Yolcu olarak karıştığı trafik kazasında yaralanan davacının maddi tazminat talebi, sigortasız araç ve maluliyet oranının belirlenmesi ile çalışma gücü kaybı değerlendirmesindeki hukuki eksiklikler nedeniyle Yargıtay bozması.
Özet: Yargıtay, trafik kazasında yolcu olarak yaralanan davacının maddi tazminat talepli davasında, sigortasız araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu, davacının kusurunun bulunmadığı ve davalının geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olduğu yönündeki değerlendirmeleri yerinde bulurken, haksız fiil sonucu ortaya çıkan çalışma gücü kaybı oranının ve buna bağlı zararın belirlenmesinde, maluliyet tespitinin Adli Tıp Kurumu veya üniversite hastanelerinin adli tıp anabilim dalları gibi yetkili mercilerce yapılmamasını bozma nedeni saymıştır.
MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2024/1803 Esas, 2025/1097 Karar Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin yolcu olarak bulunduğu ... Sigortaya sigortalı araç ile Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi olmayan motosikletin 28.07.2015 tarihinde karıştığı kaza neticesinde yaralandığını iddia ederek belirsiz alacak davası olarak ikame ettikleri davada her bir davalıdan ayrı ayrı 1.000,00 TL maddi tazminat olmak üzere toplam 2.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep etmiş, talebini 04.07.2018 tarihinde 190.781,93 TL olarak artırmıştır. II. CEVAP Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kusur oranı ile sınırlı sorumlu olduklarını, davacının kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen sürücüye karşı dava ikame etmediğini, bahsedildiği şekilde sigortasız aracın olup olmadığının araştırılmasını talep ettiklerini, motosikletin cinsinin açıklanmadığı olayda hatır taşımasının varlığının kabulü gerektiğini, davacının maluliyet oranının tespitini talep ettiklerini, temerrüde düşmediklerini savunarak davanın reddini talep etmiştir.Davalı ... AŞ. vekili cevap dilekçesinde; kazada sigortalının kusuru olmadığını, kusurun tespiti halinde Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre ATK'dan rapor alınmasını talep ettiklerini, temerrüde düşmediklerini, avans faizi talebinin reddi gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince; ... Adli Tıp Kurumu ve Karayolları Genel Müdürlüğü ... Heyetinden alınan kusur raporlarına göre sigortasız araç sürücüsünün kusurlu, davalı ... AŞ.'ye sigortalı araç sürücüsünün ise kusursuz olduğunun bildirildiği, davacının ... Üniversitesi Adli Tıp Kurumuna sevkinin sağlanarak maluliyet oranının tespitinin istendiği ve gelen raporda Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri uyarınca %37 oranında çalışma gücü kaybı, kaza tarihinden itibaren ise 15 ay iyileşme süresi olduğunun beyan edildiği, alınan hesap raporu ile davacının toplamda 190.781.93 TL maddi tazminatının hesaplandığı gerekçesi ile davanın kabulü ile 190.781,93 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Hesabından alınarak davacıya verilmesine, ... Sigorta A.Ş. aleyhine açılan davanın ise sigortalısının kusuru olmadığından reddine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFBölge Adliye Mahkemesinin 12.11.2020 tarihli ve 2019/1537 Esas, 2020/1227 Karar sayılı kararıyla; Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarında kaza tarihlerine göre belirtilen yönetmelikler doğrultusunda maluliyet oranının belirlenmesi gerektiği, dosyaya kazandırılan maluliyet raporunun hüküm vermeye elverişli olduğu, alınan aktüerya raporunda gerçek zararın belirlendiği, davalı ... şirketinin davacıya 12.02.2016 tarihinde ödediği 24.000,00 TL'nin mahsubu gerekirken talebin tümden kabulünün hatalı olduğu gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın kısmen kabulüne 161.793,93 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyeçek yasal faizi ile birlikte davalı ... Hesabından tahsiline, davalı ...Ş. yönünden davanın reddine karar verilmiştir.V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİA. Bozma KararıBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.Dairenin 22.03.2023 tarih, 2021/14701 Esas, 2023/... Karar sayılı ilamı ile;1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere; dosyaya alınan kusur raporuna göre sigortasız araç sürücünün 28.07.2015 tarihli kazada tam ve asli oranda kusurlu olduğunun tespit edilmesine, davacının yolcu olduğu ve kazaya etken davranışının olmamasına, davalının geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olduğunun anlaşılmasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.2. Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu veya ... Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir. Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihi ile 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 tarihi ile 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra da Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. Somut olayda, davacının maluliyet oranının belirlenmesi açısından düzenlenen ve mahkemece hükme esas alınan ... Üniversitesi Tıp Fakültesince düzenlenen 29.05.2017 tarihli raporun Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre düzenlendiği anlaşılmaktadır. 28.07.2015 kaza tarihi itibari ile Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik yürürlüktedir. Mahkemece; davacının maluliyet oranının tespiti için Adli Tıp Kurumu veya ... Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümlerinden olay tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun rapor alınarak, davacının kaza nedeniyle uğradığı özür durumunun bulunup bulunmadığı ve varsa oranı konusunda ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınarak (usuli kazanılmış haklar gözetilmek suretiyle) sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş olması doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekir." denilerek bozma kararı verilmiştir.B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen KararBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın trafik kazasına bağlı tazminat istemine ilişkin olduğu, davalı ... bakımından yasa yoluna başvuru yapılmadığından bu davalı hakkında verilen kararın kesinleştiği, bozma kararı ile davalı ... vekilinin sair temyiz nedenlerinin reddine karar verildiği, maluliyet raporunun hatalı yönetmelik hükümlerine göre alındığı gerekçesi ile verilen bozma kararı sonrasında alınan Adli Tıp Kurumu raporu ile davacının Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre %13 oranında malul kaldığının belirlendiği, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve prograsif rant yöntemine göre alınan hesap raporu ile davacının geliri net asgari ücret olarak kabul edilerek usule uygun düzenlenen aktüerya bilirkişi raporuna göre davacının 9.243,30 TL geçici maluliyet zararı, 75.422,96 TL sürekli maluliyet zararı olmak üzere toplam 84.666,26 TL maddi zararının bulunduğu, davalı ...Ş.'nin poliçe kapsamında 05.10.2015 tarihli ihbar üzerine 12.02.2016 günü davacıya 24.000,00 TL ödediği, yapılan ödeme hükme esas alınan bilirkişi raporunun düzenlenme tarihi olan 25.05.2018 tarihi itibariyle güncellenerek (güncellenmiş 28.998,00 TL) geçici-sürekli iş göremezlik tazminat miktarından (84.666,26 TL) mahsup edilerek çıkan sonuca göre davacının karşılanmayan 55.668,26 TL maddi zararının tespitinin yapıldığı gerekçesi ile davalı ... vekilinin geçici iş göremezlik tazminatına yönelik istinaf talebinin reddine, maluliyet tazminatı ve ödemenin mahsubuna dair istinaf taleplerinin kabulü ile düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesine, davalı ...Ş. hakkında verilen davanın reddi kararı kesinleşmiş olmakla bu davalı yönüyle yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, davacının davalı ... Hesabına karşı açtığı maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile 55.668,26 TL sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatının 28.08.2015 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... Hesabından alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir. VI. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacı vekili temyiz dilekçesinde; bozma kararından sonra güncel verilerle hesaplama yapılması gerektiği, maluliyet raporları arasında çelişki olduğu gerekçeleri ile kararın bozulmasını talep etmiştir.B. GerekçeUyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan araç ile sigortasız aracın karıştığı 28.07.2015 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, 12.11.2020 tarihli Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı ... vekili tarafından temyiz edildiği ve davalı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu, hükme esas alınan raporun kaza tarihinde geçerli yönetmelik hükümlerine göre alınmış olduğu görülmekle temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,15.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.