüzüne karşı, davalı firma ve şahsın yokluğunda 6100 sayılı HMK 341 ila 345 inci maddesine göre tebliğden itibaren 2 haftalık süre içinde mahkememiz aracılığı ile .... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yoluna dilekçe ile başvurulabileceğine yönelik karar okunup açıklandı. 11/05/2026

Katip .... Hakim ....

E imzalıdır E imzalıdır