istanbul bölge adliye mahkemesi 14. hukuk dairesinden, karşılıksız çek kaynaklı götürülecek borç kapsamında ihtiyati hacizde yetkisizlik itirazına dair istinaf kararı.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesinden, karşılıksız çek kaynaklı götürülecek borç kapsamında ihtiyati hacizde yetkisizlik itirazına dair istinaf kararı.

Özet: İstinaf incelemesine konu olan olayda, bir çekten kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla talep edilen ihtiyati hacze yapılan itirazın ilk derece mahkemesince yetkisizlik gerekçesiyle kabul edilerek haczin kaldırılması kararına karşı, ihtiyati haciz isteyen vekil, çekin karşılıksız çıkmasıyla borcun "götürülecek borç" haline geldiğini ve bu durumda alacaklının yerleşim yeri olan Bakırköy Mahkemelerinin yetkili olduğunu ileri sürerek, kararın kaldırılması ve ihtiyati haczin devamı talebiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

14. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2026/1626

KARAR NO: 2026/1539

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : (KAPATILAN)BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 07/11/2025

NUMARASI: 2025/426 2025/427

DAVANIN KONUSU: İhtiyati Haciz

Taraflar arasındaki ihtiyati haciz davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle ihtiyati hacze itirazın kabulüne dair verilen 12.12.2025 tarihli ara karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talebinde bulunan vekili dilekçesinde; müvekkilinin borçludan ibraz edilen senet edeniyle alacaklı olduğunu, borçlunun mal kaçırma hazırlığı içinde olduğunu belirterek, borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının borca yeter miktarı kadar ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemizce ihtiyati hacze dair 2025/426 Değişik İş, 2025/427 Karar sayılı 07/11/2025 tarihli kararı ile ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden karşı taraf itiraz dilekçeleri ile; Bakırköy Mahkemelerinin davaya konu senet bakımından ihtiyati haciz yönünden yetkisiz olduğunu, bu sebeple itirazın kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesini talep ettiği anlaşılmaktadır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda;" itiraz eden karşı tarafın yerleşim yerinin .../... olduğu, senet üzerinde düzenleme yerinin ... olarak belirtildiği, muhatap banka şubesinin de ... Şubesi olduğu bu suretle senedin düzenleme ve ödeme yerinin ... olduğu ve karşı tarafın süresi içinde itirazda bulunduğu anlaşılmakla; davacı tarafça yetkili mahkemede talepte bulunulmadığından ve mahkememizin yetkili mahkeme olmaması nedeni"gerekçesiyle, htiyati hacize itirazın yetkisizlik nedeni ile KABULÜ ile; 2025/426 Değişik İş, 2025/427 Karar sayılı 07/11/2025 tarihli ihtiyati haciz kararının KALDIRILMASINA, karar verilmiştir.

Bu karara karşı, ihtiyati haciz talep eden vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle;

Kambiyo senedi vasfını taşıyan çeklerin, kural olarak aranılacak borçlardan olduğunu, müvekkili şirketin borcu arama hususunda yükümlülüğünü yerine getirdiğini, çeki muhatap bankanın ... şubesine ibraz ettiğini, çekin arkasına karşılıksız şerhi düşülmesi ile birlikte borcun aranmasının tüketilerek borcun götürülecek borç niteliğine dönüştüğünü, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 10. maddesinde, sözleşmeden doğan davalar bakımından sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemelerinin yetkili olacağının düzenlendiğini, Türk Borçlar Kanununun 89. maddesi gereği götürülecek borçların ifa yerinin, alacaklının yerleşim yeri olduğunu, karşılıksız şerhi düşülmekle birlikte "götürülecek borç" haline gelen huzurdaki davaya konu borç bakımından müvekkili şirketin yerleşim yeri Mahkemelerinin yetkili olduğunu, müvekkilinin adresinin ... olduğunu, ..., Bakırköy adli yargı sınırları içerisinde yer aldığından Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemelerinin somut olayda ihtiyati haciz bakımından yetkili olduğunu, ek kararın hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve ihtiyati haczin devamına karar verilmesini istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, ihtiyati haciz ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda ihtiyati hacze itirazın yetkisizlik nedeni ile KABULÜ ile Mahkemece verilen 2025/426 Değişik İş, 2025/427 Karar sayılı 07/11/2025 tarihli ihtiyati haciz kararının KALDIRILMASINA karar verilmiş; bu karara karşı, ihtiyati haciz talep eden vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Talep; çeke dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkindir.

Mahkemece 07/11/2025 tarihli karar ile, ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiş, karar aleyhine ihtiyati haciz talep edilen borçlulardan ... tarafından itiraz edilmesi üzerine mahkemece duruşma açılmak suretiyle itiraz incelenmiş ve 12/12/2025 tarihli ek karar ile; itirazın kabulüne karar verilmiş, karara karşı, ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İİK 257/1 maddesine göre "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir."

İİK'nun 258 maddesi uyarınca; ihtiyati haciz talep eden alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur. Burada aranan ölçü yaklaşık ispat ölçüdür.

İİK'nun 265. maddesi hükmü gereğince, borçlu kendisi dinlenilmeden verilen ihtiyati haciz kararına yönelik haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata, huzuru ile yapılan hacizlerde haczin uygulandığı, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir. Bu durumda mahkeme, gösterilen itiraz sebepleri ile bağlı inceleme yaparak itirazı kabul veya reddeder.

''Dairemizin emsal kararlarında "...İİK'nın 258. maddesinde ihtiyati hacze, 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceğinin belirtildiği, aynı Kanun'un 50. maddesiyle "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir." şeklindeki düzenleme uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulduğu, kambiyo senetlerinden doğan alacaklar, aranılacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklarda TBK'nın 89/1. hükmünün uygulanamayacağı, çekten kaynaklanan borcun alacaklısının; borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde (6102 sayılı TTK'nın 781/2 fıkrası uyarınca çekte açıklık yoksa, muhatabın ticaret unvanı yanında gösterilen yer ödeme yeri sayılır.

Muhatabın ticaret unvanı yanında birden fazla yer gösterildiği takdirde, çek, ilk gösterilen yerde ödenir. Böyle bir açıklık ve başka bir kayıt da yoksa, çek muhatabın merkezinin bulunduğu yerde ödeme yeri sayılır.) ihtiyati haciz talebinde bulunabileceği ayrıca muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borcun, bu şekilde aranması tüketildikten sonra, götürülecek borç niteliğini kazanacağı ve HMK’nın 10. maddesi uyarınca ifa yeri olarak TBK'nın 89. maddesi hükmü nedeniyle alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline geleceği..."nin kabul edildiği görülmektedir (Dairemizin 13.09.2017 tarihli 2017/2488 E., 2017/4324 K. sayılı, 06.12.2016 tarihli 2016/13698 E., 2016/9391 K. sayılı, 05.12.2016 tarihli 2016/12815 E., 2016/8797 K. sayılı, 20.09.2016 tarihli 2016/8892 E., 2016/7362 K. sayılı, 21.03.2016 tarihli 2016/2455E., 2016/3080 K. sayılı, 05.10.2015 tarihli 2015/10523 E., 2015/9851 K. sayılı,10.11.2014 tarihli 2014/15478 E., 2014/17256 K. sayılı emsal ilamları). Bu itibarla yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve Dairemizin emsal ilamları çerçevesinde çeke dayalı ihtiyati haciz talebinde, muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borcun, bu şekilde aranması tüketildikten sonra, götürülecek borç niteliği kazanacağı ve TBK'nın 89/1. hükmü gereği alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin de ihtiyati haciz talebinde yetkili hâle geleceğinin kabulü gerektiğinden aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, çeke dayalı ihtiyati haciz talebinde, muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borcun, bu şekilde aranması tüketildikten sonra, götürülecek borç niteliği kazanacağı ve TBK'nın 89/1 hükmü gereği alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin de ihtiyati haciz talebinde yetkili hâle geleceğine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin 14 ve 16. Hukuk Daireleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine, 24.11.2025 tarihinde 5235 sayılı Kanun’un 35/4 maddesi gereğince oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.''(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2025/5752 E. 2025/6984 K. Sayılı 24.11.2025 tarihli ilamı)

Talep dayanağı çek sureti incelendiğinde; 05/11/2025 tarihli, 2.500.000,00 TL bedelli ... A.Ş. ... ... Şubesi nezdindeki hesaptan keşideci .... Şti. tarafından .... AŞ. lehine keşide edildiği, ...'ın aval veren olduğu, çekin lehtar tarafından 05.11.2025 tarihinde ... AŞ. ... Kurumsal Şubesine ibraz edildiği ve karşılıksız işlemi yapıldığı görülmüştür.

Somut olaya dönüldüğünde; talep dayanağı çekin, ihtiyati haciz talep eden tarafından muhatap bankaya 11/08/2025 tarihinde ibraz edildiği ve karşılıksız çıktığı, muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borcun bu şekilde aranması tüketildikten sonra, götürülecek borç niteliği kazanacağı ve HMK’nın 10. maddesi uyarınca ifa yeri olarak TBK.’nın 89. madde hükmü nedeniyle, alacaklının ikametgah yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline geleceği, ihtiyati haciz talep edenin yerleşim yerinin ... /İstanbul adresinde bulunduğu, buna göre Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerinin ihtiyati haciz talebini incelemeye yetkili olduğu, mahkemece yetki itirazının reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesinin isabetsiz olduğu, talep dayanağı çek kapsamından, İİK'nun 257/1 ile İİK'nun 258 maddesinde aranan şartların mevcut olduğu ve yaklaşık ispat koşulunun oluştuğu sonucuna varılmıştır.

Açıklanan bu gerekçelerle, talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin ihtiyati hacze itirazın kabulüne dair verdiği 12.12.2025 tarihli ek kararın kaldırılmasına, ihtiyati hacze itiraz hakkında Dairemizce yeniden karar verilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.

KARAR: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

HMK'nın 353/1.b.2 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin ihtiyati hacze itirazın kabulüne dair verdiği 12.12.2025 tarihli ek kararın kaldırılmasına, ihtiyati hacze itiraz hakkında Dairemizce yeniden karar verilmesine, bu doğrultuda;

1-Borçlu vekilinin ihtiyati hacze yönelik itirazının İİK'nın 265. maddesi uyarınca reddine; Dairemizin iş bu kararıyla birlikte ilk derece mahkemesinin 07.11.2025 tarihli ihtiyati haciz kararı borçlu yönünden avdet ettiğinden, yeniden ihtiyati haciz kararı verilmesine yer olmadığına,

2-İstinaf kanun yoluna başvuran alacaklı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına;istinaf peşin karar harcının ise talep hâlinde, ilk derece mahkemesince, alacaklıya iadesine,

3-İhtiyati haciz talep eden tarafından yapılan 2.002,00 TL istinaf başvuru harcı giderinin, esas hakkındaki takip veya davada haklı çıkması kaydıyla, borçlulardan tahmiline,

4-Gerekçeli kararın, ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

5-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair;HMK'nın 353/1.b.2 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi.17/09/2026